I SA/Kr 1389/08
WyrokWSA w Krakowie2008-12-16
Skład orzekający: WSA Jarosław Wiśniewski, WSA Ewa Długosz – Ślusarczyk, WSA Maja Chodacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, opierając się na wątpliwościach co do daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1, poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania bez jednoznacznego ustalenia daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia wątpliwości co do faktycznego terminu doręczenia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. SKO uznało, że odwołanie zostało wniesione po terminie, przyjmując jako datę doręczenia decyzji Wójta datę wskazaną przez skarżących w odwołaniu, mimo że pierwotnie wskazano na doręczenie przez sołtysa w innej dacie. Skarżący zarzucili SKO brak wyczerpującego postępowania dowodowego, w tym przesłuchania świadków i samych skarżących, w celu ustalenia faktycznej daty doręczenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1389/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 grudnia 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędzia: WSA Ewa Długosz – Ślusarczyk, Asesor: WSA Maja Chodacka (spr.), Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008 r., sprawy ze skargi L. i E. T., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 26 sierpnia 2008 r. Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących koszty postępowania w kwocie 100,00 zł (sto złotych 00/100).
Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2008r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) stwierdziło, że odwołanie Skarżących – L. i E. T. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2008 w kwocie 5.153,00 zł zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
W uzasadnieniu niniejszego postanowienia organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja Wójta Gminy nr [...] została wydana dnia [...]. Jak wynika z potwierdzenia odbioru zawartego na wykazie nakazów płatniczych decyzja ta została doręczona adresatowi przez sołtysa wsi w dniu [...] lutego 2008 r. W aktach sprawy znajduje się również oświadczenie sołtysa wsi D. D., iż decyzję powyższą doręczyła osobiście E. i L. T..
Odwołanie Skarżących od wyżej wymienionej decyzji zostało złożone w urzędzie pocztowym w dniu [...] marca 2008r. W odwołaniu Skarżący wskazali, iż zaskarżona decyzja została doręczona w dniu [...] marca 2008 r. za pośrednictwem poczty. Odwołujący się nie dołączyli do akt koperty, w której otrzymali pismo.
Wobec powstałych wątpliwości dotyczących doręczenia zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowiło przyjąć, iż Skarżący odebrali przedmiotową decyzje w dniu wskazanym przez nich w odwołaniu tj. w dniu [...] marca 2008r. W związku z tym koniec terminu do wniesienia odwołania nastąpił z dniem [...] marca 2008r. Złożenie odwołania w dniu [...] marca 2008 r. nastąpiło tym samym już po upływie 14 dniowego terminu do jego wniesienia.
W skardze wniesionej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Skarżący wyjaśnili, że stwierdzając w odwołaniu, iż zaskarżoną decyzję otrzymali w dniu [...] za pośrednictwem poczty mieli na uwadze doręczenie przez sołtysa wsi, a nie przez Pocztę Polską. Nadto Skarżący stwierdzili, że nie kwestionowali, że decyzja została doręczona przez sołtysa wsi, lecz to, że została doręczona w innej dacie, niż wykazana w liście doręczeń przedłożonej przez sołtysa. Skarżący podnieśli, iż nie wiedzieli, że w liście doręczeń została dopisana przez inną osobę sygnatura zaskarżonej decyzji oraz data jej doręczenia. Sami Skarżący przed złożeniem odwołania przypominali sobie fakty i zdarzenia, pozwalające na ustalenie z dużym prawdopodobieństwem, kiedy zaskarżona decyzja została doręczona. O potwierdzeniu w liście sołtysa daty doręczenia Skarżący dowiedzieli się dopiero z akt sprawy. Skarżący zarzucili, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno przesłuchać wnioskowanych przez Skarżących świadków oraz przesłuchać Skarżących, w celu wyjaśnienia, czy data doręczenia w liście sołtysa jest zgodna z faktycznym dniem doręczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przeprowadziło żadnego dowodu w celu wyjaśnienia faktów i okoliczności prawdopodobnego doręczenia zaskarżonej decyzji, a w sposób wygodny dla siebie zinterpretowało podane przez Skarżących doręczenie w dniu [...] marca 2008r. za pośrednictwem poczty. Organ nie powinien stwierdzić, że decyzję doręczono za pośrednictwem poczty, ale nie przedstawiono koperty. Skarżący stwierdzili, że było tylko jedno doręczenie przez sołtysa (tu wskazanie przez Skarżących "za pośrednictwem poczty"). Jeśli organ zrozumiał wyjaśnienie Skarżących, że decyzja była doręczona w dniu [...] marca 2008r. przez pocztę to nie powinien żądać od Skarżących koperty z korespondencji, lecz wezwać organ I instancji do okazania zwrotnego potwierdzenia odbioru. Okazałoby się wówczas, że nie nastąpiło doręczenie przez pocztę polską, a w związku z tym wątpliwości co do faktycznego terminu doręczenia przez sołtysa powinny być szczegółowo wyjaśnione. W szczególności należało wyjaśnić kto i z jakich przyczyn dopisał na liście doręczeń datę doręczenia i sygnaturę zaskarżonej decyzji, zwłaszcza, że sołtys w tej samej dacie doręczył dwie decyzje (także decyzję w podatku z gospodarstwa rolnego, która nie była zaskarżona).
Skarżący wskazali, iż na potrzeby odwołania sami starali się przypomnieć sobie w jakim konkretnym dniu faktycznie otrzymali decyzję, może było to [...] marca 2008r., a może [...] marca2008r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zaznaczyć należy, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji (postanowień) administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ustawy wynika, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję (postanowienie), gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd zatem, w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
Z uwagi na powyższe Sąd stwierdza, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżone postanowienie naruszyło art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Z kolei art. 223 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja Podatkowa stanowi, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Naruszenie powyższych przepisów nastąpiło z uwagi na to, że organ odwoławczy stwierdzając uchybienie terminowi do wniesienia odwołania w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie ustalił konkretnego terminu, w którym nastąpiło doręczenie decyzji organu pierwszej instancji i od którego to terminu należy liczyć 14-dniowy termin na wniesienie odwołania.
Nie może zaistnieć sytuacja (a taka ma miejsce w niniejszej sprawie), że organ stwierdza w treści zaskarżonego postanowienia, iż decyzja została doręczona w dniu [...] lutego 2008r. przez sołtysa (zgodnie z art. 144 ustawy Ordynacja podatkowa), a następnie stwierdza, iż wobec powstałych wątpliwości dotyczących doręczenia zaskarżonej decyzji przyjmuje, iż decyzja została doręczona Skarżącym w dniu wskazanym przez Nich w odwołaniu, tj. [...] marca 2008r. To niekonsekwencja, która przesądza o nieprawidłowości rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Nie można bowiem stwierdzić uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie znając terminu doręczenia decyzji organu pierwszej instancji.
Należy zwrócić uwagę, iż osiągnięcie efektu w postaci skutecznego doręczenia pisma wymaga działania zgodnego z prawem nie tylko organu podatkowego, jako nadawcy pisma, ale przede wszystkim podmiotów (osób) doręczających, czyli pracowników organu podatkowego, poczty, innych osób uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów oraz sołtysów. Skutki ewentualnych zaniedbań osób doręczających obciążają wyłącznie nadawcę, czyli organ podatkowy.
Powyższe oznacza, iż to rolą organu jest ustalenie pewnej i jednoznacznej daty, w której nastąpiło doręczenie decyzji organu pierwszej instancji. Sami Skarżący w skardze przyznają, iż nie są pewni, czy decyzję otrzymali [...] marca 2008r., czy też [...] marca 2008r., a przecież ustalenie daty doręczenia decyzji ma rozstrzygające znaczenie w sprawie. Organ powinien dysponować dowodem doręczenia decyzji. Jeżeli decyzję doręczono w sposób przewidziany w art. 144 ustawy Ordynacja podatkowa, tj. za pośrednictwem sołtysa dokumentem potwierdzającym doręczenie ma być pokwitowanie, z którego ma wynikać w jakiej dacie i jakie pismo zostało doręczone. Jeżeli organowi nie uda się z dostępnych dokumentów, czy też innych dowodów stwierdzić ostatecznej i jednoznacznej daty doręczenia decyzji organ uwzględniając zasadę, o której mowa w art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie powinien kwestionować zachowania terminu do wniesienia odwołania przez Skarżących.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpatrując skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i badając sprawę zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stwierdziwszy naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło