I SA/Kr 1274/09

WyrokWSA w Krakowie2010-03-31

Skład orzekający: WSA Beata Cieloch, WSA Maja Chodacka, WSA Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo organ podatkowy obciążył strony umowy kosztami opinii biegłego, jeśli wartość przedmiotu umowy określona przez biegłego przekroczyła o 33% wartość podaną przez strony, zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?
Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo obciążył strony umowy kosztami opinii biegłego, ponieważ wartość przedmiotu umowy określona przez biegłego przekroczyła o 33% wartość podaną przez strony, co zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych stanowi podstawę do obciążenia stron kosztami. Sąd uznał również, że postanowienia organu pierwszej instancji jednoznacznie wskazywały na strony umowy jako zobowiązane do uiszczenia kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący nabyli udziały w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości za cenę 61 666,66 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, że wartość ta nie odpowiada wartości rynkowej i wezwał strony do jej podwyższenia. Po odmowie stron, organ określił wartość na podstawie opinii biegłego na 90 403 zł. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniami z dnia 3 sierpnia 2007 r. ustalił stronom koszty postępowania w kwocie po 190,32 zł za opinię biegłego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał te postanowienia w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1274/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch (spr.), Sędziowie: WSA Maja Chodacka, WSA Piotr Głowacki, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r., sprawy ze skarg T. W., G. M., S. S., na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 7 lipca 2009 r. Nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania podatkowego, skargi oddala. Zaskarżonymi postanowieniami z dnia 1 lutego 2008 roku Nr [...], [...]i Nr [..] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 3 sierpnia 2007 roku, Nr [..], Nr [...] i Nr [...] na podstawie których ustalono stronom umowy – G. M., S. S. i T. W. oraz Wytwórni Maszyn spółce z.o.o. koszty postępowania, obejmujące należność za sporządzoną przez biegłego opinię w kwocie po 190,32 zł. Zaskarżone postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym. Na podstawie umowy z dnia 21 stycznia 2004 r. objętej aktem notarialnym Rep. A nr [...] skarżący nabyli udziały (wynoszące po 1/3) w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w B., składającej się z działek nr [..], [...] i [...] za ustaloną w umowie cenę 61 666,66 zł czyli 1/3 z kwoty 185 000 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, iż podana przez strony czynności cywilnoprawnej wartość udziału w prawie użytkowania wieczystego nie odpowiada wartości rynkowej z dnia dokonania czynności cywilnoprawnej i wezwał strony umowy do podwyższenia tej wartości. W związku z tym, że skarżący nie wyrazili zgody na podwyższenie wartości udziału w prawie użytkowania wieczystego w wysokości zaproponowanej przez organ podatkowy, Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał określenia wartości przedmiotu umowy na podstawie opinii powołanego biegłego. Postanowieniami z dnia 3 sierpnia 2007 roku, Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił stronom umowy - G. M., S. S. i T. W. oraz Wytwórni Maszyn spółce z.o.o.., koszty postępowania, obejmujące należność za sporządzoną przez biegłego opinię w kwocie po 190,32 zł. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swoich postanowień stwierdził, że wartość 1/3 części prawa użytkowania wieczystego w przedmiotowej nieruchomości ustalona przez biegłego wyniosła 90 403 zł, a zatem przekracza o 33% wartość podaną przez strony i stosownie do art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 86, poz. 959 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania obowiązku podatkowego tj. w dniu 21.01.2004 r.) koszty opinii biegłego ponoszą solidarnie strony umowy. Na powyższe postanowienia skarżący – G. M., S. S. i T. W. wnieśli zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej . W uzasadnieniu podnieśli, iż nie zgadzają się z ustaleniem przez organ podatkowy innej kwoty wartości udziału w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości, a w związku z tym nie zgadzają się z koniecznością poniesienia kosztów opinii biegłego. Postanowieniami z dnia 1 lutego 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienia organu pierwszej instancji w pełni podzielając stanowisko i argumentację organu pierwszej instancji. Na powyższe postanowienia skarżący złożyli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając, iż postanowienia zostały wydane z naruszeniem art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Skarżący wnieśli o uchylenie postanowień w całości i umorzenie postępowania. Wyrokiem z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 486/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienia, gdyż nie zostały skierowane do wszystkich stron postępowania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Skarbowej stwierdzając, że podniesione w zażaleniu zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, zaskarżonymi postanowieniami z dnia 7 lipca 2009 r. utrzymał w mocy postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił w pełni stanowisko i argumentację organu pierwszej instancji. Na powyższe postanowienia skarżący wnieśli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skargach zarzucono naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2000 r., Nr 86, poz. 959 ze zm.). W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania, iż organ pierwszej instancji w sentencji postanowienia ustalił wysokość kosztów, ale nie wskazał podmiotów zobowiązanych do ich zapłaty. Skarżący podnieśli, że kwestionują zaskarżone postanowienia z uwagi na fakt, iż nie zgadzają się z decyzjami w przedmiocie określenia im podatku od czynności cywilnoprawnej od nabytego przez nich udziału w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Kr 1274/09, I SA/Kr 1276/09 i I SA/Kr 1278/09 i postanowił prowadzić je pod wspólną sygn. akt I SA/Kr 1274/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, że zaskarżone postanowienia zostały wydane w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 486/08, którym uchylono postanowienia organu drugiej instancji z uwagi na fakt, że postępowanie odwoławcze toczyło się tylko z udziałem jednej strony umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego, tj. z pominięciem "Wytwórni Maszyn" Sp. z o.o. w B.. Wypełniając zalecenia Sądu zawarte w w/w wyroku, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy przeprowadził postępowanie odwoławcze przy udziale obu stron czynności cywilno – prawnej, a zatem zaskarżone w sprawie postanowienia zapadły z poszanowaniem wymogów proceduralnych przewidzianych dla tego postępowania. Przedmiotem sporu pomiędzy stronami była zasadność naliczenia kosztów postępowania wynikających z powołania biegłego przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym w przedmiocie wymiaru podatku od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z treścią art. 267 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 05 r., Nr 8 poz. 60 ze zm.) stronę obciążają koszty postępowania określone w przepisach innych niż zawarte w Rozdziale 23 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie stosownie do art. 6 ust. 4 ustawy dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2000r. Nr 86, poz. 959 w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania obowiązku podatkowego tj. w dniu 21.01.2004 r.) jeżeli strony, pomimo wezwania organu podatkowego, nie określiły wartości lub podały wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy dokona jej określenia na podstawie opinii biegłego. Jeżeli wartość określona w ten sposób przekroczy o 33% wartość podaną przez strony, koszty opinii ponoszą solidarnie strony czynności cywilnoprawnej. Zgodnie z treścią art. 269 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona, oraz termin i sposób ich uiszczenia. W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, iż podana przez strony czynności cywilnoprawnej wartość udziału w prawie użytkowania wieczystego (61 666,66 zł) nie odpowiada wartości rynkowej z dnia dokonania czynności cywilnoprawnej i wezwał strony umowy do podwyższenia tej wartości. W związku z tym, że strony umowy nie wyraziły zgody na podwyższenie wartości udziału w prawie użytkowania wieczystego w wysokości zaproponowanej przez organ podatkowy, Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał określenia wartości przedmiotu umowy (90 403 zł) na podstawie opinii powołanego biegłego. Wartość ta przekroczyła o 33% cenę, którą podały strony czynności cywilnoprawnej, a zatem prawidłowo kosztami opinii biegłego obciążono solidarnie strony umowy. Jednocześnie nie jest zasadny zarzut skarżących jakoby treść decyzji organu pierwszej instancji określała jedynie wysokość kosztów, a nie wskazywała, kto został nimi obciążony. W ocenie Sądu treść decyzji organu pierwszej instancji jednoznacznie wskazuje na strony czynności cywilnoprawnej, na które nakłada się obowiązek uiszczenia należnych kosztów. Wskazuje na to również treść pouczenia o konieczności uiszczenia należności, które zostało skierowane do stron czynności cywilnoprawnej. Na marginesie zaznaczyć należy, że w postępowaniu w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od czynności cywilnoprawnych, na potrzeby którego ustalano wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnej w drodze powołania przez organ podatkowy biegłego rzeczoznawcę majątkowego J. W., w dniu 31 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał wyrok do sprawy o sygn. akt I SA/Kr 1273/09 , którym oddalił skargi skarżących na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy decyzje organu Naczelnika Urzędu Skarbowego, którymi ustalono stronom przedmiotowej umowy wysokość podatku od czynności cywilnoprawnych. Reasumując stwierdzić należy, że Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonych decyzjach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, czy też naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Rozpoznając i rozstrzygając łącznie sprawy skarg na w/w. zaskarżone decyzje, Sąd działał w trybie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), który to przepis stanowi, że Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W przedmiotowym postępowaniu we wszystkich zaskarżonych decyzjach skarga opiera się na jednakowych podstawach naruszenia przepisów postępowania przy identycznym stanie faktycznym – stąd, zdaniem orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaistniał pomiędzy w/w sprawami związek, o którym mowa w ww. art. 111 § 2, a względy ekonomii procesowej, szybkości postępowania i ograniczenia jego kosztów dla obu stron procesu dodatkowo przemawiały za połączeniem obu spraw, a strony postępowania nie wnosiły sprzeciwu co do ich połączenia. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 02 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło