I SA/Kr 1330/06
WyrokWSA w Krakowie2007-10-18
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Beata Cieloch, Stanisław Grzeszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, wniesione po upływie siedmiu dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego (w trybie fikcji prawnej doręczenia na podstawie art. 47 Kpa), są skuteczne?Ratio decidendi
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powinny być wniesione w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Uchybienie temu terminowi czyni czynność zobowiązanego prawnie nieskuteczną. Doręczenie w trybie art. 47 Kpa, polegające na fikcji prawnej doręczenia w dniu odmowy przyjęcia pisma, jest skuteczne, jeśli próba doręczenia została podjęta zgodnie z przepisami. Odebranie w późniejszym terminie kopii tytułów wykonawczych nie niweczy prawnej skuteczności doręczenia w dacie odmowy ich przyjęcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, wniesionych przez W. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zarzuty dotyczyły nieistnienia zobowiązań podatkowych i braku doręczenia upomnienia, a także wadliwości zajęcia wynagrodzenia. Organy egzekucyjne uznały zarzuty za wniesione po terminie, opierając się na fikcji prawnej doręczenia tytułów wykonawczych na podstawie art. 47 Kpa, co miało nastąpić w czerwcu 2000 r. i wrześniu 2001 r. Skarżący twierdził, że tytuły wykonawcze otrzymał dopiero w marcu 2002 r.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1330/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 października 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: WSA Beata Cieloch, WSA Stanisław Grzeszek (spr), , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2007r., sprawy ze skargi W. B., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, - skargę oddala -
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły na tle następującego stanu faktycznego sprawy.
Dnia [...] czerwca 2000r. organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu W. B. tytuł wykonawczy Nr [...] z [...] lutego 2000r. i dnia [...] września 2001r. oraz tytuł wykonawczy Nr [...] z [...] lipca 2000r. Doręczenie tytułów wykonawczych nastąpiło w trybie określonym w art. 47 Kpa (poborcy skarbowi, którzy dokonywali doręczenia, zamieścili w poz. 74 tytułów wykonawczych adnotację, że zobowiązany odmówił przyjęcia tytułów wykonawczych).
Zawiadomieniem z [...] marca 2002r. Nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego zajął wynagrodzenie zobowiązanego w Urzędzie Miasta. Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u innego dłużnika zajętej wierzytelności niż pracodawca (na nieprawidłowym druku) wraz z odpisami tytułów wykonawczych zobowiązany odebrał w dniu [...] marca 2002r. Przy piśmie z daty [...] marca 2002r. organ egzekucyjny przesłał zobowiązanemu już na prawidłowym druku zawiadomienie z [...] marca 2002r. Nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą. Zawiadomienie to zostało odebrane przez zobowiązanego w dniu [...] marca 2002r.
Pismem z dnia [...] marca 2002r. zatytułowanym "skarga na postępowanie egzekucyjne", W. B. złożył na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...]. Zarzucił nieistnienie zobowiązań podatkowych i brak doręczenia upomnienia na zaległości wykazane w tytule wykonawczym nr [...] [...]. W kolejnym piśmie z dnia [...] kwietnia 2002r. zobowiązany podtrzymał wniesione zarzuty, podważając skuteczność zajęcia wynagrodzenia za pracę z powodu niewłaściwego druku zawiadomienia.
Naczelnik Urzędu Skarbowego wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...] oddalił zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.
Zobowiązany w dniu [...] lutego 2006r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. W zażaleniu podniósł, że zarzuty wniósł w terminie, ponieważ tytuły wykonawcze otrzymał w dniu [...] marca 2002r. wraz z pismem znak [...]. Nie zgodził się z twierdzeniem Urzędu Skarbowego, że odmówił przyjęcia tytułów wykonawczych, poddając w wątpliwość zapisy poborców skarbowych. Jego zdaniem nastąpiło naruszenie przepisów rozdziału III ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez ich niezastosowanie, a w części przez mylne zastosowanie.
Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W uzasadnieniu postanowienia, organ odwoławczy podniósł, iż zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, o których mowa w przepisie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowią podstawowy środek ochrony dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym. Są jednak środkiem, który winien być zgłoszony w momencie wszczęcia postępowania, najpóźniej jednak - zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 27 § l pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (a wcześniej art. 32 § l ustawy egzekucyjnej) - do dnia siódmego od daty doręczenia tytułu wykonawczego. W rozpatrywanej sprawie, przyjęto, że doręczenie tytułów wykonawczych zobowiązanemu nastąpiło w dniu [...] czerwca 2000r. (nr [...]) i w dniu [...] września 2001r. (nr [...]) w trybie art. 47 Kpa, który ma odpowiednie zastosowanie w sprawach nie uregulowanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 18 tej ustawy).
Zgodnie z treścią art. 47 § l Kpa, jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. Odmowa przyjęcia pisma przez adresata nie tamuje biegu postępowania z uwagi na postanowienie art. 47 § 2 Kpa., pozwalające na ustalenie daty doręczenia pisma przez uznanie, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata. Adresat nie może przez odmowę przyjęcia pisma uchylić się od skutków prawnych doręczenia.
W ocenie organu II instancji przesłanie zobowiązanemu przez organ egzekucyjny przy zawiadomieniu Nr [...] z [...] marca 2000r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę kopii tytułów wykonawczych nie powoduje nowego dodatkowego terminu do składania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Ponadto wskazano, że W. B. w piśmie z dnia [...] maja 2001r. skierowanym do Komornika Urzędu Skarbowego, prosił o zarachowanie nadpłaty w podatku dochodowym za 2000r. (wynikającej z rozliczenia rocznego PIT-36) na tytuły wykonawcze dotyczące zaległości podatkowych za 1999 r.. Zobowiązał się również do comiesięcznej wpłaty kwoty po 700 zł, do pełnego uregulowania należności podatkowych. Skoro skierował pismo do komornika skarbowego to wiedział, że prowadzone jest postępowanie egzekucyjne.
W. B. wniósł skargę z dnia [...] czerwca 2006r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, podnosząc następujące zarzuty:
1. naruszenie art. 27 § l pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez wadliwe zastosowanie,
2. naruszenie przez organ I instancji zasady oficjalności postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż "przyjęcie przez Dyrektora Izby Skarbowej, iż nastąpiły przesłanki wynikające z istniejących okoliczności w postaci dokonanego stosownego wpisu przez poborcę skarbowego w treści tytułu wykonawczego, uzasadniających niezastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, rażąco narusza prawo i zasady prowadzenia egzekucji".
Skarżący ponadto wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków poborców skarbowych Urzędu Skarbowego, którzy dokonali przedmiotowych adnotacji w tytułach wykonawczych.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę z dnia [...] lipca 2006r. podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji i postanowień. Z treści art. 145 § 1 w/w ustawy wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Analiza akt prowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skardze doprowadziły Sąd do przekonania, iż przy wydaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania uzasadniających jej uchylenie.
Skarżący zakwestionował legalność postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne z uwagi na uchybienie ustawowo obowiązującego siedmiodniowego terminu do ich składania. Zarzuty skargi zostały oparte na naruszeniu przez organ egzekucyjny art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez wadliwe zastosowanie oraz naruszenie zasady oficjalności postępowania administracyjnego.
Z lakonicznego uzasadnienia skargi można wysnuć wniosek, iż w ocenie skarżącego naruszenie zasad prowadzenia egzekucji nastąpiło poprzez nieuzasadnione przyjęcie przez organy obu instancji, że adnotacje na tytułach wykonawczych o odmowie ich przyjęcia są wiarygodne i wywołały określone skutki prawne.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w sprawie, przedstawione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, i to niezależnie od faktu, że nie zostały w sposób przekonywujący uzasadnione.
Zarzuty na postępowanie egzekucyjne, o których mowa w art. 33 - 35 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) zwanej dalej u.p.e.a. są środkiem zaskarżenia, który służy w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co oznacza w praktyce, że nie można się nim posłużyć w następnych stadiach tego postępowania. Świadczy o tym również dość krótki ustawowy termin do ich wniesienia. Stosownie bowiem do art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zarzuty, wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów czyni czynność zobowiązanego prawnie nieskuteczną.
W sprawie bezspornym jest, że skarżący złożył pismo z dnia [...] marca 2002r. zatytułowane "skarga na postępowanie egzekucyjne", które z uwagi na jego treść oraz powołaną podstawę prawną (art. 33 u.p.e.a.) prawidłowo zostało zakwalifikowane, jako zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...]
Natomiast kwestią sporną jest, czy powyższe pismo (zarzuty) zostało złożone w ustawowym terminie. Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zasadnicze znaczenie miało zatem ustalenie, czy i kiedy zobowiązanemu zostały doręczone ww. tytuły wykonawcze.
Skarżący utrzymywał, że tytuły wykonawcze otrzymał w dniu [...] marca 2002r. wraz z pismem nr [...]. Organy egzekucyjne twierdziły zaś, że tytuł wykonawczy nr [...] został doręczony w dniu [...] czerwca 2000r., a tytuł wykonawczy nr [...] w dniu [...] września 2001r. w trybie art. 47 Kpa.
Na wstępie należy podkreślić, iż na mocy art. 18 u.p.e.a., "jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego".
Stosownie do art. 47 § 1 Kpa, jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nabywcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. W takim przypadku uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata (art. 47 § 2 Kpa). Rozwiązanie zawarte w przytoczonym przepisie wprowadza fikcję prawną doręczenia. Odmowa przyjęcia pisma przez adresata rodzi zatem takie same skutki prawne jak doręczenie.
W aktach egzekucyjnych sprawy znajdują się ww. tytuły wykonawcze z dnia [...] lutego 2000r. i z dnia [...] lipca 2000r., które w rubrykach 74 zawierają adnotację poborców skarbowych "Odmówił przyjęcia", w rubrykach 73 daty: odpowiednio [...] czerwca 2000r. i [...] września 2001r., a w rubrykach 75 podpisy doręczycieli (poborców skarbowych).
Skutek doręczenia w trybie art. 47 Kpa będzie osiągnięty, jeżeli próba doręczenia została podjęta zgodnie z zasadami w nim określonymi. W ocenie Sądu podjęto próbę doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych zgodnie przepisami o doręczeniach, zatem brak jest podstaw do kwestionowania stanowiska organów egzekucyjnych, że odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych zostały zobowiązanemu doręczone w datach odmowy ich przyjęcia tj. w dniach [...] czerwca 2000r. i [...] września 2001r.
W tym stanie sprawy nie można przyjąć, jak chce skarżący, za datę doręczenia odpisów tytułów wykonawczych, dzień [...] marca 2002r., w którym sporne tytuły odebrał wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia z dnia [...] marca 2000r. Odebranie w późniejszym terminie kopii tytułów wykonawczych nie niweczy prawnej skuteczności doręczenie tychże tytułów w dacie odmowy ich przyjęcia (doręczenia konkludentnego).
Zarzuty skarżącego oparte zostały wyłącznie na gołosłownym zanegowaniu faktu, iż miała miejsce odmowa przyjęcia odpisów tytułów wykonawczych. Jednakże w toku postępowania administracyjnego jak również w skardze sądowej nie zostały przedstawione jakiekolwiek dowody oraz przekonywujące argumenty, które podważałyby powyższe ustalenia faktyczne mające istotne znaczenie w sprawie.
Należy zauważyć, iż w aktach sprawy (karty: 71 i 72) znajdują się oświadczenia poborców skarbowych, potwierdzające autentyczność i zgodność ze stanem rzeczywistym zapisów w rubrykach 73 - 75 tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] dotyczących odmowy przyjęcia tych tytułów przez zobowiązanego W. B.
W tym miejscu, odnosząc się do wniosku skarżącego o przesłuchanie przez sąd w charakterze świadków poborców skarbowych, którzy dokonali adnotacji na przedmiotowych tytułach wykonawczych, należy stwierdzić, iż powyższy wniosek nie mógł być uwzględniony, albowiem w świetle przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżony akt (art. 133 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sąd administracyjny jedynie może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 ww. ustawy).
Za chybiony należy uznać także zarzut naruszenia zasady oficjalności postępowania administracyjnego, którą skarżący zdaje się utożsamiać z doręczaniem pism w tym postępowaniu przez pocztę. Otóż zgodnie z art. 39 Kpa organ administracji państwowej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło