I SA/Kr 1320/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-10-20
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, posiadająca niskie dochody i ponosząca znaczne wydatki na utrzymanie rodziny oraz leki, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Strona skarżąca, której dochody i świadczenia są niewystarczające do pokrycia bieżących wydatków, utrzymania rodziny oraz zakupu leków, nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W związku z tym, aby nie ograniczać prawa do sądu osobom w trudnej sytuacji finansowej, należy przychylić się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Strona skarżąca H.C. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące ustalenia wysokości kosztów postępowania podatkowego. Strona wraz z dwoma synami prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, z czego jeden syn jest niepełnosprawny i nie pracuje, a drugi otrzymuje rentę. Dochody strony i syna są niskie, a wydatki na utrzymanie domu, leki i bieżące potrzeby wysokie. Strona jest również współwłaścicielem nieruchomości wymagającej remontu.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 20 października 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 27.06.2011r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania podatkowego, postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek H.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 27.06.2011r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania podatkowego.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", akt sprawy oraz akt sprawy o sygn. I SA/Kr 1318 - 19 /11 H.C. ur. w 1929r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synami : T.C. ur. w 1952 r. oraz S.C. ur. w 1960r.
H.H. otrzymuje emeryturę w wysokości 890 zł. a T.C. rentę w wysokości 730 zł. S.C. jest osobą niepełnosprawną i nie uzyskuje dochodu, zajmuje się zwierzętami domowymi (owcami i koniem).
Na koszty utrzymania gospodarstwa składają się: opłata za energię elektryczną ok. 250 zł., miesięcznie, opłata za wywóz śmieci i gaz ok. 100 zł., miesięcznie, koszty ubezpieczenia - 350 zł. rocznie , podatek od nieruchomości - 250 zł. rocznie, koszty węgla i drewna od 800 do 1900 zł. rocznie. Ponadto na leki dla T.C. wydawana jest kwota 200 zł., miesięcznie a na leki dla H.C.suma ok. 300 zł., miesięcznie.
Strona skarżąca jest wraz z S.C., T.C. i S.H. współwłaścicielem nieruchomości położonej w Poroninie o pow. 0,1240 ha zabudowanej starym, wymagającym remontu, domem o pow. 59 m2 ( gdzie część mieszkalna to 20 m2) oraz zabudowaniami gospodarczymi.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ).
Obecna sytuacja H.C. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych. Uzyskiwane przez nią i syna świadczenia nie są wysokie a musza starczyć na utrzymanie trzyosobowej rodziny. Otrzymywane pieniądze strona skarżąca przeznacza na pokrycie bieżących wydatków i leków. Stąd też, konieczność poniesienia kosztów sądowych przez H.C. zagroziłaby realizacji podstawowych potrzeb życiowych jej i rodziny.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło