I SA/Kr 1343/08

WyrokWSA w Krakowie2009-04-21

Skład orzekający: Urszula Zięba, Stanisław Grzeszek, Bogusław Wolas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu podatkowego o zaliczeniu nadpłaty na poczet zaległości podatkowych, które zawiera również informację o rozliczeniu pozostałej kwoty zgodnie z zajęciami egzekucyjnymi, narusza przepisy ordynacji podatkowej i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie organu podatkowego o zaliczeniu nadpłaty na poczet zaległości podatkowych, wydane na podstawie art. 76a § 1 ordynacji podatkowej, jest prawidłowe. Informacja o rozliczeniu pozostałej kwoty zgodnie z zajęciami egzekucyjnymi ma charakter jedynie informacyjny i nie stanowi rozstrzygnięcia w kwestii zaliczenia nadpłaty na poczet zajęć egzekucyjnych. Organ podatkowy, działając jako dłużnik zajętej wierzytelności, jest zobowiązany przekazać kwotę organowi egzekucyjnemu, a podziału tej kwoty dokonuje wyłącznie organ egzekucyjny. Ewentualne zastrzeżenia dotyczące wymagalności należności lub podziału kwoty powinny być kierowane do organu egzekucyjnego, a nie do organu podatkowego.
Stan faktyczny
Podatnik złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego zaliczył część kwoty zwrotu podatku od towarów i usług na poczet zaległości podatkowych, a pozostałą kwotę rozliczył zgodnie z zajęciami wierzytelności na rzecz PFRON i ZUS. Podatnik kwestionował zaliczenie na rzecz PFRON z uwagi na sporność tych należności oraz domagał się zaliczenia na poczet ZUS, powołując się na prawo wskazania zobowiązania do zapłaty. Zarzucono również brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego. Dyrektor Izby Skarbowej uznał postanowienie za rozstrzygnięcie księgowe, podkreślając, że organ podatkowy nie rozstrzyga o zaliczeniu na poczet zajęć egzekucyjnych, a jedynie przekazuje środki organowi egzekucyjnemu. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1343/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 kwietnia 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Bogusław Wolas (spr), Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009r., sprawy ze skargi "M" Sp. z o.o. w K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 29 sierpnia 2008r. nr [...], w przedmiocie zaliczenia kwoty zwrotu podatku od towarów i usług na poczet zaległości podatkowej, - skargę oddala - Postanowieniem z dnia [...] organ podatkowy - Naczelnik Urzędu Skarbowego zaliczył część ( 406 zł ) kwoty zwrotu na poczet zaległości podatkowych podatnika w podatkach dochodowych od osób fizycznych i prawnych, a pozostałą kwotę nadpłaty w wysokości 3 465 zł rozliczono zgodnie z zajęciami wierzytelności [...] ( PEFRON ) i [...] (ZUS) . Jako podstawę prawną wskazano art. 76a § l ordynacji podatkowej, natomiast w krótkim uzasadnieniu powołano się na art. 62 § l i 55 § 2 ordynacji podatkowej . Na postanowienie o zaliczeniu zwrotu podatnik złożył zażalenie, w którym domagał się jego uchylenia w części dotyczącej zaliczenie zwrotu na poczet zajęcia należności PFRON-u i wniósł o zaliczenie zwrotu na poczet zaległości ZUS-u. Jako uzasadnienie zażalenia , strona podawała, iż już uprzednio wnosiła o zaliczenie nadpłaty w pierwszej kolejności na poczet należności podatkowych i należności ZUS-u. Powodem kwestionowania zajęć na rzecz PFRON-u była sporność tych należności, bowiem Minister Pracy i Polityki Społecznej uchylił decyzje PEFRON. Ponadto w uzasadnieniu zażalenia podatnik powołał się na art. 62 ordynacji podatkowej który daje prawo podatnikowi wskazania zobowiązania na poczet którego dokonuje zapłaty . Skarżący skorzystał z tego prawa i polecił dokonywać zapłaty w pierwszej kolejności na rzecz ZUS. Zarzucono także brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego postanowienia, oraz brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy . Z treści postanowienia nie wynika bowiem w jaki sposób zaliczono nadpłatę, ani czym kierował się organ dokonując takich zaliczeń . Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej wydał postanowienie z dnia 29.08.2008 r. utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podkreślił , że objęte zażaleniem postanowienie o zaliczeniu nadpłaty ( podatku do zwrotu ) na poczet zaległości podatkowych, jest rozstrzygnięciem księgowym wydanym na podstawie art. 76a Ordynacji podatkowej. Przepis § l tegoż artykułu stanowi, iż do zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych stosuje się art. 62 tej ustawy. Organ podatkowy I instancji postąpił zgodnie z dyspozycją ww. przepisów. Co jest w zasadzie bezsporne . Podkreślono przy tym, że zaskarżonym postanowieniem organ podatkowy nie dokonuje rozstrzygnięcia w kwestii zaliczenia nadpłaty na poczet zajęć egzekucyjnych. Organ podatkowy nie posiada bowiem takich kompetencji. Organ podatkowy, będący w tej sytuacji dłużnikiem zajętej wierzytelności jest zobowiązany zrealizować zajęcie egzekucyjne, tj. kwotę należną zobowiązanemu ( podatnikowi ) przekazać organowi egzekucyjnemu. Organ podatkowy nie ma wpływu na podział przekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty. Podziału na poszczególne tytułu wykonawcze dokonuje wyłącznie organ egzekucyjny. Zawarte w zaskarżonym postanowieniu stwierdzenie o przekazaniu części nadpłaty na poczet zajęć egzekucyjnych, ma jedynie charakter informacyjny. Organ podatkowy nie miał nawet obowiązku zamieszczać takiej informacji w postanowieniu o zaliczeniu nadpłaty, gdyż realizacja zajęć egzekucyjnych nie jest