I SA/Kr 1302/14
PostanowienieWSA w Krakowie2015-08-21
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów na swoją trudną sytuację materialną i konsekwentnie uchyla się od podania szczegółowych danych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że spełnia przesłanki do jego otrzymania. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, skarżący nie przedstawił wystarczających danych dotyczących swoich dochodów i wydatków, a także kwestionował wiarygodność organów pomocy społecznej. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, wymagającą udowodnienia trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Z.S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawca oświadczył, że utrzymuje rodzinę z zasiłków w wysokości 300 zł miesięcznie i posiada lokal mieszkalny o powierzchni 41 m². Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący nie przedstawił szczegółowych danych dotyczących dochodów i wydatków, kwestionował wiarygodność MOPS i pracownika MOPS. Wniosek ten był kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w tej samej sprawie, poprzedni został oddalony.Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został oddalony.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z.S. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 2143/10 p o s t a n a w i a wniosek oddalić .
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z.S. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z T.
We wniosku skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z córkami: M ur. 1991(?) r., J ur. 2000 r. i M ur. 1997 r. Źródłem utrzymania rodziny są zasiłki z pomocy społecznej w wysokości 300 zł miesięcznie. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi lokal mieszkalny o powierzchni 41 m². Strona nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Jako uzasadnienie wniosku skarżący podał "wydanie nakazu z art. 108 kpa, zagrożenie życia".
Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych Z. Ś., dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi został on wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez: oświadczenie, czy skarżący lub jego żona uzyskują jakiekolwiek dochody, np. z prac dorywczych lub zleconych – jeśli tak, to w jakiej wysokości, przedłożenie kserokopii decyzji MOPS o przyznaniu zasiłków dla skarżącego lub członków jego rodziny, przedłożenie spisu miesięcznych wydatków ponoszonych przez rodzinę skarżącego na utrzymanie (wyżywienie, ewentualne leczenie, środki czystości, itp.) oraz udokumentowanie aktualnymi rachunkami / fakturami (za ostatni okres rozliczeniowy) wysokości wydatków ponoszonych na prąd, gaz, czynsz za mieszkanie, wodę, wywóz śmieci, itp.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z dnia 1 sierpnia 2015 roku oświadczył, że nie posiada żadnych dochodów. Według skarżącego kopie decyzji z MOPS nie są doręczane, a pracownicy MOPS fałszują dokumenty. "Wydatki są poniżej krytyki", gdyż pracownik MOPS okrada rodzinę wnioskodawcy. Strona domaga się przyznania adwokata z T, a "nie dziada z K".
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że aktualnie rozpoznawany wniosek skarżącego jest kolejnym (drugim) wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Poprzednio złożony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 16 października 2014 roku został oddalony.
Rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno zatem nastąpić z uwzględnieniem art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie.
W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie powołał nowych okoliczności, które wpłynęłyby na odmienną ocenę jego sytuacji materialnej. Ponadto skarżący konsekwentnie uchyla się od podania dokładnych danych umożliwiających dokonanie pełnej oceny jego sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych.
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, którego domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. strona obowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Wezwanie skierowane do Z.S. o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz nadesłanie dokumentów źródłowych oznaczało, że dane, którymi dysponował orzekający nie wystarczyły do wolnej od wątpliwości oceny jego sytuacji majątkowej, a tym samym nie umożliwiły uwzględnienia wniosku.
W przedmiotowej sprawie skarżący nie uczynił w pełni zadość nałożonemu przez referendarza sądowego obowiązkowi dostarczenia określonych oświadczeń i dokumentów. Pomimo wyraźnego wezwania Z.S. nie podał bowiem żadnych informacji o wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny. Oświadczył jedynie, iż wydatki rodziny "są poniżej krytyki".
Za niewiarygodne orzekający uznał twierdzenie skarżącego, że nie posiada on żadnych dochodów. Nie jest bowiem możliwe, aby bez jakichkolwiek środków finansowych, czy wsparcia pomocy społecznej, członkowie rodziny skarżącego byli w stanie zapewnić sobie wyżywienie, ubranie, środki czystości, czy pokryć koszty ewentualnego leczenia.
Orzekający nie dał też wiary skarżącemu, iż nie są mu doręczane decyzje MOPS o przyznaniu rodzinie zasiłków z pomocy społecznej.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż Z.S. nie uwiarygodnił w sposób wystarczający, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Skarżący nie podał koniecznych informacji w samym formularzu urzędowym wniosku "PPF", a także nie doprecyzował danych dotyczących swojej sytuacji materialnej po wezwaniu referendarza sądowego. Pomimo wyraźnego wezwania nie przedstawił dokładnych oraz wystarczająco udokumentowanych danych dotyczących źródeł utrzymania swojej rodziny, ani nie podał wysokości ponoszonych przez członków rodziny wydatków.
W takiej sytuacji niemożliwe jest ustalenie, czy skarżący faktycznie znajduje się w obiektywnie trudnej sytuacji materialnej. Orzekanie zaś na podstawie niekompletnych danych nie jest natomiast możliwe, ani dopuszczalne. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania.
Skoro w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przez skarżącego przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy należało orzec jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło