I SA/Kr 1331/05

Sygn. akt I SA/Kr 1331/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr), Sędziowie: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Iwona Sadowska – Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2008r., sprawy ze skargi J. W., przy uczestnictwie M. W., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000r, - s k a r g ę o d d a l a - Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego na żądanie M. oraz J. W. wznowił postępowanie zakończone jego ostateczną decyzją z dnia [...] nr [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok w stosunku do w/w osób w wysokości 112.445,70 zł. Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w wyniku rozpoznania powyższej sprawy odmówił M. i J. W. uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu podał, iż nie została spełniona którakolwiek z przesłanek, wymienionych w art. 240 § 1 pkt 1 – 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja Podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.). Zwłaszcza nie pojawiły się ani nowe okoliczności faktyczne ani nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi. W ocenie organu podatkowego nie było taka okolicznością wydanie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 1 października 2004 roku do sygnatury I SA/Kr 462/02 uchylającego zaskarżone decyzje organów administracyjnych w sprawie skargi współwłaścicieli nieruchomości, którzy, podobnie jak skarżący, nie zgadzali się ze stanowiskiem organów podatkowych co do odliczeń mieszkaniowych związanych z wspólną nieruchomością. Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie wniósł J.W., zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o jej uchylenie. Jednocześnie podtrzymał swój wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...]. W swojej argumentacji podniósł, iż doszło do naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ wbrew stanowisku organu podatkowego, wyszły na jaw nowe okoliczności, stanowiące podstawę uchylenia spornego rozstrzygnięcia. Mianowicie w 2000 roku istniały podstawy do zastosowania wobec podatników ulgi z art. 26 ust. 1 pkt. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 14 poz.176 ze zm.). Tym samym wyżej wspomniana ostateczna decyzja z dnia [...] nie była prawidłowa, co jednak wyszło na jaw dopiero w 2004 roku, kiedy zapadł wyrok WSA w Krakowie do sygnatury I SA/Kr 462/02. Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w pełni podzielając jego stanowisko. Podkreślił przy tym, iż odmienna wykładnia prawa (którą zaprezentował WSA w omawianym wyroku z dnia 1 października 2004 roku) nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż nie jest ani nową okolicznością faktyczną ani nowym dowodem w rozumieniu art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej. Końcowo organ odwoławczy wskazał także, iż wniosek o stwierdzenie nieważności nie mógł zostać rozpatrzony w niniejszym postępowaniu, albowiem dotyczy odmiennego przedmiotu, który ponadto stanowi samoistną przesłankę odrębnego postępowania administracyjnego. Skargą dnia [...] sierpnia 2005 roku J. W. zaskarżył w całości rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej i domagał się jego uchylenia. Decyzji organu odwoławczego zarzucił naruszenie zasad postępowania podatkowego, a to przez: brak rozpatrzenia w pierwszej kolejności wniosku o stwierdzenie nieważności spornej decyzji, uzależnienie przyjęcia przez organ wniosku z dnia [...] stycznia 2005 roku od wypełnienia przez wnioskodawcę dodatkowych obowiązków nie mających jednak pokrycia w przepisach, zobowiązanie osób nie pozostających w związku małżeńskim do wspólnego sprecyzowania wniosku oraz jego podpisania pomimo różnorodności ich interesów oraz wskazanie w wezwaniu nieprawidłowej podstawy prawnej tj. art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej jak i brak stosowanego pouczenia co do skutków sprecyzowania wniosku lub jego odmowy. Oprócz tego skarżący stwierdził złamanie art. 240 § 1 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa z uwagi na nieuwzględnienie jako nowej okoliczności wyroku WSA z dnia 1 października 2004 roku do sygnatury I SA/Kr 462/02. W końcu zarzucił brak rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji objętej wnioskiem z dnia [...] stycznia 2005 roku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o jej oddalenie. Dodał przy tym, iż całkowicie bezzasadne są rozważania w kwestii naruszenia zasad postępowania podatkowego. Uznał natomiast racje J. W. co do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, ale stwierdził jednocześnie, iż powstałe uchybienie nie miało wpływu na rozstrzygniecie istoty niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia zgodności aktów administracyjnych, w tym decyzji i innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Celem tej kontroli jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. W zakresie swej kognicji Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a). Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym razie Sąd skargę oddala. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego podnieść należy, iż jakkolwiek zgodnie z zasadą racjonalności i ekonomiki procesowej w pierwszej kolejności winien być rozważony wniosek o stwierdzenie nieważności, a dopiero później w razie jego bezzasadności o wznowienie postępowania, to jednak w piśmie z dnia [...] stycznia 2005 roku skarżący domagał się alternatywnego zastosowania każdego z prawem przewidzianych trybów odwoławczych (zarówno tych zwyczajnych jak i nadzwyczajnych) – wybór stosownego pozostawiając organowi podatkowemu. Takie postępowanie, wobec braku konkurencyjności wspomnianych postępowań, nie było dopuszczalne. Decyzja w kwestii wdrożenia jednego z nich należała bowiem wyłącznie od podatnika, a nie Naczelnika Urzędu Skarbowego czy Dyrektora Izby Skarbowej. Słusznie zatem organ podatkowy pierwszej instancji wezwał J. W. do sprecyzowania złożonego wniosku. Skoro więc po dokonaniu tej czynności podatnik wskazał na zamiar wznowienia postępowania, organ podatkowy był takim żądaniem związany. Nie miał zaś podstaw to rozważań relacji prowadzonego postępowania do kwestii stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż z akt sprawy nie wynika, aby na chwilę ówczesną w tym przedmiocie toczyła się jakaś sprawa. Drugie z wykazywanych w skardze uchybień (tj. co do wypełnienia dodatkowych obowiązków) z uwagi na brak jakiegokolwiek uściślenia, o jakie to obciążenia zastosowane przez organy wbrew przepisom miałoby chodzić, nie poddaje się ocenie Sądu. Na marginesie zaznaczyć tylko można, iż wezwanie z dnia [...] marca 2005 roku na podstawie art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej J. W. do przedłożenia wszelkich nowych dowodów mających wpływ na rozstrzygniecie wniosku o wznowienie postępowania miało swoje umocowanie ustawowe. Co więcej było jak najbardziej prawidłowe, gdyż w tym przypadku to podatnik, a nie organ miał stosowane wiadomości co do okoliczności, w jego przekonaniu, przemawiających za pozytywnym rozstrzygnięciem jego sprawy. Również powołanie przez organ wspomnianej normy w wezwaniu z dnia [...] stycznia 2005 roku było zasadne, gdyż na tej podstawie wprost organ podatkowy może domagać się od strony złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności m.in. na piśmie. Pod tą ostatnią możliwość podpada właśnie zobowiązanie do sprecyzowania złożonej prośby. Wobec czego zarzut o wskazaniu wadliwiej podstawy prawnej również uznać należy za chybiony. Brak pouczenia co do skutków sprecyzowania wniosku zaś nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia merytorycznego powstałego sporu. W końcu poruszając problematykę podpisania wniosku wskazać należy na treść art. 133 § 3 w zw. z art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej, na mocy których w sytuacji, kiedy małżonkowie są wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów są oni jedną stroną postępowania, a każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga. W związku z czym w przypadku, kiedy zamierzeniem podatnika jest uchylenie decyzji, dotyczącej wspólnego opodatkowania małżonków, zasadnym jest twierdzeniem, iż ma on prawo (ale nie obowiązek) działania również w imieniu drugiego małżonka. Wówczas podpis drugiego z nich na wniosku nie jest konieczny, o czym organy podatkowe zapomniały. Jednakże oczywistym jest, iż sytuacja ta dotyczy wyłącznie nadal istniejącego małżeństwa. Z twierdzeń skarżącego zaś wynika, iż M. i J. W. w chwili składania omawianego wniosku byli już po rozwodzie. Tym samym taki wniosek mógł zostać złożony samodzielnie przez każdego z nich (bez konieczności zgody drugiego), ponieważ w świetle 133 § 1 powołanego aktu prawnego stroną jest m.in. podatnik, który z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego. Niemniej jednak bez wątpienia zaistniałe uchybienie nie miało wpływu na wynik rozważanego postępowania. Podsumowując zatem Sąd nie dopatrzył się naruszeń, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa. Przechodząc zaś do materialnych podstaw złożonego wniosku o wznowienie postępowania w pełni podzielić należy prezentowane przez organy podatkowe w tym aspekcie stanowisko. Zważyć bowiem należy, iż zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem wskazany tryb, dotyczy tzw. kwalifikowanych wad procesowych, enumeratywnie wymienionych w art. 240 Ordynacji podatkowej. Chodzi więc przede wszystkim o błędy organów w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego, a nie wadliwości związane z wnioskami, jakie taki organ wyprowadza, na podstawie prawidłowo przeprowadzonego postępowania. Inaczej mówiąc wskazane postępowanie zasadniczo (wyjątki dla obecnej sprawy nie mają znaczenia) nie dotyczy naruszeń prawa materialnego, w tym m.in. błędnej wykładni obowiązujących przepisów. Wbrew zaś twierdzeniom J. W. powodem uchylenia decyzji sprawie do sygnatury I SA/Kr 462/02 nie było odmienne (prawidłowe) ustalenie stanu faktycznego, ale inna kwalifikacja (wykładnia) pojęcia "wydatków na budowę własnego lub stanowiącego współwłasność budynku mieszkalnego wielorodzinnego" w rozumieniu odpowiednich przepisów podatkowych. Dlatego też w tym przypadku, zgodnie z przedstawioną przez organy argumentacją, nie można późniejszego pojawienia się wyroku sądowego w analogicznej sprawie traktować jako nowej okoliczności albo nowego dowodu, który istniał w momencie wydania spornej decyzji, ale nie był organowi znany. Zresztą także z uwagi na fakt, iż wyrok ten został wydany później niż decyzja, będąca przedmiotem wznowionego postępowania, a tak to jest właśnie niniejszej sprawie. Wadliwie dokonana przez organy podatkowe interpretacja norm prawa materialnego może być teoretycznie za to przedmiotem stwierdzenia nieważności takiej decyzji. O czym już jednak wspomniano, wskazana problematyka nie dotyczy kontrolowanego przez Sąd rozstrzygnięcia organu podatkowego. Tylko w sytuacji, kiedy podstawą wydania spornej decyzji, byłoby jakieś orzeczenie sądowe, które zostało następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na jej treść, można by mówić na podstawie art. 240 § 1 pkt. 7 omawianej ustawy o zasadności wniosku o wznowienie postępowania. Ta sytuacja jest jednak całkowicie rodzajowo odmienna od obecnie rozważanej. Wobec czego również zarzut złamania art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej nie jest trafny. Wreszcie zaznaczyć trzeba, że rzeczywiście pomimo żądania mnie została rozpatrzona prośba o wstrzymanie wykonania decyzji. Jednakże, co podkreślił również organ odwoławczy, nie ma to wpływu na meritum sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd na zasadzie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.