I SA/Kr 136/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , z dnia 10.12.2015r., sygn. [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku rolnym za 2013r. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla Z.B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , z dnia 10.12.2015r., sygn. [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku rolnym za 2013r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" Z.B. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie jest nigdzie zatrudniony. Z bieżących rachunków płaci jedynie opłatę za energię elektryczną w wysokości 20 zł., miesięcznie. Wodę pobiera bowiem ze studni a szambo ma swoje, opał też zdobywa częściowo we własnym zakresie. Raz w miesiącu kupuje kartę telefoniczną o wartości 10 zł. Nie jest ubezpieczony więc konieczne lekarstwa kupuje tylko te, które sprzedawane są bez recepty. Środki na utrzymanie pożycza od ludzi w ten sposób, że pieniądze pożyczone od jednego oddaje drugiemu. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni 90 m², w tym mieszkanie o powierzchni 12 m² oraz nieruchomość rolna o pow. 0,58 ha. Skarżący nie dysponuje oszczędnościami ani przedmiotami wartościowymi. Prowadzone w stosunku do niego postępowania egzekucyjne okazują się bezskuteczne a nowe są umarzane. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). Obecna sytuacja wnioskodawcy uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego adwokata w niniejszej sprawie. Z.B. jest osobą samotną, nie uzyskuje stałych dochodów. Środki finansowe otrzymuje od osób fizycznych, u których jest zadłużony. Postępowania egzekucyjne prowadzone w stosunku do niego są natomiast umarzane, z powodu ich bezskuteczności. Stąd też, zdaniem orzekającego, konieczność poniesienia kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika przez stronę skarżącą, zagroziłaby egzystencji Z.B.. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt. 1) w zw. z art. 258§1 i § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.