I SA/Kr 1273/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 25.05.2010r. ,nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 25.05.2010r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów M.K. ma 63 lata, jest kawalerem i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Dnia 01.07.2009r. wykreślony został wpis dotyczący działalności gospodarczej prowadzonej przez niego od dnia 01.07.1999r. Obecnie utrzymuje się z prac dorywczych (hydraulicznych, stolarskich , ziemnych) otrzymując wynagrodzenie w wysokości ok. 300 zł. miesięcznie. Strona skarżąca nie posiada oszczędności, rachunków bankowych ani lokat bankowych. Wysokość jej opłaty za energię elektryczną za miesiąc październik 2010r. wynosi 14,30 zł. a za miesiąc listopad 2010r. - 56,25 zł. Z kolei z tytułu opłat za usługi wodno kanalizacyjne na dzień 30.08.2010r. wnioskodawca posiadał zadłużenie w wysokości 141,49 zł. M.K. jest właścicielem domu o pow. 88 m2 ( w 1/3 części) , mieszkania o pow. 44 m2 , nieruchomości rolnej o pow. ok. 0,20 ha i dwóch działek nr [...] i [...] o łącznej pow. ok. 40 m2 . Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić, iż ustanowienie adwokata w ramach przyznania prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się później wynagrodzenie pełnomocnika w razie jego ustanowienia w sprawie. Nie ulega wątpliwości , że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tymczasem wnioskodawca nie przedstawił dokładnego spisu jego miesięcznych wydatków związanych z bieżącymi potrzebami do czego został zobligowany. Trzeba bowiem zaznaczyć , iż przesłanie; rachunków za prąd , wezwania do zapłaty na rzecz Wodociągów i Kanalizacji K. oraz decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2010r. i decyzji w sprawie podatku rolnego za rok 2010r. (dotyczących również innych współwłaścicieli nieruchomości ) nie stanowi wywiązania się z nałożonego obowiązku w tym zakresie. Zwrócić należy uwagę, iż Sąd dokonując oceny możliwości płatniczych danej strony musi przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności . W operacji tej musi też wziąć pod uwagę charakter i wysokość poszczególnych wydatków żeby uznać je za konieczne lub za zbędne zwłaszcza w obliczu faktu starania się o przyznanie prawa pomocy Tymczasem brak tych danych , skutecznie to uniemożliwia. Ponadto podkreślić wypada, że strona skarżąca posiadająca jakikolwiek majątek powinna partycypować w kosztach postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2004r. , sygn. FZ 465/04, postanowienie NSA z dnia 12.01.2005r. , sygn. FZ 415/04). Teza ta jest tym bardziej trafna w sytuacji kiedy strona skarżąca jest współwłaścicielem więcej niż jednej nieruchomości, tak jak ma to miejsce w rozpatrywanym przypadku. Wszystkie one bowiem nie służą równocześnie do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych strony. Może więc ona pozyskać pieniądze na wynagrodzenie adwokata poprzez na przykład sprzedaż lub zaciągnięcie kredytu hipotecznego. Biorąc pod uwagę powyższe i mając na względzie fakt, iż to właśnie na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia wynagrodzenia pełnomocnika, stwierdzić należy iż, M.K. nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy w tym zakresie (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09) W związku z tym przedmiotowe żądanie nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm.).