I SA/Kr 1318/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za kwiecień i maj 2020 r. postanawia: odrzucić skargę. Decyzją z dnia 5 października 2020 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr [...] odmawiającą T. M. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za kwiecień i maj 2020 r. Pismem z dnia 2 listopada 2020 r. T. M. wniósł skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr [...]. Równocześnie w treści skargi skarżący podniósł, że wnosi skargę na utrzymanie w mocy przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji z dnia 27 sierpnia 2020 r. Pismem z dnia 21 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał T. M. o sprecyzowanie w terminie 7 dni przedmiotu skargi poprzez wskazanie, czy skarży decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr [...] (wydaną w pierwszej instancji), czy też decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 października 2020 r. nr [...] (wydaną w drugiej instancji) pod rygorem przyjęcia, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr [...] (wydana w pierwszej instancji). W odpowiedzi skarżący nadesłał pismo z dnia 29 grudnia 2021 r., w którym oświadczył, że cofa skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania skargi w pierwszej kolejności należy wyjaśnić kwestię jej przedmiotu. Z uwagi bowiem na niejasne wskazanie w treści skargi jej przedmiotu, Sąd wezwał skarżącego o sprecyzowanie czy skarży decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr [...] (wydaną w pierwszej instancji), czy też decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 października 2020 r. nr [...] (wydaną w drugiej instancji) pod rygorem przyjęcia, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr [...] (wydana w pierwszej instancji). W treści nadesłanego w odpowiedzi pisma z dnia 29 grudnia 2021 r. skarżący nie wskazał jednak co jest przedmiotem skargi. W związku z tym Sąd przyjął, że przedmiotem skargi jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr [...]. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z powyższego wynika, że skargę do sądu administracyjnego, można wnieść na akt administracyjny ostateczny, który został wydany w wyniku rozpoznania wniesionego przez stronę przysługującego jej środka zaskarżenia. Zatem Sąd może rozpoznać merytorycznie skargę, która została wniesiona po wyczerpaniu toku postępowania administracyjnego, a nie bezpośrednio od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji. Skarga do sądu administracyjnego złożona bezpośrednio od orzeczenia wydanego przez organ administracyjny w pierwszej instancji jest niedopuszczalna niezależnie od tego czy strona wyczerpała, czy też nie, przysługujące jej w postępowaniu administracyjnym środki zaskarżenia (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 721/07). Poza tym zgodnie z treścią art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), mającym zastosowanie w niniejszej sprawie z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.), postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że osoba niezadowolona z rozstrzygnięcia organu I instancji może wnieść odwołanie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub zażalenie do organu wyższego rzędu. Dopiero gdy organ II instancji wyda decyzję (lub postanowienie) można wnieść skargę do sądu administracyjnego. Tym samym skarga jest niedopuszczalna, jeżeli skarżący nie wniesie odwołania, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub zażalenia do organu II instancji i od razu zaskarży do sądu administracyjnego decyzję (lub postanowienie) organu I instancji albo, gdy już po wyczerpaniu przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia wniesie skargę na rozstrzygnięcie organu I instancji do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne nie są bowiem powołane do kontroli legalności rozstrzygnięć organów administracyjnych I instancji, gdyż ich działanie naruszałoby ww. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jak to już zostało powyżej wskazane decyzją z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za kwiecień i maj 2020 r. Od decyzji tej skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia 5 października 2020 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr [...]. Mimo to przedmiotem swojej skargi skarżący uczynił wydaną w pierwszej instancji decyzję z dnia 27 sierpnia 2020 r. W związku z powyższym stwierdzić należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na decyzję organu I instancji jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Przedmiotem skargi skarżący powinien był bowiem uczynić decyzję z dnia 5 października 2020 r. nr [...], czego jednak nie zrobił. Odnosząc się natomiast do cofnięcia przez skarżącego skargi stwierdzić należy, że dokonanie takiej czynności procesowej skutkuje zwykle oceną umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o art. 60 w zw. z art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Niemniej jednak umorzenie jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe zostało prawidłowo i skutecznie wszczęte, co oznacza, że nie istnieją przeszkody formalne do merytorycznego rozpoznania skargi. Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego następuje w momencie skutecznego wniesienia skargi, która nie jest dotknięta brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie jej dalszego biegu. W niniejszej sprawie, wobec wniesienia skargi na decyzję wydaną w pierwszej instancji, postępowanie sądowe nie mogło być skutecznie wszczęte, a tym samym niedopuszczalne jest jego umorzenie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji postanowienia.