I SA/Kr 1292/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. – K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 września 2016 r. znak: [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. W piśmie datowanym na 23 grudnia 2016 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 września 2016 r. znak: [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że ustalona przez Dyrektora Izby Skarbowej wysokość zobowiązania podatkowego przekracza czterokrotnie dochody skarżącego, co z kolei spowoduje, że ściągnięcie wymierzonej przez organ kwoty podatku wpłynie w znaczny sposób na sytuację finansową skarżącego, zagrażając jego egzystencji. Skarżący zwrócił także uwagę, że weryfikacja legalności zaskarżonej decyzji będzie procesem rozciągniętym w czasie, a to z kolei rodzi zagrożenie dla jego podstawowych interesów majątkowych i codziennej egzystencji, narażając przy tym na egzekucję jego jedyną nieruchomość. Mając na uwadze niskie dochody oraz stan zdrowia skarżącego (I grupa inwalidzka) wykonanie zaskarżonej decyzji może, w ocenie skarżącego, doprowadzić do sytuacji, w której powrót do stanu poprzedniego będzie niemożliwy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z konstrukcji ww. normy prawnej wynika, że warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę skarżącą we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl), znaczna szkoda to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślić należy, że Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to strona skarżąca zobowiązana jest do wykazania okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w powołanym powyżej przepisie. Zauważyć jednak należy, że ustawodawca nie wymaga od wnioskodawcy udowodnienia bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy wykonaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, a zaistnieniem znacznej szkody lub innych trudnych do odwrócenia skutków. Dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wystarczy, by z całości przedstawionych przez wnioskującego okoliczności wynikało, że w jego przypadku zachodzi wskazane w ustawie niebezpieczeństwo. Ochrona tymczasowa, jaką wprowadza art. 61 p.p.s.a. ma na celu uniknięcie sytuacji, w której na skutek wykonania zaskarżonego aktu przed rozpatrzeniem skargi dochodzi do takich zmian w rzeczywistości, których odwrócenie, jeśli w ogóle możliwe, będzie wiązało się ze znacznymi nakładami sił i środków. Analizując przedstawione we wniosku strony skarżącej argumenty Sąd doszedł do przekonania, że spełnione zostały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. W ocenie Sądu, obowiązek wykonania zaskarżonej decyzji może mieć poważne konsekwencje dla sytuacji finansowej skarżącego. Jak wynika z akt sprawy miesięczny dochód skarżącego wynosi 613,00 zł i składa się na niego renta socjalna w wysokości 460,00 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153,00 zł. Skarżący jest niezdolny do podjęcia pracy zarobkowej z uwagi na dolegliwości zdrowotne potwierdzone I grupą inwalidztwa. Powyższe okoliczności przemawiają zdaniem Sądu za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. W przypadku wykonania decyzji powrót do stanu poprzedniego będzie bowiem możliwy dopiero po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków, lub też z uwagi na poważną sytuację zdrowotną skarżącego, może okazać się niemożliwy. Zaznaczyć przy tym należy, że zasadniczo wstrzymaniu nie podlegają decyzje, których wykonanie zobowiązuje do uiszczenia określonej kwoty środków pieniężnych z uwagi na odwracalny charakter takiego świadczenia (możliwość zwrotu pieniędzy). Jednakże w sytuacji kiedy spełnienie świadczenia pieniężnego może istotnie wpłynąć na sytuację życiową strony, to wówczas okoliczność taką należy rozpatrywać w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponieważ taka sytuacja zachodzi w rozpatrywanej sprawie, Sąd postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, o czym orzeczono w sentencji postanowienia za podstawę biorąc art. 61 § 3 p.p.s.a. Na końcu podkreślić należy, że Sąd na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie bada zasadności skargi. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu stanowi jedynie postępowanie o charakterze wpadkowym, które jest prowadzone w ściśle określonych granicach wyznaczonych treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja będzie podlegać kontroli sądu, pod względem jej zgodności z prawem, dopiero w toku merytorycznego rozstrzygania sprawy.