I SA/Kr 130/23
WyrokWSA w Krakowie2023-05-25
Skład orzekający: Michał Niedźwiedź, Grzegorz Klimek, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwrocie dofinansowania unijnego, wydana w związku z niezachowaniem trwałości projektu poprzez sprzedaż infrastruktury, powinna być wydana w trybie administracyjnym, czy cywilnym?Ratio decidendi
Decyzja o zwrocie dofinansowania unijnego, wydana w związku z naruszeniem procedur i niezachowaniem trwałości projektu, powinna być wydana w trybie administracyjnym. Tryb ten jest przewidziany przepisami ustawy o finansach publicznych i umożliwia kontrolę sądowo-administracyjną, co wyklucza zarzut nieważności postępowania z powodu prowadzenia go w niewłaściwym trybie.Stan faktyczny
Beneficjentka otrzymała dofinansowanie na remont lokalu na żłobek. Zobowiązała się do zachowania trwałości infrastruktury przez 3 lata. Następnie sprzedała zorganizowaną część przedsiębiorstwa (żłobek) nowopowstałej spółce za zaniżoną cenę. Organy uznały, że sprzedaż ta stanowi naruszenie warunków umowy i skutkuje uzyskaniem przez spółkę nienależnej korzyści, co uzasadnia zwrot dofinansowania. Skarżąca zarzuciła nieważność decyzji z powodu prowadzenia postępowania w niewłaściwym trybie (administracyjnym zamiast cywilnym).Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 130/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Michał Niedźwiedź, Sędziowie: WSA Grzegorz Klimek, WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2023 r., sprawy ze skargi J. M. na decyzję Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 29 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania - skargę oddala -
Decyzją z dnia 24 maja 2022 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie określił J.M. kwotę przypadającego do zwrotu dofinansowania w łącznej wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami z uwagi na niezachowanie przez Beneficjentkę trwałości infrastruktury projektu. Dofinansowanie to zostało przyznane wW. na podstawie zawartej w dniu 22 marca 2018 r. Umowy o dofinansowanie projektu pn. "[...]".
Po rozpatrzeniu odwołania wW., Zarząd Województwa Małopolskiego na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. c ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r, poz. 818 z późn. zm.) w zw. z art. 61 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 60 pkt 6 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 305 ze zm.), dalej "u.f.p.", w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, decyzją z dnia 29 listopada 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Z uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia organu odwoławczego wynika, że w ramach realizacji ww. projektu, którego beneficjentem była Skarżąca, powstał N. w K. Lokal, w którym był prowadzony Żłobek, został wyremontowany i dostosowany do obowiązujących wymogów ze środków dofinansowania ww. projektu, w ramach cross-financingu w kwocie 50 tys. zł. Remont ten był niezbędny do zarejestrowania Żłobka i prowadzenia w nim działalności. Beneficjentka na mocy §15 ust. 1 Umowy o dofinansowanie zobowiązana była do zachowania trwałości infrastruktury w okresie 3 lat od daty płatności końcowej na jej rzecz, tj. od 7 września 2019 r. do dnia 7 września 2022 r. (1097 dni). Organ zaznaczył, że kwestia zachowania trwałości projektu została także uregulowana min. w art. 71 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz.U.EU.L.2013.347.320 ze zm.). Organ zacytował również zapisy §15 ust. 8 i §6 Umowy o dofinansowanie regulujące zasady zwrotu dofinansowania.
Z dokonanych w sprawie przez organy ustaleń wynika, że na podstawie umowy z 4 marca 2020 r., zmienionej następnie umową z 31 marca 2020 r., Beneficjentka przeniosła własność zorganizowanej części przedsiębiorstwa obejmującej Żłobek wraz z wyposażeniem na rzecz nowopowstałej spółki – Z. sp. z o.o. w organizacji za cenę 5 tys. zł, która to spółka nie uzyskałaby dofinansowania w konkursie. Zgodnie z §4 umowy z dnia 31 marca 2020 r. Z. sp. z o.o. w organizacji dnia 1 kwietnia 2020 r. wstąpiła w prawa i obowiązki związane ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa (tj. Żłobkiem), jak również kontynuuje jego prowadzenie. Z dniem 1 kwietnia 2020 r. nowopowstała spółka, na mocy aneksu z 31 marca 2020 r. do umowy najmu lokalu z 12 marca 2018 r., w którym prowadzony był Żłobek, stała się, w miejsce beneficjenta, najemcą ww. lokalu.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że w stanie faktycznym nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Z zacytowanych przez organ postanowień Umowy o dofinansowanie jednoznacznie wynika, że zwrot unijnego dofinansowania następuje w drodze decyzji administracyjnej (§6 ust. 1 w zw. z ust. 6 w zw. z §15 ust. 8 Umowy o dofinasowanie w zw. z art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych). Wbrew zatem twierdzeniom Skarżącej jedyną właściwą drogą dochodzenia takiego zwrotu jest droga administracyjnoprawna, a nie droga cywilna.
Odnosząc się do niezachowania przez Beneficjentkę trwałości infrastruktury i podniesionych w tym zakresie przez Stronę zarzutów, organ podał, że naruszenie to polegało na zmianie własności elementu infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści. W wyniku sprzedaży Żłobka Z. sp. z o.o. w organizacji, spółka ta uzyskała nienależną korzyść. Spółka Z. nie uzyskałaby dofinansowania w konkursie, a tym samym nie weszłaby w posiadanie infrastruktury dofinansowanej w ramach projektu, czyli dofinansowanego ze środków unijnych lokalu, w którym prowadzony był Żłobek. Organ wyjaśnił także jak należy rozumieć pojęcie "nienależne korzyści". Wskazał następnie, że ww. spółka w czasie konkursu nie istniała, nie spełniała także kryterium formalnego pn. Kwalifikowalność wnioskodawcy i partnerów w zakresie obrotu na poziomie wymaganym w Regulaminie konkursu. Organ podał, że wbrew zarzutom podnoszonym przez Stronę w odwołaniu, nie chodzi o wzbogacenie jednoosobowej sp. z o.o. wynikające z wejścia w posiadanie przez spółkę w składniki majątkowe ujęte w załączniku do umowy sprzedaży z 4 marca 2020 r., lecz o dysponowanie lokalem, który został wyremontowany i dostosowany do obowiązujących wymogów ze środków dofinansowania, w ramach cross-financingu w kwocie 50 tys. zł. Spółka weszła w posiadanie lokalu, w którym bez otrzymanego przez Beneficjenta dofinansowania przeznaczonego na jego remont, nie byłoby możliwe prowadzenie w nim opieki nad dziećmi w formie żłobka. W ocenie organu, spółka znalazła się w pozycji ekonomicznie lepszej, niż możliwa do uzyskania przez inne podmioty o tym samym charakterze, co oznacza, że uzyskała nienależną korzyść. Organ podał, że o uzyskaniu przez spółkę nienależnej korzyści niewątpliwie świadczy również cena za jaką został sprzedany spółce Żłobek, która była znacznie niższa niż kwota prac remontowych przedmiotowego lokalu.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania (str. 22-27 decyzji), organ odwoławczy zwrócił w szczególności uwagę, że okoliczność, że Skarżąca była jedynym wspólnikiem oraz Prezesem Zarządu nowopowstałej spółki, nie oznacza, że był to ten sam podmiot, z którym podpisano Umowę o dofinansowanie i który uzyskał dofinansowanie. Wbrew twierdzeniom Skarżącej nie oznacza to również, że doszło do przekształcenia, które byłoby zgodne "z wymogami normatywnymi wynikającymi z przepisów regulujących rozliczanie dotacji". Z. sp. z o.o. w organizacji była odrębnym od Beneficjenta przedsiębiorcą. Stanowiła odrębny od niej podmiot, który nie powstał wskutek przekształcenia dotychczasowej działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącą w jednoosobową spółkę kapitałową na podstawie art.551 §5 k.s.h. i który tym samym nie wstąpił w ogół praw i obowiązków Beneficjenta jako strony Umowy o dofinansowanie.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia § 15 ust. 1 lit. b Umowy o dofinansowanie w zw. z art. 71 Rozporządzenia nr 1303/2013 oraz § 8 ust. 3 Umowy o dofinansowanie. W okolicznościach faktycznych sprawy Beneficjentka przyznane jej w ramach projektu dofinansowanie wykorzystała z naruszeniem procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków dofinansowania pochodzących z budżetu UE, o który mowa w art. 184 u.f.p., a tym samym swoim działaniem wypełniła przesłankę do zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków, określoną w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Organ podał, że w stanie faktycznym sprawy doszło również do wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia nr 1303/2013 skutkującej koniecznością zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków. W sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki, których łączne zaistnienie warunkuje wystąpienie "nieprawidłowości". Beneficjentka, zgodnie z zawartą Umową o dofinansowanie, jest beneficjentem pomocy z Europejskiego Funduszu Społecznego, a zatem jest podmiotem gospodarczym w rozumieniu art. 2 pkt 37 rozporządzenia nr 1303/2013. W ocenie organu w sprawie niewątpliwie doszło również do naruszenia prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego. Beneficjentka naruszyła ww. postanowienia Umowy o dofinansowanie, a także zrealizowała przesłanki do zwrotu środków, wynikające z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Organ odwoławczy zaznaczył także, że w sprawie doszło do wystąpienie szkody rzeczywistej w budżecie UE, z uwagi na jego obciążenie wydatkiem nieuzasadnionym, obejmującym wartość dofinansowania, wydatkowego na remont i adaptację lokalu użytkowego, w którym miał być prowadzony przez Skarżącą Żłobek, który następnie w drodze sprzedaży stał się własnością podmiotu, który zgodnie z obowiązującymi procedurami nie miał możliwości ubiegania się o to dofinansowanie.
W skierowanej do WSA w Krakowie skardze na decyzję Zarządu Województwa Małopolskiego, która została zaskarżona w całości, pełnomocnik Skarżącej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. naruszenie art. 156 § 1 ppkt 1) Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie postępowania w niewłaściwym trybie. Z uwagi na ww. zarzut wniesiono "o uchylenie zaskarżonych decyzji i umorzenie postępowania". W ocenie pełnomocnika Skarżącej z uwagi na charakter umów o dofinansowanie, jedynym organem właściwym do rozstrzygania sporów powstałych między stronami są sądy powszechne, co jednoznacznie wyłącza możliwość wydawania w tym zakresie decyzji administracyjnych.
Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że zaskarżona decyzja w całości odpowiada prawu.
Mimo wniosku pełnomocnika strony skarżącej o zakreślenie terminu do ustosunkowania się do argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na skargę, nie zostało w tym zakresie złożone żadne pismo porcesowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz. U. z 2023r., poz. 259, zwanej dalej: "p.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy zasadności i wysokości zwrotu przyznanego skarżącej dofinansowania w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w zakresie utrzymania trwałości projektu. Jednakże skarżąca podnosi tylko jeden zarzut, nieważności zaskarżonej decyzji wobec podjęcia jej w niewłaściwym trybie, a to postępowania administracyjnego zamiast właściwego umowie cywilnoprawnej – cywilnego.
W tej sytuacji w pierwszej kolejności Sąd zajął się kwestią w jakim trybie powinna zapaść przedmiotowa decyzja, bowiem stwierdzenie że w innym niż administracyjny, powoduje jej nieważność oraz nie pozwala Sądowi na przejście do analizy pozostałych kwestii.
Zgodnie z art. 207 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 października 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1870 ze zm.; u.f.p.) w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10.
W art. 207 ust. 8 postanowiono, że w przypadku okoliczności, o których mowa ust. 1, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do: 1) zwrotu środków lub 2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o których mowa w ust 2 w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.
Według art. 207 ust. 9 u.f.p, po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity Dz.U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.) albo ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 72, poz.619 ze zm.) wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust 2. Zgodnie zaś z art. 207 ust. 10 u.f.p., decyzji o zwrocie środków nie wydaje się, jeżeli dokonano zwrotu środków przed jej wydaniem.
Postępowanie prowadzone w związku z wykryciem naruszenia procedur regulujących tryb wydatkowania środków pomocowych jest z uwagi na jego specyfikę postępowaniem kilkuetapowym. Wszczęcie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o zwrocie dofinansowania następuje najczęściej w drodze skierowania do beneficjenta wezwania do zwrotu środków lub wezwania o wyrażenie zgody na pomniejszenie kolejnych płatności (art. 207 ust. 8 pkt 1 i 2 u.f.p.). Natomiast wydanie decyzji zobowiązującej do zwrotu, następuje po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w art. 207 ust. 8 ustawy i jest konsekwencją braku reakcji beneficjenta na dokonane wezwanie. Obowiązują w nim w pełnym zakresie zasady i rygory postępowania administracyjnego oraz zasady postępowania dowodowego.
Odnosząc się zatem do kwestii braku trybu administracyjnego i w konsekwencji kontroli sądowoadminstracyjnej w przedmiotowej sprawie, Sąd wyjaśnia, że jest on nieuzasadniony. Kwestia przyznawania dotacji ma charakter mieszany, zarówno administracyjny, jak i cywilny, w zależności od etapu na jakim znajduje się sprawa, np. ustalanie prawa do dotacji ma charakter administracyjny z uwagi na fakt, że jest ona przyznawana w warunkach władztwa administracyjnego organu publicznego, a fakt, że dotacja jest udzielana w drodze umowy nie oznacza, że jest to czynność z zakresu prawa cywilnego. Z uwagi na to, że mamy tu do czynienia z dysponowaniem przez organ środkami z funduszu europejskiego, nie mamy w takim przypadku typowej relacji cywilnoprawnej, ale administracyjnoprawną konstrukcję związaną z podejmowaniem aktu w oparciu o ustawowe upoważnienie do dysponowania środkami funduszu. W tym działaniu (rozstrzygnięciu), poprzedzającym zawarcie umowy, należy również dopatrywać się władczości administracyjnoprawnej. Pierwszy etap oparty jest o konstrukcje administracyjnoprawne, natomiast drugi etap stanowi ten cywilnoprawny. Jednakże w sprawach o zwrot dofinansowania w związku ze stwierdzonymi naruszeniami procedur przyznawania dofinansowania ustawodawca w art. 207 ust. 9-12a u.f.p. przewidział odpowiedni tryb kontroli administracyjnej (a później sądowo- administracyjnej), w którym wnioskodawca miał prawo podważyć wszystkie ustalenia Instytucji Zarządzającej (dalej również jako "IZ"). Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 Ustawy wdrożeniowej w przypadku Regionalnego Programu Operacyjnego Instytucją Zarządzającą jest Zarząd Województwa, który na podstawie art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. c Ustawy wdrożeniowej uprawniony jest m.in. do rozpatrywania odwołań od decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów, projektów lub zadań oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa w art. 207 ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych, wydawanych w pierwszej instancji przez instytucję pośredniczącą (jaką jest w tym przypadku WUP). Zgodnie z treścią art. 60 pkt 6 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności (...) należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Jak wynika z powyższego organy miały podstawę prawną do wydania decyzji o zwrocie dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur, a stronie służy droga postępowania sadowoadministracyjnego celem kontroli jej legalności, zatem zarzut nieważności postępowania w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. okazał się chybiony.
Pomimo braku zarzutów skargi w pozostałym zakresie, Sąd skontrolował całość decyzji do czego był zobowiązany przepisami prawa.
Odnosząc się do stwierdzonych naruszeń procedur przyznawania dofinansowania ze środków unijnych, Sąd podziela w pełni stanowisko organów co do charakteru stwierdzonych naruszeń i oceny ich potencjalnego wpływu na uszczuplenie budżetu unijnego. Jak już wyżej stwierdzono, że to umowa o dofinansowanie opracowana w ramach systemu realizacji programu operacyjnego oraz wytyczne są dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich. Niedotrzymanie zaś warunków umowy (art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.), zobowiązuje organ do wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu. Jako naruszenie można uznać wszelkie odstępstwo od zapisów umowy lub naruszenie przepisów prawa unijnego i krajowego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę (uszczerbek) w budżecie ogólnym. Tak, więc wszelkie nieprawidłowości, które potencjalnie mogą skutkować wypłatą środków, które nie powinny być wypłacone w myśl warunków umowy lub przepisów prawa, są traktowane, jako nieprawidłowość. Prowadzi to do konkluzji, że ustalenie wartości korekty finansowej polega na stwierdzeniu, iż doszło do finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu UE tj. wydatku poniesionego z naruszeniem prawa. Szkoda powstaje w każdym przypadku, gdy podmiot otrzymujący dofinansowanie realizuje projekt niezgodnie z prawem. Do stwierdzenia naruszenia przepisów regulujących realizację dofinansowywanego projektu nie jest konieczne wystąpienie rzeczywistego uszczerbku finansowego, lecz wystarczy sama możliwość jego wystąpienia. Innymi słowy przesłanką naliczenia korekty, a następnie żądania zwrotu dofinansowania jest wykazanie naruszenia procedury (krajowych lub unijnych w zakresie zamówień publicznych), które mogło doprowadzić do uszczuplenia środków unijnych.
W rozpoznawanej sprawie, w ramach realizacji projektu, którego beneficjentem była Skarżąca, powstał N. w K. a lokal, w którym był prowadzony Żłobek, został wyremontowany i dostosowany do obowiązujących wymogów ze środków dofinansowania projektu, kwotą 50 tys. zł. Beneficjentka jednak - na mocy §15 ust. 1 Umowy o dofinansowanie zobowiązana była do zachowania trwałości infrastruktury w okresie 3 lat od daty płatności końcowej na jej rzecz, tj. od 7 września 2019 r. do dnia 7 września 2022 r. Z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, że na podstawie umowy z 4 marca 2020 r., zmienionej następnie umową z 31 marca 2020 r., Beneficjentka przeniosła własność zorganizowanej części przedsiębiorstwa obejmującej Żłobek wraz z wyposażeniem na rzecz nowopowstałej spółki – Z. sp. z o.o. w organizacji za cenę 5 tys. zł, która to spółka nie uzyskałaby dofinansowania w konkursie. Z. sp. z o.o. w organizacji dnia 1 kwietnia 2020 r. wstąpiła w prawa i obowiązki związane ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa (tj. Żłobkiem), jak również kontynuuje jego prowadzenie. Z dniem 1 kwietnia 2020 r. nowopowstała spółka, na mocy aneksu z 31 marca 2020 r. do umowy najmu lokalu z 12 marca 2018 r., w którym prowadzony był Żłobek, stała się, w miejsce beneficjenta, najemcą ww. lokalu.
Niezachowanie przez Skarżącą trwałości infrastruktury w wymaganym zakresie polegało zatem na zmianie własności elementu infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści. Spółka Z. nie uzyskałaby dofinansowania w konkursie, a tym samym nie weszłaby w posiadanie infrastruktury dofinansowanej w ramach projektu, czyli dofinansowanego ze środków unijnych lokalu, w którym prowadzony był Żłobek. Spółka w czasie konkursu nie istniała, nie spełniała także kryterium formalnego pn. Kwalifikowalność wnioskodawcy i partnerów w zakresie obrotu na poziomie wymaganym w Regulaminie konkursu. Na skutek umowy z dnia 31 marca 2020r. weszła natomiast w posiadanie lokalu, w którym bez otrzymanego przez Beneficjenta dofinansowania przeznaczonego na jego remont, nie byłoby możliwe prowadzenie w nim opieki nad dziećmi w formie żłobka. Spółka znalazła się w pozycji ekonomicznie lepszej, niż możliwa do uzyskania przez inne podmioty o tym samym charakterze, co oznacza, że uzyskała nienależną korzyść. O uzyskaniu przez ten podmiot nienależnej korzyści niewątpliwie świadczy również cena za jaką został sprzedany spółce Żłobek, która była znacznie niższa niż kwota prac remontowych przedmiotowego lokalu.
Okoliczność, że Skarżąca była jedynym wspólnikiem oraz Prezesem Zarządu nowopowstałej spółki, nie oznacza, że był to ten sam podmiot, z którym podpisano Umowę o dofinansowanie i który uzyskał dofinansowanie. Jak słusznie argumentował organ w uzasadnieniu decyzji, nie oznacza to również, że doszło do przekształcenia, które byłoby zgodne "z wymogami normatywnymi wynikającymi z przepisów regulujących rozliczanie dotacji". Z. sp. z o.o. w organizacji była odrębnym od Beneficjenta przedsiębiorcą, tj. podmiotem który nie powstał wskutek przekształcenia dotychczasowej działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącą w jednoosobową spółkę kapitałową na podstawie art.551 § 5 k.s.h. i który tym samym nie wstąpił w ogół praw i obowiązków Beneficjenta jako strony Umowy o dofinansowanie.
Przeniesienie praw i obowiązków z umowy o dofinansowanie było możliwe jedynie na zasadach określonych w § 8 ust 10 umowy o dofinansowanie tj. poprzez przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową na podstawie wyżej wskazanego przepisu k.s.h. Tylko zatem taka zmiana formy prawnej podmiotu prowadzącego żłobek, który uzyskał dofinansowanie umożliwiała wstąpienie w ogół praw i obowiązków wynikających z umowy o dofinansowanie. Warunki te jednak nie zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie.
W tych okolicznościach zasadnie organ ocenił w zaskarżonej decyzji, iż doszło do naruszenia § 15 ust. 1 lit. b Umowy o dofinansowanie w zw. z art. 71 Rozporządzenia nr 1303/2013 oraz § 8 ust. 3 Umowy o dofinansowanie. Skarżąca, przyznane jej w ramach projektu dofinansowanie wykorzystała z naruszeniem procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków dofinansowania pochodzących z budżetu UE, o który mowa w art. 184 u.f.p., a tym samym swoim działaniem wypełniła przesłankę do zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków, określoną w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Doszło również do wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia nr 1303/2013 skutkującej koniecznością zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków. Wynikiem zaistniałej nieprawidłowości było wystąpienie szkody rzeczywistej w budżecie UE, z uwagi na jego obciążenie wydatkiem nieuzasadnionym, obejmującym wartość dofinansowania, wydatkowego na remont i adaptację lokalu użytkowego, w którym miał być prowadzony przez Skarżącą Żłobek, który następnie w drodze sprzedaży stał się własnością podmiotu, który zgodnie z obowiązującymi procedurami nie miał możliwości ubiegania się o to dofinansowanie.
Oceniając na koniec postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w sprawie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Przeciwnie, organy przeprowadziły wnikliwe postępowanie w przedmiotowej sprawie, zgromadziły obszerny materiał dowodowy, dający podstawę do wydania spornych decyzji, a logiczne wnioski z jego oceny zawarły w prawidłowo sporządzonych uzasadnieniach swoich orzeczeń.
W tym stanie sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151, wskazanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło