I SA/Kr 1282/15
WyrokWSA w Krakowie2015-09-25
Skład orzekający: Waldemar Michaldo, Grażyna Firek, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnych, jeśli płatność została dokonana na skutek błędu organu, który nie mógł zostać wykryty przez rolnika, a o zwrocie nie powiadomiono go w terminie 12 miesięcy od daty płatności?Ratio decidendi
Rolnik nie jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnych, jeśli spełnione są łącznie cztery przesłanki: płatność została dokonana na skutek błędu organu, błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem płatności, o decyzji o zwrocie nie powiadomiono rolnika w terminie 12 miesięcy od płatności, a błąd organu nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Sama świadomość zasad funkcjonowania systemu wsparcia nie przesądza o tym, że błąd dotyczący powierzchni był wykrywalny przez rolnika.Stan faktyczny
Rolnik S.J. otrzymał płatności bezpośrednie na rok 2009 w wysokości 2808,67 zł. W wyniku kontroli stwierdzono, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności została błędnie oszacowana przez organ z powodu nieuwzględnienia maksymalnego obszaru kwalifikowalnego (PEG). Po stwierdzeniu nieważności pierwotnej decyzji, organ odmówił przyznania płatności, a następnie wszczął postępowanie o zwrot nienależnie pobranych środków. Rolnik kwestionował obowiązek zwrotu, powołując się na błąd organu, który nie mógł zostać przez niego wykryty, oraz na brak powiadomienia o zwrocie w terminie 12 miesięcy. Sąd uchylił decyzje organów, uznając, że przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu zostały spełnione.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23 stycznia 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 lutego 2013 r. Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 200 zł.Pełny tekst orzeczenia
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo, Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2015 r. sprawy ze skargi S.J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 13 listopada 2013 r. Nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 200 zł (dwieście złotych).
Decyzją z dnia 25 lutego 2013 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – dalej Kpa (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm.), w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.) i art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, ze zm. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20.11.2004, str. 1, z późno zm.), oraz w związku z wszczętym z urzędu w dniu 30 listopada 2012 r. postępowaniem administracyjnym w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności bezpośrednich w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ustalił S.J. kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uzyskanych na mocy decyzji Nr [...] z dnia 10 listopada 2009r. o przyznaniu płatności bezpośrednich, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, w łącznej wysokości 2808,67 zł. i tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO), powiększonej o odsetki, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczonych po upływie 14 dnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności.
W jej uzasadnieniu organ wskazał, że na skutek pomyłki organu wypłacono S.J. płatności przyznane decyzją z 10 listopada 2009 r., a pomyłka wynikała stąd, iż w postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie wyjaśniono istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, to jest nie uwzględniono maksymalnej powierzchni kwalifikującej się do płatności (PEG), co winno było nastąpić w trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności w oparciu o bazę referencyjną w systemie informacji geograficznej (LPIS) oraz na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika Agencji na aktualnym obrazie ortofotomapy. Według organu S.J. mógł wykryć błąd organu, gdyż podpisał oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem, co znaczy, że we wniosku powinien zadeklarować grunty kwalifikujące się do przyznania płatności. Ponadto w sprawie nie zachodzi przedawnienie.
W odwołaniu od powyższej decyzji S.J. zarzucił jej niezgodność z art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz.Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004 r.). Wskazał, że dane podane we wniosku o przyznanie płatności zostały zweryfikowane przez właściwy organ, tak więc błąd nie mógł być wykryty przez niego samego. Podniósł ponadto, że o obowiązku zwrotu nie dowiedział się przed upływem 12 miesięcy od daty płatności.
Decyzją z dnia 13 listopada 2013 r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) w zw. z art. 10 ust. 2 oraz art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.) zwanej dalej ustawą o Agencji oraz na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia 24 czerwca 2008 r., po rozpatrzeniu powyższego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 15 maja 2009 r. S.J. złożył wniosek o przyznanie płatności na 2009 r., w związku z czym Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu 10 listopada 2009 r. decyzję nr [...] o przyznaniu w/wymienionemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r. do powierzchni 7,22 ha z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 2.808,67 zł. Płatności przyznane tą decyzją zostały w dniu 3 grudnia 2009 r. przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów.
Następnie, po przeprowadzeniu stosownego postępowania, decyzją z dnia 16 stycznia 2012 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził nieważność powyższego rozstrzygnięcia o przyznaniu płatności. Decyzja ta stała się ostateczna, gdyż została utrzymana w mocy na podstawie decyzji Prezesa ARiMR z dnia 16 marca 2012 r. nr [...]
W związku z tym Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kolejną decyzją z dnia 5 kwietnia 2012 r. o nr [...] odmówił S.J. wnioskowanych płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2009. W wyniku kontroli wniosku stwierdzono bowiem, że powierzchnia uprawniona do dopłat została oszacowana na poziomie 4,19 ha z deklarowanych we wniosku 7,22 ha. Decyzja ta została zaskarżona w drodze odwołania i w konsekwencji Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji decyzją z dnia 3 lipca 2012 r. nr [...] utrzymał ją w mocy. Wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1199/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję z dnia 3 lipca 2012 r.
Równolegle, pismem z dnia 5 kwietnia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poinformował S.J. o możliwości dokonania zwrotu kwoty nadmiernie pobranych płatności za rok 2009 na rachunek bankowy Agencji oraz o tym, iż w przypadku jej nieuregulowania zostanie wszczęte postępowanie w kwestii ustalenia kwoty nadmiernie pobranych płatności, mające na celu wyegzekwowanie należnej kwoty.
Ponieważ S.J. nie zwrócił wypłaconych mu należności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych stronie na mocy decyzji z dnia 10 listopada 2009 r. i następnie decyzją nr [...] z dnia 25 lutego 2013 r. ustalił S.J. kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 w wysokości 2.808,67 zł.
Postępowanie odwoławcze zostało zawieszone postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 r. z uwagi na równolegle toczące się postępowanie sądowe w sprawie ze skargi na decyzję z dnia 3 lipca 2012 r. o odmowie przyznania S.J.. płatności. Ponieważ WSA w Krakowie wspomnianym wyżej wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1199/12 oddalił skargę, organ podjął zawieszone postępowanie w dniu 15 października 2013 r. i w dniu 13 listopada 2013 r. została wydana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzja nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej uprzednio decyzji z 25 lutego 2013 r. Zarówno ta decyzja oraz poprzedzające ją postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania zostały zwrócone do organu z adnotacją "adresat wyprowadził się bez pozostawienia adresu".
W dniu 8 lipca 2014 r. S.J. wniósł do organu o wydanie mu kserokopii decyzji z 13 listopada 2013 r. i postanowienia z 15 października 2013 r., a następnie wniósł następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję z dnia 13 listopada 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1310/14 odrzucił wniosek jako przedwczesny, stwierdzając, że kwestie przywrócenia terminu można rozpoznać dopiero po przesądzeniu w sposób prawomocny czy nastąpiło uchybienie tego terminu do wniesienia skargi. Następnie w dniu 12 listopada 2014 r. wydał postanowienie w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 1310/14 o odrzuceniu skargi S.J. z uwagi na jej przedwczesność. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie weszła do obrotu prawnego, gdyż organy nie dochowały obowiązku pouczenia strony o treści art. 41 k.p.a., a w przypadku zmiany adresu, o której organ nie został powiadomiony, miał on obowiązek we własnym zakresie ustalić adres strony. W związku z tym doręczenia decyzji z 13 listopada 2013 r. i postanowienia z 15 października 2013 r. uznano za nieskuteczne.
Organ w związku z powyższym wydał w dniu 8 grudnia 2014 r. postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, które doręczono osobiście stronie w dniu 18 grudnia 2014 r. Natomiast w dniu 23 stycznia 2015 r. została wydana decyzja nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji z 25 lutego 2013 r. ustalającej kwotę nienależnie pobranego świadczenia, która z kolei została doręczona adresatowi w dniu 9 lutego 2015 r.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi S.J. do WSA w Krakowie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji, o umorzenie postępowania I instancji i o zasądzenie kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 419/15 WSA w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z dnia 23 stycznia 2015 r. nr [...] , a w jego uzasadnieniu Sąd stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja nie była jedynym rozstrzygnięciem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR wydanym w wyniku rozpatrzenia odwołania S.J. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 25 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2009 r. W dniu 13 listopada 2013 r. organ wydał bowiem decyzję o nr [...], którą rozstrzygnął ostatecznie przedmiotową sprawę. Wprawdzie, jak stwierdził WSA w Krakowie w postanowieniu z dnia 12 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1310/14, mocą którego odrzucił skargę S.J. od przedmiotowej decyzji, rozstrzygnięcie to nie zostało skutecznie doręczone stronie, a zatem skarga okazała się przedwczesna, to jednak nie było żadnych podstaw do tego, by w sprawie ponownie wydawać decyzję kończącą postępowanie i dokonać próby prawidłowego już jej doręczenia. Sąd wskazał, że decyzja, mimo że doręczona nieprawidłowo, nie jest decyzją nieistniejącą w sensie prawnym, przed doręczeniem decyzja istnieje, natomiast wywiera skutki prawne dopiero z chwilą jej doręczenia. Tak więc fakt, iż decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 13 listopada 2013 r. o nr [...] nie weszła do obrotu prawnego w rozumieniu art. 110 k.p.a. nie oznacza, że jako niedoręczona nie istnieje. Art. 107 cyt. ustawy wskazuje wyraźnie na datę wydania decyzji różnicując wydanie od doręczenia decyzji i z każdym z tych faktów łączy inne skutki prawne. Wydanie decyzji oznacza zatem merytoryczne rozstrzygnięcie (zakończenie) sprawy w rozumieniu art. 104 k.p.a. Organ miał więc obowiązek prawidłowego doręczenia stronie decyzji z dnia 13 listopada 2013 r., a nie wydawania nowego, drugiego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie, gdyż takim działaniem naruszył zasadę res iudicata, co stanowiło przesłankę stwierdzenia nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., zaistniała bowiem tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna wyrażająca się w tym, że obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego. W wytycznych Sąd polecił, by ponownie rozpoznając sprawę w pierwszym rzędzie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR doręczył skarżącemu we właściwym trybie decyzję z dnia 13 listopada 2013 r. i w sytuacji wniesienia od niej w terminie skargi przekazał akta do sądu wraz z odpowiedzią na skargę.
Stosownie do wskazań organ odwoławczy doręczył przedmiotową decyzję S.J. w dniu 25 czerwca 2015 r.
Przechodząc do meritum sprawy, organ odwoławczy wskazał, że podstawą rozstrzygnięcia w nin. stanie faktycznym są przepisy art. 7 ust. 1 pkt 2 i 2a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., nr 170 poz. 1051 z późn. zm.), art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004, str. 18 z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.), ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz Kodeks postępowania administracyjnego. Następnie organ oceniając na marginesie decyzję z dnia 10 listopada 2009 r. wskazał, że przyznanie S.J. płatności nastąpiło bez uwzględnienia wielkości maksymalnego obszaru kwalifikowalnego (PEG) wyznaczonego na działce ewidencyjnej numer [...] , a powyższe ustalenia stanowiły rażące naruszenie prawa, które uzasadniało wyeliminowanie tej decyzji przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa Organ wyjaśnił przy tym, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi przysługuje płatność na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 124 ust. 2 i 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasad dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31 stycznia 2009, str. 16), jeżeli posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie niniejszej niż 1 ha. Ponadto zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności uzupełniające.
Zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE L z 2010.226.50 z późn. zm.) "Jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, (...) przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy uprawnię przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Jeśli różnica ta przekracza 50%, rolnika wyklucza się również z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy miedzy obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia. Kwota ta zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) Nr 885/2006. Jeśli nie jest możliwe odliczenie całej kwoty zgodnie z wymienionym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, pozostałe saldo zostaje anulowane."
Zacytowane przepisy stanowiły podstawę prawną wydania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzji z dnia 5 kwietnia 2012 r. o odmowie przyznania S.J. jednolitej płatności obszarowej i nałożeniu sankcji w wysokości 1.536,15 zł. Dokonano obliczeń, że powierzchnia deklarowana przez wnioskodawcę wyniosła łącznie 7,22 ha, natomiast powierzchnia uprawniona do płatności wyniosła 4,19 ha. Z ortofotomapy (zdjęcia lotnicze z 2009 r.) wynikało bowiem, że na zadeklarowanym terenie znajdują się niewielkie zadrzewienia i zakrzaczenia, a ustalenia te zostały zawarte w prawomocnej decyzji nr [...] oraz decyzji nr [...] . Z wyliczenia wynika, że przedeklarowanie wyniosło 72,32%.
Wracając do kwestii ustalenia nienależnie pobranych płatności organ wskazał, że w sprawie nie zachodzi okoliczność, o której mowa w art. 40 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w myśl którego organ odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub płatności do krów i owiec, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w przypadku gdy kwota każdej z tych płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21 grudnia 2006 r., str. 52 z późn. zm.). Wskazano, że na kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 składa się jednolita płatność obszarowa w wysokości 2.808,67 zł. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1913/2006, terminem operacyjnym dla kursu wymiany jest data określona w art. 45 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11.08.2005 r., str. 1 z późn. zm.), zgodnie z którym państwa członkowskie dokonują przeliczenia na walutę krajową kwoty pomocy wyrażonej w euro na podstawie ostatniego kursu wymiany walut ustalonego przez Europejski Bank Centralny przed dniem 1 października roku, dla którego pomoc została przyznana. Kurs wymiany euro na dzień 30 września 2009 r., ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej C Nr 236/02, wynosił 4,2295 zł. Zatem równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro wynosi 422,95 zł.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że stosownie do art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze. Wskazano, że w niniejszej sprawie przepisy dotyczące 10 letniego okresu przedawnienia nie mają zastosowania, ponieważ wypłata wskazanych płatności uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła w dniu 3 grudnia 2009 r., natomiast decyzja nr [...] z dnia 16 stycznia 2012 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 listopada 2009 r. została doręczona stronie w dniu 20 stycznia 2012 r., a więc przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. Odnosząc się natomiast do możliwości zastosowania czteroletniego okresu przedawnienia, nie można uznać zdaniem organu, że została spełniona przesłanka działania strony w dobrej wierze.
Rozpatrując sprawę pod kątem zastosowania art. 73 ust. 4 cytowanego rozporządzenia organ uznał, że nie znajduje on zastosowania. Stanowi, że obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie ma zastosowania, jeżeli zostaną łącznie spełnione dwie przesłanki, a mianowicie: jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeżeli błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika, jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.
Organ odwoławczy stwierdził, że wystąpił w sprawie błąd organu, gdyż doprowadzono do wypłaty świadczenia, które po wydaniu decyzji o stwierdzeniu nieważności i przy ponownym rozpoznaniu wniosku S.J. i dokonaniu odmowy przyznania tej płatności (decyzją z dnia 5 kwietnia 2012 r.) stało się świadczeniem nienależnym. Jednak wyjaśniono, że uprzednia wypłata płatności była wynikiem nieprawidłowej deklaracji przez wnioskodawcę. Dotyczyła co prawda elementów stanu faktycznego związanego z obliczaniem danej płatności, ale wnioskodawca zdaniem organu miał na nie wpływ i mógł je zauważyć, skoro był użytkownikiem deklarowanych gruntów, a te okoliczności posłużyły za podstawę wydania decyzji dla niego pozytywnej. S.J. , deklarując sporną powierzchnię do płatności, we wniosku o przyznanie płatności złożył podpis pod oświadczeniem, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz że zobowiązuje się do utrzymywania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami oraz przestrzegania wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Organ nawiązał ponownie do decyzji z dnia 10 listopada 2009 r., podnosząc, że przy jej wydaniu Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie wyjaśnił istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych to znaczy nie uwzględnił maksymalnej powierzchni kwalifikującej się do płatności (PEG), co winno było nastąpić w trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności w oparciu o bazę referencyjną w systemie informacji geograficznej (LPIS) oraz na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na aktualnym obrazie ortofotomapy. W konsekwencji stanowiło to podstawę do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 16 stycznia 2012 r.
Jednocześnie, mimo wskazanych faktów, zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie można uznać, iż brak było możliwości wykrycia tego błędu przez rolnika, bowiem S.J. , składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, złożył podpis pod oświadczeniem, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, co oznacza, że we wniosku o przyznanie płatności powinien zadeklarować grunty kwalifikujące się do objęcia płatnościami, to jest grunty spełniające kryteria, o których mowa w art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, obejmujące między innymi grunty rolne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, a także elementy krajobrazu podlegające zachowaniu w obrębie działki rolnej obejmujące: drzewa będące pomnikami przyrody (objęte ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody), oczka wodne o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2 oraz rowy do 2 m szerokości. Maksymalny obszar kwalifikowalny jest więc uznawany jako różnica pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności (drogi, nieużytki). Jest to więc powierzchnia odpowiadająca powierzchni rzeczywistej. Składając zatem wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 S.J. powinien zdaniem organu podać powierzchnie działek rolnych zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie. Jeżeli więc zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności powierzchnię wykraczającą poza powierzchnię rzeczywistą spełniającą kryteria, o których mowa wyżej, nie została spełniona przesłanka uzasadniająca odstąpienie od obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności.
Zdaniem organu wnioskodawca zdawał sobie sprawę z obowiązujących przepisów prawa, przede wszystkim, że płatności bezpośrednie do gruntów rolnych przysługują do powierzchni faktycznie użytkowanych działek, utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej. Znaczenie ma fakt, że w dniu 5 kwietnia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w oparciu o stwierdzony stan faktyczny wydał decyzję, w której uwzględnił stwierdzoną różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez stronę we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009, a powierzchnią ustaloną w trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej. Ponadto decyzja ta została utrzymana w mocy w toku postępowania odwoławczego, a skarga na przedmiotową decyzję została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Organ zaznaczył też, iż pomimo faktu, że decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 została doręczona po upływie 12 miesięcy od daty dokonania płatności, to ocenie organu nie podlega, czy błąd dotyczył elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem płatności, gdyż i tak nie została spełniona druga przesłanka ( niemożność wykrycia błędu przez rolnika), której łączne wystąpienie z przesłanką błędu organu powoduje, że nie zachodzi obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności.
Ostatecznie organ przyjął, że płatność została dokonana na skutek pomyłki organu, niemniej błąd ten mógł zostać wykryty przez stronę i w tym stanie uznał, że w sprawie nie zachodzą obie przesłanki skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych, wynikające z art. 73 ust. 4 powołanego rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.
Konkludując organ stwierdził, że wskazana w zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 lutego 2013 r. kwota płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 w wysokości 2.808,67 zł jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 i nie zachodzą negatywne przesłanki obowiązku zwrotu tej płatności, o których mowa w art. 73 ust. 4 i ust. 5 powołanego rozporządzenia. Organ wyjaśnił też kwestie naliczenia odsetek.
W skardze od powyższej decyzji wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S.J. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji I instancji, o umorzenie postępowania I instancji i o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi, zarzucając sprzeczność decyzji z art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., skarżący wskazał, że obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernie pobranej płatności zostaje wyeliminowany, jeśli łącznie zaistnieją następujące okoliczności: dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu, błąd ten dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, beneficjent nienależnej lub nadmiernej płatności nie został powiadomiony o konieczności jej zwrotu w terminie 12 miesięcy od daty płatności, błąd organu, na skutek którego została dokonana płatność nie mógł zostać wykryty przez rolnika.
Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie zostały spełnione bezsprzecznie trzy opisane wyżej przesłanki. Przedmiotowa płatność została dokonana na skutek omyłki właściwego organu. Błąd dotyczył elementów stanu faktycznego związanych z obliczeniem danej płatności, a ponadto skarżący nie został powiadomiony o konieczności zwrotu przed upływem 12 miesięcy od daty wypłaty. Co do przesłanki możliwości wykrycia błędu przez skarżącego, skarżący stwierdził, że nie mógł wykryć błędu z racji popełnienia go przez organ w związku z pierwszą weryfikacją wniosku dokonaną w roku 2009. Wykorzystano nieaktualne ortofotomapy. Organ był wyłącznym posiadaczem ortofotomap. Ponieważ wniosek z 2009 r. był jego pierwszą i jedyną aplikacją o przyznanie płatności, nie zaopatrzono go nigdy w ortofotomapy. Wskazał na dodatkowe okoliczności, że pierwsza decyzja z 2009 r. funkcjonowała w obrocie prawnym od 2009 r. do 2012 i nie została nigdy przez niego zakwestionowana, gdyż uznał, że wynik kontroli z 2009 r. jest wiarygodny, a organ dysponuje narzędziami, które wiernie oddadzą obszar gruntów zgłoszonych do płatności. Dodał, że kwestionowanie decyzji w sprawie płatności jest o tyle utrudnione, że stan faktyczny kwalifikujący grunty do płatności jest zmienny w czasie, zależy od częstotliwości wykaszania nieużytków czy poziomu zakrzewienia. Zd. skarżącego w okolicznościach sprawy spełniona została zatem i czwarta przesłanka tzn. błąd organu na skutek którego została dokonana płatność nie mógł przez niego zostać wykryty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (art. 145 § 3). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem dokonana przez Sąd w nin. sprawie kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa , mającym wpływ na wynik sprawy.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 29 ust. 1, 1a, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2008r. Nr 98 poz. 634 ze zm.), dalej ustawą o Agencji, w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012r. poz. 1164 ze zm.), dalej ustawa o płatnościach, oraz art. 80 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. L 316 z 12 grudnia 2009r., str. 65) dalej rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009.
Zgodnie z art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy o Agencji, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w drodze decyzji administracyjnej ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:
1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;
2) krajowych, przeznaczonych na:
a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,
b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.
Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.
O ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych organ, o którym mowa w ust. 2, może rozstrzygnąć również w decyzji w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.
Z regulacji art. 29 ustawy o Agencji wynika zatem, iż w przepisie tym jest mowa o dwóch rodzajach należności : kwocie nadmiernie pobranych środków publicznych i nienależnie pobranych środków publicznych. Kwota nadmiernie pobranych środków publicznych jest to kwota wypłaty nadwyżki - wypłaty kwoty ponad wartość wynikającą z ustawy. Kwota zaś nienależnie pobranych środków publicznych to kwota wypłacona przez organ w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej wypłacenia, albo obowiązek ten nie istniał, albo wygasł. W obu przypadkach świadczenie dokonane przez organ przewyższa to, czego wymaga od organu przepis prawa.
Zdaniem organu w nin. stanie faktycznym nie było podstawy prawnej do wypłacenia skarżącemu świadczenia tj. kwoty 2808,67 zł. tytułem płatności od gruntów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z tytułu jednolitej płatności obszarowej za 2009 r. Kwestia określenia, czy kwota ta jest nienależną, czy nadmiernie pobrana nie była sporna.
Spornym między stronami było czy w stanie faktycznym sprawy istniały podstawy do wyłączenia obowiązku zwrotu przez skarżącego kwoty 2808,67 zł., z uwagi na uregulowanie wynikające z art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004.
Zgodnie z art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek:
- płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy,
- błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika.
Jednakże w przypadku, jeśli błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nie powstaje wyłącznie wówczas, jeżeli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.
Bezspornym było miedzy stronami, że wypłacone w dniu 3 grudnia 2009 r., na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia 10 listopada 2009 r., wynikały z pomyłki ARiMR. Przy wydaniu przedmiotowej decyzji, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie wyjaśnił istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych tj. nie uwzględnił maksymalnej powierzchni kwalifikującej się do płatności (PEG), co winno było nastąpić w trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności w oparciu o bazę referencyjną w systemie informacji geograficznej (LPIS) oraz na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika ARiMR na aktualnym obrazie ortofotomapy. W konsekwencji stanowiło to podstawę do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji decyzją Oddziału Regionalnego ARiMR Nr [...] z dnia 16 stycznia 2012 r.
Zd. organu w przedmiotowej sprawie nie można uznać, iż brak było możliwości wykrycia tego błędu przez rolnika, bowiem skarżący S.J.składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, złożył podpis pod oświadczeniem, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności co oznacza, że we wniosku o przyznanie płatności powinien zadeklarować grunty kwalifikujące się do objęcia płatnościami.
Zd. skarżącego nie miał on możliwości wykrycia błędu i podkreślił, że zadeklarował we wniosku grunty w najlepszej wierze, że przecież organ te dane poddał weryfikacji, na skutek czego niektóre dane zostały zakwestionowane i skorygowane w decyzji o przyznaniu płatności, a nawet z tytułu stwierdzonej rozbieżności został poddany stosownej sankcji. Skarżący podkreślił też, że to organ był wyłącznym posiadaczem ortofotomap, w oparciu o które dokonał weryfikacji.
Oceniając powyższe stanowiska Sąd uznał, że rację ma skarżący.
Organ oparł swoje stanowisko co do przesłanki dotyczącej niemożności uznania, iż brak było możliwości wykrycia błędu przez rolnika, na tym, że skarżący składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, złożył podpis pod oświadczeniem, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, a to oznacza, że we wniosku o przyznanie płatności powinien zadeklarować grunty kwalifikujące się do objęcia płatnościami.
Tymczasem należy zwrócić uwagę na to, co podkreśla się w orzecznictwie odnoszącym się do przedmiotowej materii, a Sąd w składzie rozpoznającym nin. sprawę pogląd ten podzielil, że w obowiązującym stanie prawnym brak jest przepisu, z którego wynikałoby, że okoliczność złożenia podpisu pod pouczeniem zawartym we wniosku o przyznanie płatności wyklucza możliwość uznania, iż zachodzą okoliczności wyłączające obowiązek zwrotu nienależnej płatności. Świadomość i znajomość zasad funkcjonowania systemu nie przesądza o uznaniu, iż popełnienie błędu dotyczącego powierzchni jest błędem, który w zwykłych okolicznościach mógł zostać wykryty przez rolnika. Błąd ten, jak podkreśla się w orzecznictwie, musi odnosić się do okoliczności dotyczących powierzchni, a nie szczegółowej znajomości przepisów rangi podustawowej. Sądy zwracają uwagę i na fakt, że owa "świadomość", na jaką w takich sytuacjach powołują się organy mówiąc, że jej brak świadczy o winie rolnika jest niedostatecznym argumentem także w tym znaczeniu, że zasady, które winien znać rolnik, powinien znać i organ i właściwie je stosować, a przynajmniej podjąć szybkie działania zmierzające do eliminacji błędu. W sytuacji więc, gdy organ jako profesjonalista, dysponujący wiedzą, doświadczeniem i fachowym zapleczem zauważa błąd po kilku latach, to mało przekonujące jest twierdzenie, że rolnik mógł wykryć błąd w zwykłych okolicznościach (tak : wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2015 r. sygn akt I SA/Kr 419/15 , wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1623/14, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 1460/13).
Konkludując, Sąd stwierdził zatem , że wbrew stanowisku organu w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 73 ust 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, bowiem przedmiotowa płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy, błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika, błąd dotyczył elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, a o decyzji o zwrocie nie powiadomiono skarżącego S.J.o w terminie 12 miesięcy od płatności. Tym samym obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania.
Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja, oraz decyzją ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 73 ust 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 ,mającym wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zwrotu przez skarżącego płatności UPO za 2009 r. organy będą miały zatem na uwadze przedstawioną wyżej interpretację tego przepisu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono, jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Mając powyższe na względzie na mocy art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz skarżącego 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło