I SA/Kr 1321/17

PostanowienieWSA w Krakowie2018-03-23

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która nie pracuje, nie uzyskuje dochodów, nie posiada majątku, a jej utrzymanie pokrywają rodzice, a koszty utrzymania córki pochodzą z alimentów i dodatkowych zobowiązań ojca, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ jej sytuacja finansowa, w tym brak dochodów i majątku, a także fakt pozostawania na utrzymaniu rodziców i korzystania z alimentów na córkę, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Koszty sądowe przekraczają jej aktualne możliwości finansowe.
Stan faktyczny
Skarżąca M. S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn. Wnioskodawczyni nie pracuje, nie uzyskuje dochodów, a jej utrzymanie oraz utrzymanie córki (z alimentów i dodatkowych zobowiązań ojca) pokrywają jej rodzice. Posiada udziały w spółce przynoszącej straty, nie posiada majątku ani rachunków bankowych. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, po czym skarżąca przedstawiła dodatkowe dokumenty i oświadczenia.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Straszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 3 listopada 2017 r. Nr: [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych M. S., działająca przez adwokata K. A. Konopkę, zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką N. C. ur. 2005 r. Jedynym źródłem utrzymania rodziny są alimenty na córkę w wysokości 500 zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, zasobów pieniężnych, wierzytelności, ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i córki. Dodała, że nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów. Odnosząc się do zarządzenia z dnia 8 lutego 2018 r. wzywającego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca przesłała oświadczenia i dokumenty źródłowe, z których wynika, że nie dysponuje ona żadnym tytułem prawnym do nieruchomości położonej przy ul. [...] w K.. Nieruchomość ta stanowi własność rodziny M. S., a wnioskodawczyni jest tam wyłącznie zameldowana. Obecnie pozostaje ona w całości na utrzymaniu mamy U. F. oraz ojczyma, ponieważ nie pracuje i nie uzyskuje żadnego dochodu. Koszty utrzymania córki pokrywane są z alimentów w wysokości 500 zł miesięcznie z przyznanych na mocy wyroku Sądu Okręgowego w K., [...] z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. akt [...]. Dodatkowo na mocy Porozumienia małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej z dnia 20 czerwca 2016 r. ojciec dziecka zobowiązał się do ponoszenia wszystkich kosztów związanych z kształceniem córki, posiłkami w szkole, zajęciami dodatkowymi, leczeniem, zakupem odzieży oraz wydatkami szkolnymi i wyjazdami. Skarżąca posiada udziały w spółce S. Sp. z o.o., w której pełni rolę Prezesa Zarządu. Spółka przynosi starty, dlatego strona nie uzyskuje z niej żadnego dochodu. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie składała zeznań podatkowych za lata 2016 i 2017, gdyż nie uzyskała w tym okresie żadnego dochodu. Nie posiada też rachunków bankowych, ani samochodu. Koszty wynagrodzenia pełnomocnika wnioskodawczyni pokryła jej siostra. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje. Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Mając na uwadze przedstawioną we wniosku sytuację finansową skarżącej, należy stwierdzić, że wysokość należnych w sprawie kosztów sądowych przekracza jej aktualne możliwości finansowe. Skarżąca nie pracuje i nie uzyskuje żadnych dochodów. Nie dysponuje też żadnymi składnikami majątku, które mogłyby zostać spieniężone. Pozostaje na utrzymaniu mamy oraz ojczyma, którzy pokrywają wszelkie koszty związane z jej koniecznym utrzymaniem. Spółka, w której wnioskodawczyni pełni funkcję prezesa zarządu przynosi straty, dlatego strona nie uzyskuje z niej żadnego dochodu. Biorąc powyższe pod uwagę orzekający uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje w całości na uwzględnienie, dlatego orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło