I SA/Kr 129/18
PostanowienieWSA w Krakowie2018-03-02
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba bezrobotna, nieposiadająca majątku ani dochodów, korzystająca z pomocy osób bliskich i objęta postępowaniem egzekucyjnym, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym. W przypadku braku dochodów, majątku, oszczędności oraz zajęcia rachunków bankowych w postępowaniu egzekucyjnym, a także korzystania z pomocy osób bliskich, sąd powinien przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, aby zapewnić dostęp do sądu.Stan faktyczny
M. K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, nieposiadającą majątku ani dochodów, korzystającą z pomocy osób bliskich. Toczy się wobec niej postępowanie egzekucyjne w sprawie zaległości podatkowych, a jej dobra zostały zajęte. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 29 grudnia 2017 r. nr: [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych
M. K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada ona żadnego majątku, dochodów, ani oszczędności. W rubryce 11 formularza "zobowiązania i stałe wydatki" wnioskodawczyni wpisała kredyt 1.200 zł.
W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że jest osobą bezrobotną. Toczy się względem niej postepowanie egzekucyjne w sprawie zaległości w podatku PCC w kwocie 25.015,84 zł. Korzysta z pomocy osób bliskich.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
W ocenie orzekającego M. K. uwiarygodniła, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca jest osobą bezrobotną, nie osiągającą żadnych dochodów. Pozostaje na utrzymaniu osób bliskich. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, oszczędności, ani cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych.
Ponadto orzekającemu z urzędu wiadomym jest, z racji rozpoznawanego w kwietniu 2017 roku wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawach o sygn. akt I SA/Kr 208 do 224/17, że z związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym wszystkie dobra skarżącej zostały zajęte. Strona nie posiada żadnego źródła, z którego uzyskiwałaby własne środki finansowe. Mieszka u narzeczonego i pozostaje na jego utrzymaniu. Narzeczony nie ma wobec niej żadnych obowiązków prawnych. Wnioskodawczyni nie korzysta z pomocy społecznej i nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Posiadane rachunki w [...] zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym.
W obecnej sytuacji materialnej M. K. nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych w niniejszej sprawie we własnym zakresie, a ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby pozbawić skarżącą prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło