I SA/Kr 1360/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: Sędziowie: Protokolant: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk WSA Stanisław Grzeszek WSA Maria Zawadzka (spr) Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2005r. sprawy ze skargi K. M. – G. oraz A. J. B. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 8 kwietnia 2002r Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn -skargę oddala- Decyzją z dnia [...].2001 roku Nr [...] Urząd Skarbowy K., działając w trybie art. 1, 7, 8, 9, 14, 15, ustawy o podatku od spadku i darowizn /Dz. U. Nr 16 z 1997 roku poz. 89 ze zm./ oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137 póz. 926 ze zm./ ustalił podatek od darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...] dokonanej przez K. M. –G. na rzecz A. B. W trakcie postępowania ustalono, iż w Kancelarii Notarialnej w K., przed notariuszem E. B. –D., w dniu [...].1998 roku, została zawarta umowa darowizny Rep. [...] pomiędzy K. M. –G. a obdarowaną A. J. B., której przedmiotem było spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...]. Strony podały wartość lokalu na kwotę [...] zł. Z uwagi na fakt, iż wartość lokalu podana przez strony rażąco odbiegała od średnich wartości rynkowych z dnia nabycia, w sprawie wszczęto postępowanie podatkowe, określając w wezwaniu do podwyższenia wartości lokalu do kwoty [...] zł, proponując średnią cenę rynkową w wysokości 2000 zł za m2. W odpowiedzi na to wezwanie skarżące podały, iż według ich wiedzy, średnia wolnorynkowa cena za podobne mieszkanie kształtowała się na poziomie 1.800 zł za m2. Jednocześnie strony przedłożyły kserokopię umowy użytkowania zawartą bez zachowania formy aktu notarialnego, w której K. M. –G. zakreśla sobie prawo do korzystania z przedmiotowego lokalu na czas nieokreślony. Urząd Skarbowy przyjął zaproponowaną przez strony wartość na 1.800 zł za m2, ustalając wartość mieszkania na [...] zł. Na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy, darowiznę zakwalifikowano do I- wszej grupy podatkowej, odliczając, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, od podstawy opodatkowania 7.510,00 zł. Należny podatek obliczono od nadwyżki w wysokości [...] zł. Kwota podatku należnego została ustalona na kwotę [...] zł. Po uwzględnieniu podatku pobranego w dniu [...].1998 roku w Kancelarii Notarialnej w kwocie [...] zł - do zapłacenia pozostaje kwota [...] zł. Decyzję Urząd Skarbowy skierował do obu stron, zgodnie z art. 5 ustawy o solidarnej odpowiedzialności podatkowej. Odwołanie od tej decyzji wniosły K. M. –G. oraz A. J. B., domagając się zmniejszenia wymiaru podatku od darowizny przedmiotowego lokalu o kwotę [...] zł. W odwołaniu skarżące podniosły, iż Urząd Skarbowy bezpodstawnie odmówił im uwzględnienia wartości użytkowania przysługującego darczyńcy. Odnośnie zarzutu niedochowania formy aktu notarialnego, co do umowy użytkowania, strony podniosły, iż na skutek obowiązujących przepisów prawnych spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nie zostało przekształcone w odrębną własność lokalu, co uniemożliwiło założenie księgi wieczystej dla lokalu i dokonanie wpisu ograniczonego prawa rzeczowego. Decyzją z dnia 8 kwietnia 2002 roku Nr [...], Izba Skarbowa, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt. 2 lit. a Ordynacji podatkowej uchyliła w części zaskarżoną decyzję i ustaliła wysokość należnego zobowiązania podatkowego na kwotę [...] zł. Zdaniem Izby Skarbowej, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych, po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Do ciężarów darowizny zalicza się zgodnie z ust. 2 obowiązek wykonania polecenia, o ile polecenie zostało wykonane. Jak wynika z treści aktu notarialnego, obdarowany nie został obciążony obowiązkiem ustanowienia użytkowania na rzecz i polecenie darczyńcy. Wartość użytkowania podlega odliczeniu od wartości darowizny, jako jej ciężar, jeśli obciąża darowiznę w chwili zawarcia umowy. Ponadto, Izba Skarbowa stwierdziła, iż ponieważ zgodnie z art. 223 § 5 ustawy z dnia 16 września 1982 roku Prawo spółdzielcze /Dz. U. Nr 54 z 1995 roku poz. 288 ze zm./, umowa zbycia własnościowego prawa do lokalu powinna być zawarta w formie aktu notarialnego, dlatego też, do ustanowienia prawa użytkowania wymagana jest forma aktu notarialnego ( art. 265 § 3 k.c.), a przedłożona umowa nie spełnia formy przewidzianej przepisami prawa, a więc nie może stanowić podatny do uznania, że darowizna obciążona została prawem użytkowania. Brak zatem podstaw do pomniejszenia ojej wartość, jako ciężaru darowizny. Odnośnie wysokości należnego zobowiązania, stwierdzono, iż Urząd Skarbowy popełnił błąd rachunkowy przy sumowaniu kwot podatku obliczonych według skali podatkowej, ponieważ zamiast kwoty [...] zł podano [...] zł, dlatego w tej części uchylono zaskarżoną decyzję, ustalając prawidłową wysokość należnego zobowiązania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skarżące K. M. –G. i A. B. domagały się uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego i umorzenia postępowania w sprawie roszczenia podatku na kwotę [...] zł. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ wbrew twierdzeniom skarżących zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie zauważyć należy, iż sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, z uwagi na przepis art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./, który stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 póz. 1270/. Zasadnicze znaczenie dla wyniku rozpoznawanej sprawy ma jej stan prawny. Dokonując analizy materiału dowodowego organy podatkowe trafnie wywiodły, że brak podstaw do uznania, iż "korzystanie z mieszkania przez K. M. –G. na zasadach lokatora, ustalone przez skarżące w pisemnej umowie z dnia [...].1998 roku stanowiło ciężar darowizny podlegający odliczeniu od wartości przedmiotowego mieszkania. Również fakt zamieszkiwania skarżącej w darowanym mieszkaniu, nie wypełnia obowiązku określanego w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W umowie darowizny zawartej w dniu [...].1998 roku, w formie aktu notarialnego darczyńca w sposób, jednoznaczny oświadczyła, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego jest wolne od wszelkich obciążeń i długów na rzecz osób trzecich (§ 1 aktu notarialnego). Zatem wbrew twierdzeniu skarżących, nie można wywieść, iż owo mieszkanie jeszcze przed dokonaniem umowy darowizny obciążone było ustanowionym na rzecz K. M. –G. jakimkolwiek skutecznie ustanowionym prawem do korzystania z niego. W § 2 aktu notarialnego K. M. –G. oświadczyła, że bezwarunkowo daruje lokal mieszkalny swojej siostrze A. J. B. W tej sytuacji zasadnie organy podatkowe przyjęły, że A. J. B. nabywając w drodze darowizny mieszkanie, nie została obarczona żadnym ciężarem dotyczącym przedmiotu darowizny. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jednolity - Dz. U. z 1997 r. Nr 15, poz. 89 ze zm.) podstawę opodatkowania stanowi tzw. czysta wartość, tj. wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych, po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z chwili powstania obowiązku podatkowego. Pojęcie "ciężaru", o którym mowa w ust. 1 ulega rozszerzeniu o obciążenia z tytułu wykonania polecenia lub zapisu (ust. 2 art. 7) a także, o przypadki określone w ust. 3 art. 7. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 1973 r. sygn. akt III CRN 40/73 - OSNCP 1974 r. z. 2, poz. 26). Reasumując uznać należy, że organy podatkowe dokładnie wyjaśniły stan faktyczny, zebrały, rozpatrzyły i oceniły całość materiału dowodowego w myśl zasad określonych w przepisach art. 122, art. 187 § 1 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, zaś zarzuty zawarte w skardze nie są uzasadnione. Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.