I SA/Kr 1326/98

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Andrzeja R., Marka B. i Krzysztofa B. - właścicieli Firmy Handlowo-Usługowej "R." s.c. w N.-T. na decyzję Prezesa GUC (...) z dnia 24 czerwca 1998 r. w przedmiocie zwrotu cła - skargę oddala. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. a zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko taka okoliczność mogłaby stanowić podstawę do jej uchylenia, zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. W niniejszej sprawie zaistniała wątpliwość prawna dotycząca zasad stosowania par. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej /Dz.U. nr 158 poz. 1047/. W szczególności wyjaśnienia wymaga, czy zapis "do towarów objętych kontraktami zawartymi nie później niż przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się stawki celne określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 1996 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (...)" oznacza, że cło pobiera się /po spełnieniu warunków, o których mowa w cytowanym przepisie/ na zasadach obowiązujących przed dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. Dla wyjaśnienia istoty tego problemu konieczne jest posłużenie się ustawą z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./. Art. 13 ww. Kodeksu stanowi, że cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych. To rozróżnienie ma istotne znaczenia dla interpretacji powołanego wyżej par. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. Taryfa celna obejmuje między innymi stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania. Środkami taryfowymi - zgodnie z art. 14 par. 2 Kodeksu - są: zawieszenie w całości lub w części poboru ceł, kontyngenty i plafony taryfowe. Skoro ustawodawca w sposób jasny i precyzyjny rozróżnia takie pojęcia jak stawka celna i zawieszenie poboru cła, to w tym kontekście zastosowanie stawki celnej nie jest tożsame z poborem cła. Par. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. stanowiący, iż do towarów objętych kontraktami zawartymi nie później niż przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się stawki celne określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 1996 r. nie może być interpretowany w ten sposób, że cło pobiera się na zasadach obowiązujących przed dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r., to jest przy jednoczesnym zastosowaniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 czerwca 1997 r. w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów /Dz.U. nr 66 poz. 419/. Dodatkowym argumentem przemawiającym za podaną wyżej interpretacją jest dalsza część omawianego par. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r., w którym ustawodawca dokonuje porównania stawek celnych oraz preferencji celnych tylko pomiędzy rozporządzeniem z dnia 3 grudnia 1996 r. i rozporządzeniem z dnia 19 grudnia 1997 r. Te porównania nie miałyby swojego logicznego uzasadnienia, gdyby w istocie chodziło o pobór cła na zasadach obowiązujących w 1997 r. Redakcja par. 2 byłaby znacznie prostsza, gdyby ustawodawca chciał uwzględnić inne środki taryfowe. W niniejszych rozważaniach nie sposób pominąć podstaw prawnych, w oparciu o które były wydawane poszczególne rozporządzenia. Otóż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. zostało wydane na podstawie art. 13 par. 6 Kodeksu celnego. Wyjątkiem od zasad wprowadzonych w tym rozporządzeniu był par. 2, który w ściśle określonych przypadkach odsyłał do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 1996 r., wydanego w oparciu o ustawę Prawo celne. W pozostałym zakresie rozporządzenie to /z dnia 3 grudnia 1996 r./ przestało obowiązywać od 1.01.1998 r. nie dlatego, że zostało uchylone wprowadzeniem nowej taryfy, wszak takie uchylenie nie było konieczne, gdyż ustawa - Prawo celne, w oparciu o które zostało wydane - utraciła moc prawną z dniem wejścia w życie Kodeksu celnego. Odnośnie zaś rozporządzenia z dnia 24 czerwca 1997 r. w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów, stwierdzić należy, że podstawą jego wydania była ustawa Prawo celne, która - jak to wyżej napisano - utraciła moc z dniem 1.01.1998 r. Dodatkowo już w momencie jego wydania ustawodawca przewidział, że zawieszenie pobierania ceł jest na czas ściśle określony - do dnia 31.12.1997 r. Żaden przepis prawa nie przedłużył terminu obowiązywania tego konkretnego rozporządzenia, dlatego należy uznać, że stosowanie jego postanowień w 1998 r. było niedopuszczalne. Bezspornym w sprawie jest. że towar został zgłoszony do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym w dniu 9.01.1998 r., a więc pod rządem obowiązywania Kodeksu celnego. Art. 85 tego Kodeksu stanowi, że należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Słusznie twierdzi Prezes GUC, że zarówno pod rządami ustawy - Prawo celne, jak i Kodeksu celnego - cło wymierza się według stawek celnych obowiązujących w dniu dokonania zgłoszenia. Dyrektor Urzędu Celnego w N.-T. prawidłowo zastosował stawki celne obowiązujące w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, ustalone w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej /Dz.U. nr 158 poz. 1047/. Skoro zgłoszenia do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym zostało dokonane w dniu 9 stycznia 1998 r. - nie było podstaw prawnych do stosowania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 czerwca 1997 r. w sprawie zawieszenie pobierania ceł od niektórych towarów, które utraciło swą moc prawną z dniem 1.01.1998 r. Nie ma racji skarżący w kwestii stosowania wykładni funkcjonalnej, czy systemowej, skoro ustawodawca w sposób jednoznaczny określił termin stosowania zawieszeń poboru cła od niektórych towarów i terminu tego nie przedłużył. Naczelny Sąd Administracyjny podziela również stanowisko organów celnych w kwestii zastosowania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej. Par. 2 ww. rozporządzenia odsyła do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 1996 r., o ile przepisy tego rozporządzenia - najogólniej mówiąc - są korzystniejsze dla importera. w zaistniałej sytuacji prawnej, w której niższe stawki celne na towary objęte kodem PCN 4102 10 10 0 zostały ustanowione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. - oczywistym jest, że należało zastosować stawki "nowej" Taryfy celnej. Organy celne nie naruszyły więc prawa przy obejmowaniu towarów zgłoszonych przez Importera do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Rację ma również Prezes GUC twierdząc, iż ani przepisy Prawa celnego, ani przepisy Kodeksu celnego nie obligowały stron do działania w postępowaniu celnym poprzez przedstawiciela, jakim była agencja celna. Z tych względów okoliczności leżące po stronie upoważnionej przez Importera agencji celnej. uniemożliwiające dokonanie zgłoszenia celnego w roku 1997 - nie mógł mieć wpływu na "wybór" przepisów prawnych stosowanych przez organy celne. Podkreślić należy, że postępowanie celne jest postępowaniem administracyjnym i ustawodawca w tym postępowaniu nie dopuszcza możliwości badania winy po stronie jego uczestników. Element winy jest obojętny dla skutków prawnych czynności z zakresu postępowania celnego. Ustawodawca nie uzależnił też stosowania przepisów prawnych od okoliczności subiektywnych towarzyszących sprawie celnej. Fakt dokonania zgłoszenia towaru do objęcia procedurą dopuszczenia towarów do obrotu na polskim obszarze celnym w dniu 9.01.1998 r. - obligował organ celny do zastosowania przepisów obowiązujących w tym właśnie dniu. Mając na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w postępowaniu organów celnych naruszenia prawa, ani wydane przez te organy decyzje nie są niezgodne z prawem - Sąd opierając się na art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzekł jak w sentencji.