I SA/Kr 1313/16

|Sygn. akt I SA/Kr 1313/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo (spr.), Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Grażyna Firek, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 28 lutego 2017 r., sprawy ze skargi S.O., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 17 października 2016 r. Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, , - s k a r g ę o d d a l a - Postanowieniem z dnia 17 października 2016 r. znak:[...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu pisma S. O. z dnia 31 sierpnia 2016 r. nazwanego "odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego " – stwierdził niedopuszczalność odwołania. W podstawie prawnej powołano art. 228 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.). W uzasadnieniu postanowienia organ przedstawił następujące ustalenie faktyczne. Dnia 23 września 2016 r. do Izby Skarbowej wpłynęło pismo S O. z dnia 31 sierpnia 2016 r. nazwane "odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego ", przesłane przez Ministra Finansów pismem z dnia 19 września 2016 r. nr [...], w trybie art. 170 § 1 O.p. Dyrektor Izby Skarbowej, pismem z dnia 28 września 2016 r. nr [...] zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przesłanie akt podatkowych wraz ze stanowiskiem w sprawie. W odpowiedzi, Naczelnik Urzędu Skarbowego przesłał uwierzytelnione akta sprawy dotyczącej odpłatnego zbycia nieruchomości, dokonanego w roku 2013 przez S.O. przed upływem 5 lat od nabycia. Jednocześnie poinformowano, że w sprawie nie zostało przeprowadzone postępowanie podatkowe i nie została wydana decyzja wymiarowa. Z akt sprawy wynika, że S.O. aktem notarialnym z dnia 25 czerwca 2013 r. [...] sprzedał lokal mieszkalny położony w Z., przy ulicy W., o łącznej powierzchni użytkowej 62,5 m2. Lokal ten został nabyty przez S.O. na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i umowy przenoszącej prawo własności tego lokalu - aktem notarialnym z dnia 13 grudnia 2012 r. Rep[...] Dnia 25 lipca 2014 r. S.O, na wezwanie Urzędu Skarbowego złożył zeznanie podatkowe PIT - 39 za 2013 r., w którym wykazał kwotę dochodu zwolnionego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 105.000,00 zł. Z uwagi na upływ terminu do wydatkowania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na własne cele mieszkaniowe, wezwano S.O. do przedłożenia dokumentów na dokonane wydatki. S.O. zgłosił się w Urzędzie Skarbowym dnia 12 lipca 2016 r. oświadczając, że za pieniądze pochodzące ze sprzedaży lokalu mieszkalnego w Z. nabył nieruchomość położoną w K., na podstawie aktu notarialnego z dnia 23 kwietnia 2014 r., Rep. [...] Analiza przedłożonego aktu notarialnego wykazała, że SO nabył działkę nr [...] o pow. 0,0384 ha, zabudowaną budynkiem gospodarczym, którą zamierzał użytkować wraz z posiadanym gospodarstwem rolnym. SO oświadczył, że nie posiada innych dokumentów na wydatkowanie kwoty uzyskanej ze sprzedaży lokalu mieszkalnego przed upływem 5 lat od jego nabycia. W związku z powyższym uznano, że dokonany przez S.O. wydatek nie spełnił warunków określonych w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz.362 ze zm.), gdyż dokonany zakup nie dotyczył budynku mieszkalnego i gruntu budowlanego. Dnia 15 lipca 2016 r. S.O. złożył korektę zeznania PIT - 39 za rok 2013, wykazując jako podstawę opodatkowania kwotę 105.000,00 zł i podatek należny w wysokości 19.950,00 zł. Jednocześnie S.O złożył wniosek o rozłożenie na raty powstałej zaległości wraz z odsetkami. Decyzją z dnia 12 sierpnia 2016 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego rozłożył na 12 rat zaległość podatkową. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił następnie, że w piśmie z dnia 31 sierpnia 2016 r. skierowanym do Ministra Finansów, S.O. podniósł, że na przełomie czerwca i lipca 2016 r. została wydana przez Urząd Skarbowy decyzja, na podstawie której został mu nałożony podatek w wysokości 19% od kwoty 105.000,00 zł. W ocenie S.O. niesłusznie, albowiem sprzedane mieszkanie nabył w roku 1999 jako lokatorskie i zamieszkiwał w nim do dnia sprzedaży w roku 2013. W tym czasie spłacał wkład członkowski i czynsz, a następnie kredyt bankowy zaciągnięty przez spółdzielnię mieszkaniową. Po tej spłacie uzyskał status mieszkania własnościowego. Środki na spłatę kredytu zaciągniętego przez spółdzielnię mieszkaniową pochodziły z wynagrodzenia za pracę, od którego też został pobrany podatek. Dodał ponadto, iż choć Urząd Skarbowy rozłożył zaległość na raty, to po ich spłacie braknie mu na wyżywienie. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił następnie, że analiza akt sprawy będącej przedmiotem niniejszego orzeczenia wskazuje, że nie wszczęto wobec S.O. postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości położonej w Zatorze, przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości. Następnie podano, że zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Niedopuszczalność odwołania zachodzi gdy obowiązujące prawo nie przewiduje możliwości prowadzenia postępowania odwoławczego. Może to wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak również podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż organ odwoławczy badając dopuszczalność odwołania nie może wejść w ocenę zasadności odwołania, a zatem wniosku o niedopuszczalności odwołania nie można wyprowadzać z oceny zarzutów i żądań podniesionych w odwołaniu (vide: komentarz do Ordynacji podatkowej w tym art. 2287, Oficyna Wydawnicza "UNIMEX", Wrocław 2016 pod redakcją m.in. Barbary Adamiak). Wobec powyższego, Dyrektor Izby Skarbowej, stwierdzając brak przedmiotu zaskarżenia orzekł o niedopuszczalności odwołania. Zaznaczono, że wydane rozstrzygnięcie ma charakter proceduralny, dlatego organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów merytorycznych podnoszonych przez stronę. Końcowo nadmienionom.in., że zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S.O. podniósł, że nie zgadza się z zaskarżonym postanowieniem. Wskazał, że jego odwołanie z dnia 23 września 2016 r. nie zostało załatwione pozytywnie, a odpowiedź w treści zaskarżonego postanowienia nie nawiązuje do problemu którego odwołanie dotyczy. W piśmie procesowym z dnia 27 lutego 2017 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że po spotkaniu ze skarżącym, na którym pełnomocnik przedstawił mu stan sprawy, w tym treść właściwych w sprawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wraz ze stosowanymi komentarzami, skarżący poinformował pełnomocnika, że w przedmiotowej sprawie nie zostało przeprowadzone postępowanie podatkowe i nie została wydana decyzja wymiarowa jedynie wskutek tego, iż organ podatkowy "doradził" skarżącemu złożenie korekty zeznania PIT-39 za rok 2013, co też skarżący uczynił w dniu 15 lipca 2016r., ale z czym się nie zgadza. W związku z powyższym pełnomocnik oświadczył, że popiera skargę skarżącego, wnosząc o jej uwzględnienie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2014, poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach; stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a, Sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że jest ono prawidłowe. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o charakterze procesowym, tj. postanowienia wydane na podstawie art. 228 § 1 O.p. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z treścią art. 228 § 1 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia: 1. niedopuszczalność odwołania; 2. uchybienie terminowi do wniesienia odwołania; 3. pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222. Z treści cytowanego przepisu wynika, że organ odwoławczy zobligowany jest do przeprowadzenia w pierwszej kolejności - przed merytorycznym rozpoznaniem odwołania - postępowania wstępnego zmierzającego do weryfikacji istnienia podstaw do takiego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym). W tych zaś ramach winien on zbadać dopuszczalność odwołania w sensie przedmiotowym, a także w sensie podmiotowym, jak również to, czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu oraz czy spełnia wymogi, co do treści (art. 222 O.p.), co warunkuje prawną skuteczność jego wniesienia. Brak którejś z powyższych przesłanek skutkuje koniecznością wydania przez organ jednego z postanowień, o których mowa w powołanym przepisie. Wyjaśnić należy, że z przyczyn podmiotowych niedopuszczalność odwołania zachodzi m.in. w razie wniesienia odwołania przez osobę niemającą zdolności do czynności lub przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia odwołania, a więc gdy określony podmiot nie jest adresatem zaskarżonej odwołaniem decyzji lub gdy nie wykazał, że decyzja ta narusza jego interes prawny. Natomiast wśród przyczyn o charakterze przedmiotowym skutkujących niedopuszczalnością odwołania wymienia się m.in. sytuację, gdy odwołanie zostało wniesione od nieistniejącego aktu prawnego. W przedmiotowej sprawie, jak słusznie stwierdził Dyrektor Izby Skarbowej , mamy do czynienia z niedopuszczalnością odwołania z przyczyn przedmiotowych tj. z powodu nieistnienia przedmiotu odwołania czyli rozstrzygnięcia, od którego mogłoby ono być wniesione. Jak bowiem wynika z akt kontrolowanej sprawy wobec skarżącego nie zostało wszczęte postępowanie podatkowe w sprawie określenie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości. Nie została też wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzja w przedmiocie określenia skarżącemu wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 15 lipca 2016 r. złożył korektę zeznania PIT 39 za rok 2013. Natomiast decyzją z dnia 12 sierpnia 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, na wniosek skarżącego, rozłożył zaległość podatkową na 12 lat. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie nie można mówić o formalnie istniejącym akcie prawnym od którego stronie przysługiwałoby wniesienie odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej zobligowany był orzec o niedopuszczalności odwołania stosownie do treści art. 228 § 1 pkt 1 O.p. Z przedstawionych powyżej względów wniesiona skarga nie mogła zostać uwzględniona, wobec czego na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o jej oddaleniu. Końcowo wyjaśnić należy, że przedmiotem kontroli sądowej w przedmiotowej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 października 2015 r. o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, mające charakter wyłącznie proceduralny. Z uwagi na powyższe, wszelkie kwestie merytoryczne, w szczególności odnoszące się do spełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie mogły być przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie, z uwagi na związanie Sądu przedmiotem zaskarżenia.