I SA/Kr 1323/13

PostanowienieWSA w Krakowie2013-11-15

Skład orzekający: Agnieszka Jakimowicz, Stanisław Grzeszek, Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w sprawie zaskarżenia postanowienia o przedłużeniu terminu zabezpieczenia staje się bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy decyzja o zabezpieczeniu wygasła z mocy prawa na skutek doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie zaskarżenia postanowienia o przedłużeniu terminu zabezpieczenia staje się bezprzedmiotowe, jeżeli decyzja o zabezpieczeniu wygasła z mocy prawa na skutek doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. W takiej sytuacji brak jest celowości kontroli sądowej nad postanowieniem dotyczącym przedłużenia terminu zabezpieczenia, które przestało wywierać skutki prawne.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wielokrotnie przedłużał termin zabezpieczenia zobowiązania podatkowego poprzez wpis hipoteki przymusowej kaucyjnej. Pełnomocnik podatnika złożył zażalenie na postanowienie o przedłużeniu terminu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i Kodeksu postępowania administracyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Pełnomocnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Na rozprawie pełnomocnik oświadczył, że wydano decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego, która następnie została uchylona, a kolejna decyzja również została zaskarżona i przekazana do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 1323/13 | POSTANOWIENIE Dnia 15 listopada 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: st.sek.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r., sprawy ze skargi M.C., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 13 czerwca 2013 r. Nr [...], w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia, postanawia: - umorzyć postępowanie sądowe - Naczelnik Urzędu Skarbowego działając na podstawie decyzji o zabezpieczeniu z dnia 19 października 2010 r. nr [...] wydał w tym samym dniu zarządzenie o nr [..] zabezpieczające zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2007 r. poprzez wpis hipoteki przymusowej kaucyjnej na nieruchomości podatnika M.C. objętej księgą wieczystą nr [...]. Czas obowiązywania zarządzenia zabezpieczającego nr [...] był kilkakrotnie przedłużany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego kolejno: w postanowieniu z dnia 24 stycznia 2011 r. nr [...], z dnia 18 kwietnia 2011 r. nr [...]., z dnia 18 lipca 2011 r. nr [...]., z dnia 19 października 2011 r. nr [...]., z dnia 18 stycznia 2012 r. nr [...]., z dnia 18 kwietnia 2012r. nr [...], z dnia 18 lipca 2012r. nr [...], z dnia 18 października 2012r. nr [...], z dnia 16 stycznia 2013r. nr [...], a w ostatnim postanowieniu z dnia 17 kwietnia 2013r. nr [...] do dnia 19 lipca 2013r. W uzasadnieniu ostatniego z tych postanowień Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. zwrócił uwagę, że postępowanie podatkowe nie zostało zakończone, co powoduje, że nie może być wystawiony tytuł wykonawczy, na podstawie którego może nastąpić wszczęcia egzekucji. Na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 18 stycznia 2012 r. o przedłużeniu zabezpieczenia pełnomocnik podatnika złożył zażalenie, w którym zarzucił organowi naruszenie art. 159 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm., powoływanej dalej jako "u.p.e.a.") oraz art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. W przypomniano, że po podjęciu w dniu 3 grudnia 2012 r. prowadzonego przeciwko podatnikowi postępowanie podatkowego data jego zakończenia miała przypaść na dzień 14 czerwca 2013 r. Tymczasem organ egzekucyjny przedłużył termin zabezpieczenia aż do dnia 19 lipca 2013 r. Co istotne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 lutego 2013 r. (sygn. akt l SAB/Kr 13/12) zobowiązał Naczelnika Urzędu Skarbowego do wydania aktu administracyjnego w terminie 60 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku z aktami administracyjnymi, co przy uwzględnieniu obiegu dokumentów winno było nastąpić najpóźniej na początku czerwca 2013r. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Po przytoczeniu treści art. 159 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ wskazał, że termin zabezpieczenia został przedłużony zgodnie z prawem, albowiem wierzyciel wystąpił z wnioskiem o przedłużenie w dniu 16 kwietnia 2013 r., a więc przed upływem terminu zabezpieczenia wskazanego w poprzednim postanowieniu. Powołując się na orzecznictwo sądowe organ wskazał nadto, że w przypadku uzasadnionej przyczyny uniemożliwiającej wszczęcie postępowania egzekucyjnego można kilkakrotnie przedłużać termin zabezpieczenia, jak to uczyniono w niniejszej sprawie. Zdaniem organu została spełniona przesłanka przedłużenia wskazana w art. 159 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem przedłużenie nastąpiło na wniosek wierzyciela, w którym wskazano, że postępowanie egzekucyjne nie może być wszczęte z uwagi na trwające nadal i niezakończone postępowanie podatkowe, przy czym są to przyczyny niezależne od prowadzącego go organu. W skardze od powyższego postanowienia wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pełnomocnik uzupełnił zarzuty zażalenia o wskazanie na przepis art. 15 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. W konsekwencji tych zarzutów zażądano uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że podstawową cechą zabezpieczenia jest jego tymczasowość, a więc zabezpieczenie winno mieć charakter krótkotrwały. Organ natomiast już po raz kolejny dokonuje przedłużenia zabezpieczenia. Postawiono również tezę, że fakt wielomiesięcznego zawieszenia postępowania z uwagi na oczekiwanie na informację od zagranicznych organów administracji podatkowej z pewnością nie jest uzasadnioną przyczyną przedłużenia zabezpieczenia na majątku podatnika. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 15 listopada 2013r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że w dniu 3 czerwca 2013r. została wydana decyzja "wymiarowa", która na skutek zaskarżenia została uchylona, przy czym po ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji po raz kolejny orzekł o uchyleniu wydanej decyzji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 1- 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. dalej; p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania oraz gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na brak celowości kontroli sądowej. Zgodnie z art. 33a § 1 pkt 1 – 3 Ordynacji podatkowej, decyzja o zabezpieczeniu wygasa po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego; z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego; z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zwrotu podatku. W trakcie rozpoznawania niniejszej sprawy, na rozprawie w dniu 15 listopada 2013r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że w sprawie wydana została (w dniu 3 czerwca 2013r) decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego za 2007r., która następnie została uchylona na skutek odwołania M.C.. Po ponownym rozpoznaniu sprawy także kolejna decyzja, określająca zobowiązanie w niższej wysokości została zaskarżona odwołaniem, następnie uwzględnionym przez organ drugiej instancji, który przekazał ją organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Z uwagi więc na fakt wydania i niewątpliwego doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w rozumieniu art. 33a § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyjąć należy, że decyzja o zabezpieczeniu wygasła. Bezprzedmiotowe stało się zatem orzekanie o zasadności przedłużenia terminu zabezpieczenia i poddawanie sądowej kontroli wydanego w tym przedmiocie postanowienia, skoro zajęcie zabezpieczające przestało wywierać skutki prawne na skutek wygaśnięcia z mocy samego prawa decyzji o zabezpieczeniu. Zajęcie zabezpieczające mogło ewentualnie – na zasadzie art. 154 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2011r. nr 85 poz. 458) – przekształcić się w zajęcie egzekucyjne, jednakże ocena tej okoliczności nie jest przedmiotem niniejszego postępowania a nadto nie zmienia to faktu, że przestał istnieć przedmiot postępowania w sprawie przedłużenia terminu zabezpieczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 września 2012 r., sygn. akt II FSK 106/11 oraz z dnia 14 lutego 2013r.sygn. akt II FSK 1133/11 dostępne w systemie CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd o wystąpieniu w rozpoznawanej sprawie przesłanki bezprzedmiotowości wspiera także argumentacja zawarta w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 1/11 (publ. ONSAiWSA z 2012 r., nr 1, poz. 2), zgodnie z którą wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 33a § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego dotyczącego tej decyzji. Ponadto w prowadzonej przed tut. Sądem sprawie o sygn. I SA/Kr 648/13 ze skargi M.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 marca 2013r. w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia, za wcześniejszy w stosunku do będącego przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie termin; do dnia 19 kwietnia 2013r., postanowieniem z dnia 11 września 2013r. także orzeczono o umorzeniu postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, za podstawę biorąc art. 161 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło