I SA/Kr 1291/14

|Sygn. akt I SA/Kr 1291/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek (spr.), Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Ewelina Knapczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r., sprawy ze skargi C. K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 27 maja 2014 r. Nr [...], w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania oraz zarzutu niedoręczenia zobowiązanemu operatu szacunkowego w postępowaniu egzekucyjnym, - skargę oddala - Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia 16 maja 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) utrzymał w mocy postanowienie nr [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 14 kwietnia 2014 r. w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Myślenicach, w celu wyegzekwowania należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (jako wierzyciela) o numerach: [...], wezwaniem nr [...] z dnia 27 maja 2013 r., skierowanym do zobowiązanego C.K. (dalej: skarżącego) dokonał zajęcia nieruchomości położonej w S., dla której Sąd Rejonowy w M. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] . Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 maja 2013 r. Natomiast wezwaniem nr [...] z dnia 7 sierpnia 2013r. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia ww. nieruchomości w celu wyegzekwowania należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych o numerach: [...]. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 12 sierpnia 2013 r. W powyższych wezwaniach Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał skarżącego, aby zapłacił egzekwowane należności pieniężne wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia tych wezwań, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Z powodu bezskutecznego upływu terminów określonych w powyższych wezwaniach do zapłaty dochodzonych należności, organ egzekucyjny przystąpił do dokonania opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. W związku z tym do oszacowania wartości zajętej nieruchomości postanowieniem nr [...] z dnia 28 listopada 2013 r. wyznaczył rzeczoznawcę majątkowego T.L., wpisanego w centralnym rejestrze rzeczoznawców majątkowych z numerem uprawnień 357. Rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy z wyceny wartości rynkowej nieruchomości i złożył go w dniu 16 grudnia 2013 r. O terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz o prawie wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości, organ egzekucyjny powiadomił wszystkich znanych mu uczestników postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, tj.: skarżącego, Naczelnika Urzędu Skarbowego jako wierzyciela egzekwującego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciela egzekwującego, Wójta Gminy Siepraw jako wierzyciela hipotecznego nie będącego wierzycielem egzekwującym. Organ egzekucyjny wezwał ponadto – przez obwieszczenie publiczne – uczestników, o których nie ma wiadomości, oraz inne osoby, które roszczą sobie prawa do nieruchomości i jej przynależności, aby przed ukończeniem opisu zgłosiły swoje prawa. W dniu 27 lutego 2014 r. o godz. 11.00 w Urzędzie Skarbowym Komornik skarbowy w Urzędzie Skarbowym B.K. przystąpiła do sporządzenia protokołu opisu i oszacowania wartości w/w nieruchomości. Ponieważ żaden z prawidłowo powiadomionych uczestników postępowania egzekucyjnego z nieruchomości nie stawił się, komornik skarbowy powołała dwóch świadków: P.K. oraz J.B. - inspektorów w Urzędzie Skarbowym i w ich obecności w dniu 27 lutego 2014 r. godzinie 14:00 zakończyła sporządzanie protokołu opisu i oszacowania ww. nieruchomości. Protokół opisu i oszacowania ww. nieruchomości został doręczony Zobowiązanemu C.K. w dniu 10 marca 2014 r. Pismem z dnia 12 marca 2014 r. skarżący wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości podnosząc, że: – wbrew obowiązującemu prawu nie doręczono mu operatu szacunkowego wyceny wartości rynkowej ww. nieruchomości, a jedynie protokół opisu oszacowania, – ustalona przez rzeczoznawcę majątkowego w drodze oszacowania wartość rynkowa ww. nieruchomości została zaniżona na skutek zaniżenia samej wartości rynkowej budynku warsztatowego będącego częścią składową zajętej nieruchomości gruntowej. Skarżący nie zakwestionował ustalonej przez rzeczoznawcę majątkowego w drodze oszacowania wartości rynkowej działki gruntu na kwotę 100.000 zł., zarzucił natomiast zaniżenie wartości rynkowej budynku warsztatowego, który został oszacowany na kwotę 70.000 zł. Skarżący wskazał, że zachodzi sprzeczność pomiędzy stwierdzeniem rzeczoznawcy majątkowego, że budynek warsztatowy nie zagraża bezpieczeństwu publicznemu, a stwierdzeniem tegoż rzeczoznawcy majątkowego, że stopień zużycia technicznego i funkcjonalnego tego budynku oszacowany został na poziomie 60-70% Zdaniem skarżącego, stan rzeczonego budynku jest zupełnie inny niż ustalił to rzeczoznawca majątkowy, gdyż posiada on wszystkie niezbędne dla warsztatu elementy według obowiązujących przepisów i sztuki budowlanej tj. ściany, dach, odpowiednią wysokość, ilość okien w stosunku do kubatury budynku, drzwi, energię elektryczną i pomieszczenie socjalne. Zobowiązany ponadto stwierdził, że zaciągnął opinii dwóch niezależnych od siebie rzeczoznawców, zdaniem których cena działki gruntu jest zbieżna do ceny umieszczonej w protokole, natomiast rzeczywisty stan i cena budynku warsztatowego jest zupełnie inna, gdyż została bezpodstawnie zaniżona. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał ww. zarzuty skarżącego za bezzasadne. Organ przypomniał, że wycena dokonywana w postępowaniu egzekucyjnym przeprowadzana jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.; dalej: u.g.n.). Rzeczoznawca majątkowy zastosował w rozpatrywanym przypadku podejście porównawcze – metodę korygowania ceny średniej (art. 153 ust. 1 u.g.n.), uwzględniając w tym celu 14 porównywalnych transakcji. W taki sposób uzyskano kwotę 170.000 zł jako wartość całej nieruchomości. Jak wyjaśnił rzeczoznawca majątkowy, oszacowana wartość budynku (70.000 zł) stanowi pochodną tej kwoty oraz wartości rynkowej niezabudowanej działki, ustalonej ww. metodą (100.000 zł). Organ nie znalazł podstaw do podważenia wiarygodności sporządzonego operatu szacunkowego, uwzględniając, że nie jest on opinią techniczną o budynku. Odnosząc się z kolei do kolejnego zarzutu, organ egzekucyjny wyjaśnił, że z przepisów u.p.e.a. ani przepisów aktów wykonawczych nie wynika obowiązek doręczenia uczestnikom postępowania egzekucyjnego operatu szacunkowego zajętej nieruchomości. Zatem zgodnie z prawem organ sporządził protokół czynności opisu i oszacowania ww. nieruchomości, wpisując nim wynikające z tego operatu informacje o wartości nieruchomości. Organ zaznaczył, że skarżący ma prawo wglądu do ww. operatu, jak również uzyskania odpisów z akt postępowania, jednak z uprawnienia tego nie skorzystał. W piśmie z dnia 22 kwietnia 2014 r. skarżący wystąpił z zażaleniem na powyższe postanowienie. Zdaniem skarżącego ww. postanowienie jest krzywdzące oraz niesprawiedliwe. W ocenie skarżącego rozpatrując zażalenie organ nie powinien był zasięgać opinii tego samego rzeczoznawcy majątkowego, który sporządzał operat. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 maja 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zaakceptował ustalenia oraz podzielił poglądy prawne wyrażone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organ wskazał, że oszacowana przez rzeczoznawcę wartość budynku uwzględnia jego stan techniczny (zużycie techniczne i funkcjonalne). Pismami z dnia 25 czerwca 2014 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1) naruszenie prawa procesowego poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem art. 7 k.p.a., tj. naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mającego bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy m.in. w kwestii oszacowania wartości nieruchomości, 2) naruszenie art. 152a u.g.n. W ocenie skarżącego, obowiązek doręczenia mu operatu szacunkowego nieruchomości oszacowanej wynika z art. 7 k.p.a., z którego zdaniem skarżącego wynika obowiązek działania organu w sposób jawny i jasny dla obywatela. Ponadto zdaniem skarżącego, metoda przyjęta przez rzeczoznawcę majątkowego prowadzi do zaniżenia wartości nieruchomości, a w konsekwencji do rozstrzygnięcia niekorzystnego dla jednostki. W ocenie skarżącego tylko uzupełnienie szacunków o oszacowanie przy wykorzystaniu podejścia dochodowego zapewnia rzetelne oszacowanie wartości nieruchomości. Skarżący zażądał ponadto wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia 26 września 2014 r. WSA w Krakowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżone postanowienie naruszało prawo uzasadniający jego uchylenie. W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej po dokładnej analizie materiału informacyjnego zgromadzonego w aktach przedmiotowej sprawy prawidłowo zbadał postępowanie organu pierwszej instancji biorąc pod uwagę stawiane przez stronę zarzuty, zgłoszone w trybie art. 110u § 1 u.p.e.a. Badając stawiany przez stronę zarzut niedoręczenia zobowiązanemu operatu szacunkowego nieruchomości słusznie zwrócono uwagę, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie nakłada na organ egzekucyjny obowiązku doręczenia zobowiązanemu takiego dokumentu. Zgodnie bowiem z art. 110r § 1 i art. 110w § 2 u.p.e.a., zobowiązany otrzymuje protokół opisu i oszacowania nieruchomości, który zawiera w znacznej części informacje podane przez rzeczoznawcę w operacie szacunkowym. W protokole z dnia 27 lutego 2014 r. pracownik Urzędu Skarbowego zamieścił informacje na temat nieruchomości położonej w S. (nr 816). Informacje te zostały pozyskane z operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego T.L. w dniu 13 grudnia 2013 r. Sąd wskazuje w ślad za organem, że skarżący miał prawo zapoznać się z treścią operatu poprzez wgląd w akta sprawy w siedzibie organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu – skarżący mógł ponadto sporządzać notatki, kopie lub odpisy. Nie bez znaczenia jest przy tym fakt, że w myśl art. 73 § 2 k.p.a., skarżący miał prawo żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile było to uzasadnione jej ważnym interesem. To te właśnie przepisy gwarantują realizację prawa strony postępowania administracyjnego do posiadania i wykorzystywania informacji o przebiegu postępowania, dokumentach wykorzystywanych w ramach postępowania i materiale dowodowym, który stanowić ma podstawę ustaleń faktycznych dokonywanych przez organ. Jak wynika z akt sprawy skarżący nie wyraził gotowości skorzystania z tych uprawnień. Powyższe oznacza, że organy obu instancji w sposób prawidłowy oceniły zasadność zarzutu, dotyczącego niedoręczenia skarżącemu operatu szacunkowego ww. nieruchomości. W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo również zweryfikował ten zarzut, w którym skarżący kwestionował wiarygodność rzeczoznawcy (zarzut podniesiony w zażaleniu) i sporządzony przez rzeczoznawcę operat szacunkowy. Trzeba mieć przy tym na uwadze fakt, iż w myśl art. 110s § 1 u.p.e.a. stanowi, że do oszacowania wartości zajętej nieruchomości organ egzekucyjny wyznacza rzeczoznawcę majątkowego, o którym mowa w przepisach u.g.n.. Stosownie do art. 110s § 2 u.p.e.a., przy oszacowaniu wartości nieruchomości podaje się wartość gruntów, obiektów budowlanych a także przynależności i pożytków. Wartość, o której mowa w tym przepisie to wartość rynkowa nieruchomości. Definicja wartości rynkowej nieruchomości jest zawarta w art. 151 ust. 1 u.g.n. i wynika z niej, że chodzi tu o najbardziej prawdopodobną jej cenę, możliwą do uzyskania na rynku, określoną z uwzględnieniem cen transakcyjnych przy przyjęciu następujących założeń: 1) strony umowy były od siebie niezależne, nie działały w sytuacji przymusowej oraz miały stanowczy zamiar zawarcia umowy; 2) upłynął czas niezbędny do wyeksponowania nieruchomości na rynku i do wynegocjowania warunków umowy. Jak wynika z operatu szacunkowego rzeczoznawca zastosował metodę porównawczą korygowania ceny średniej. Zgodnie z 153 ust. 1 u.g.n., podejście porównawcze, które zastosował rzeczoznawca majątkowy do ustalenia wartości przedmiotowej nieruchomości, polega na określeniu wartości nieruchomości przy założeniu, że wartość ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu rynkowego. Ceny te koryguje się ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne do nieruchomości wycenianej oraz uwzględnia się zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu. Podejście porównawcze stosuje się, jeżeli są znane ceny i cechy nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej. W ślad za organem należy wskazać, że w tabeli na stronie 17 operatu szacunkowego rzeczoznawca majątkowy szczegółowo przedstawił wykaz 14 transakcji dotyczących nieruchomości gruntowych zabudowanych budynkami gospodarczymi i składowo-magazynowymi, obejmujący obszar powiatu myślenickiego, podobnych do wycenianej nieruchomości gruntowej, które stanowiły podstawę do przeprowadzenia porównania. Natomiast stan techniczny budynku wskazany przez rzeczoznawcę w operacie, zgodnie z klauzulą nr 5 w punkcie V operatu szacunkowego, nie jest opinią techniczną o budynku. Stopień zużycia budynku rzeczoznawca określił wyłącznie na potrzeby operatu w celu dokonania odpowiedniej oceny cech nieruchomości w analizie porównawczej. Jak ponadto wynika z wyjaśnień biegłego z dnia 28 marca 2014 r. w oszacowaniu wartości budynku warsztatu będącego częścią składową nieruchomości położonej w S. wziął pod uwagę okoliczność, iż łączny stan budynku był zły, to znaczy, że był zużyty zarówno technicznie i funkcjonalnie. Sąd wskazuje ponadto, że jak trafnie zauważył organ egzekucyjny w swoim postanowieniu, szczegółowy sposób przeprowadzenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości określają § 27-38 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 137, poz. 1541 ze zm.). Zgodnie z § 28 tego rozporządzenia, rzeczoznawca majątkowy dokonuje opisu lub oszacowania wartości nieruchomości zgodnie z zasadami wyceny nieruchomości, które są lub mogą być przedmiotem obrotu określonymi w odrębnych przepisach regulujących zasady wyceny nieruchomości oraz zasady i tryb sporządzania operatu szacunkowego, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozporządzenia. Rzeczoznawca powinien mieć zatem na uwadze również przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.), wydanego na podstawie art. 159 u.g.n. W ocenie Sądu z przepisów tych aktów wykonawczych, jak również z art. 152 ust. 2 u.g.n. nie wynika, by w realiach kontrolowanej sprawy rzeczoznawca musiał zastosować wszystkie podejścia wymienione w tym przepisie. Skarżący nie wykazał, by wyniki wyceny nieruchomości dokonane przy wykorzystaniu podejścia porównawczego nie dały się pogodzić z rzeczywistością gospodarczą, ani by materiały wykorzystane do przeprowadzenia analizy porównawczej były niewystarczające. Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżone postanowienie było dotknięte jakimikolwiek innymi uchybieniami, które uzasadniałyby jego uchylenie. Wobec powyższego skargę należało oddalić, stosownie do art. 151 p.p.s.a.