przedmiotem tego ( ani żadnego innego ) postanowienia. Organ podatkowy poinformował natomiast podatnika o realizacji zajęć egzekucyjnych osobnym zawiadomieniem z dnia [...].07.2008 r. nr [...] W związku z tym podatnik będący równocześnie zobowiązanym w ramach postępowania egzekucyjnego powinien ewentualne zastrzeżenia co do podziału kwoty uzyskanej w wyniku zajęć nadpłaty zgłaszać do organu egzekucyjnego, jako jedynie władnego w tej sprawie. Podobnie zarzuty co do wymagalności należności wskazanych w zajęciach egzekucyjnych mogą być kierowane jedynie do organu egzekucyjnego. Na postanowienie to strona złożyła skargę, w której wniesiono o uchylenie zaskarżonych postanowień w całości . Zarzucono brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do zastrzeżeń skarżącego odnośnie podziału kwoty uzyskanej w wyniku zajęcia, oraz wymagalności należności wskazanych w zajęciach egzekucyjnych, czym naruszono art. l22 ordynacji podatkowej . Ponadto powtórzono zarzuty zawarte w zażaleniu dotyczące nie uwzględnienia wniosku o zarachowanie zwrotu na poczet należności Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz nieuwzględnienia braku wymagalności należności PFRON-u. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny Krakowie zważył co następuje : Skarga jest nieuzasadniona . Oceniając prawidłowość zaskarżonego postanowienia należy przede wszystkim podkreślić, że postanowienie organu I instancji zostało wydane na podstawie art. 76 a § l ordynacji podatkowej . Zgodnie z treścią tego przepisu w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. Materialnoprawną podstawę zaliczenia stanowi natomiast art. 76 § l ordynacji podatkowej według którego nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, z zastrzeżeniem § 2. Powyższą regulację na mocy art. 76 b stosuje się ponadto odpowiednio do zaliczenia zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowej. W związku z tym treścią postanowienia z dnia [...] lipca 200 8 r, wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego działającego jako organ podatkowy było tylko zaliczenie przez organ kwoty zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych. Taka taż jest podstawowa treść postanowienia organu I instancji, wymienia się w nim kwotę zwrotu oraz zaległości podatkowa na które zalicza się poszczególne kwoty. W tym zakresie sąd nie stwierdził żadnych nieprawidłowości, zarzutów nie składał także podatnik Powyższe postanowienie nie dotyczyło natomiast zaliczenia pozostałej kwoty zwrotu na poczet innych konkretnych należności niż zaległości podatkowe. W tym zakresie Naczelnik Urzędu Skarbowego nie występował jako organ podatkowy tylko jako dłużnik zajętych wierzytelności. Ze zgromadzonych w aktach administracyjnych dokumentów wynika bowiem, że organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne w stosunku do zobowiązanego - "M" sp. z o.o. W toku postępowania organ egzekucyjny dokonał zajęcia praw majątkowych zobowiązanego w organie podatkowym. Zajęć dokonano zawiadomieniami z dnia [...].11.2007 r. aktualizacja wysokości z dnia [...] nr [...] - należność wierzyciela Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ( PFRON ) kwota 665,36 zł oraz zawiadomieniem z dnia [...].07.2008 r. nr [...] należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w łącznej kwocie 19.543.73zł Skoro istniały prawidłowe zajęcie wierzytelności, to Naczelnik Urzędu Skarbowego występujący jako dłużnik zajętej wierzytelności nie miał wyboru i zgodnie z art. 89 § l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji był zobowiązany przekazania kwotę objętą zajęciem organowi egzekucyjnemu. Co prawda w treści postanowienia po wyliczeniu na jakie zaległości podatkowe zaliczono kwotę zwrotu podatku jest wzmianka, że pozostała kwota nadpłaty będzie rozliczona zgodnie z konkretnymi zajęciami . Nie wskazano jednak jakie kwoty przypadają na poszczególne zajęcia . Ta część postanowienia nie jest już zatem zaliczeniem nadpłaty w trybie art. 76 a op. Faktycznie jest to tylko informacja o tym, że pozostała kwota została zajęta przez organ egzekucyjny i będzie rozliczona w tym postępowaniu. Powinna się ona znajdować w treści uzasadnienia postanowienia. Jednakże zamieszczenie tego przed uzasadnieniem a nie w jego treści jest tylko pewną niezręcznością redakcyjną, nie ma wpływu na wynik sprawy. Nie uzasadnione są zatem podniesione w skardze zarzuty odnośnie nie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do wymagalności należności wskazanych w zajęciach egzekucyjnych, oraz podziału kwoty uzyskanej z tytułu zajęcia zwrotu podatku VAT. Jak wskazano bowiem wyżej dłużnik zajętej wierzytelności był zobowiązany do zastosowania się do zajęcia. Nie przysługują mu przy tym żadne uprawnienia kontrolne co do jego prawidłowości. Nie dokonywał on bowiem podziału zajętej kwoty , ale stawiał ją tylko do dyspozycji organu egzekucyjnego. Wyżej wskazane zarzuty powinny być zatem podnoszone w toku postępowania egzekucyjnego. Co prawda w omawianej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego Krowodrza występował zarówno jako organ podatkowy jak i egzekucyjny ale ustawa dopuszcza taką możliwość. Przedmiotem skargi jest natomiast postanowienie wydane przez organ podatkowy i to określa zakres rozpoznawanej przez sąd sprawy . Skarga nie dotyczy natomiast czynności organu egzekucyjnego. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. l5l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło