I SA/Kr 1281/14
PostanowienieWSA w Krakowie2014-09-16
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Skarżący, który wykaże, że nie posiada wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego, nie narażając przy tym swojego koniecznego utrzymania i utrzymania rodziny, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym. Instytucja prawa pomocy, w tym zwolnienie od kosztów, ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom w trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżący J.M. złożył wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie dysponuje zasobami pieniężnymi ani wartościowymi przedmiotami, a jego majątek (teren firmy) oraz konta bankowe są zajęte w postępowaniach egzekucyjnych. Jego miesięczny dochód wynosi 1.500 zł netto, a na utrzymanie dwójki dzieci płaci alimenty. Sporne zobowiązanie podatkowe wynosi ponad 3 miliony złotych.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 16 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 maja 2014 r. nr: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 maja 2014 roku w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 rok, skarżący J.M., reprezentowany przez radcę prawnego A.G., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego dwie córki W.M. ur. 2003 r. i K.M. ur. 1999 r. zamieszkują matką. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi teren firmy w Z. (hipoteka zajęta przez banki i urząd kontroli skarbowej). Nie dysponuje on zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Miesięczny dochód uzyskiwany przez skarżącego z tytułu zatrudnienia na etacie wynosi 1.500 zł netto.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy J.M.podniósł, iż nie posiada odpowiednich zasobów finansowych, gdyż na skutek działań UKS ma zajęte konta firmowe oraz hipoteki. Skarżący osiąga dochody z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.500 zł. Płaci alimenty na dwoje dzieci, co pochłania całą jego pensję. Nie ma on możliwości uzyskania żadnej pożyczki w instytucji finansowej.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Sytuacja materialna J.M. nie jest łatwa. Posiada on znaczne zadłużenie wobec Skarbu Państwa. Tylko z akt niniejszej sprawy wynika, że sporne zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok wynosi 3.098.685 zł. Majątek skarżącego oraz jego konta bankowe zostały zajęte na skutek prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Biorąc pod uwagę wysokość aktualnych dochodów skarżącego (1.500 zł), konieczność opłacania przez niego alimentów na dwoje dzieci, a przede wszystkim znaczną wysokość wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie, orzekający uznał, iż nie jest możliwe pokrycie tych kosztów przez skarżącego bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu.
Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że J.M. spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło