I SA/Kr 1395/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz WSA Waldemar Michaldo (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia 11 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. skargę oddala. Pismem z dnia 4 września 2020r. M. P. – zwany dalej płatnikiem, skarżącym- poinformował Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Oddział w N. S. (dalej w skrócie ZUS), że w dniu 3 września 2020r. dowiedział się w Urzędzie Pracy, iż posiada zaległości w ZUS. Po rozmowie w dniu 4 września 2020r. z pracownikiem ZUS okazało się, że zarejestrowany został tylko druk RSP-D, nie ma natomiast druku RDZ. Do przedmiotowego pisma płatnik załączył wypełnione przez siebie wnioski na drukach RSP-D oraz RDZ, oba datowane na 6 kwietnia 2020r. Końcowo płatnik wniósł o zarejestrowanie wniosku RDZ. Decyzją z dnia 11 września 2020 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. S. działając na zasadzie art. 31zq ust.7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. póz. 374, z późn. zm.) – dalej w skrócie ustawa o COVID -19 w związku z art. 83 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. póz. 266, z późn. zm.), odmówił płatnikowi M. P. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres marzec 2020 r. - maj 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył przepis art. 31zp ust. 1 ustawy o COVID – 19, po czym zauważył, iż w jego ewidencji wniosków RDZ nie figuruje wniosek, o którym w piśmie płatnika z 8 września 2020r. Organ zauważył, iż w dniu 28 kwietnia 2020r. do ZUS Oddział w N. S. wpłynął list polecony nr (00) [...] – (data nadania 24 kwietnia 2020r.) z adnotacją na kopercie "wniosek RSP-D". W przesyłce o wyżej powołanym numerze został przesłany tylko wniosek o świadczenie postojowe w związku z przeciwdziałaniem skutkom wywołanym COVID-19 dla osób prowadzących działalność gospodarczą – druk ZUS RSP-D dla płatnika M. P.. Wniosek ten został zarejestrowany w aplikacji organu obsługującej korespondencję zewnętrzną EPWD. Mając na uwadze, że termin na złożenie wniosku o zwolnienie z opłacania składek upłynął 30 czerwca 2020r., ZUS uznał, że nie przysługuje płatnikowi prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres marzec 2020 r. - maj 2020 r. Z wydaną przez organ decyzją nie zgodził się M. P., zaskarżając ją w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W wywiedzionej skardze skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art.7, art.77§1, art.78§1 k.p.a. przez brak wszechstronnego zbadania spawy i wszystkich jej okoliczności, w szczególności poprzez brak wskazania i podjęcia działań zmierzających do ustalenia, czy rzeczywiście w zasobach organu znajduje się wniosek skarżącego RDZ dotyczący zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek ZUS za okres od marca do maja 2020r. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał m.in., iż złożył dwa wnioski (wniosek RSP-D) oraz wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec-maj 2020r. Oba wnioski zostały zamieszczone, a następnie wysłane w jednej kopercie. ZUS przydzielił świadczenie postojowe skarżącemu, natomiast odmówił zwolnienia M. P. z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec – maj 2020r. Organ uzasadniając swoją decyzję wskazał, że w systemie informatycznym stosowanym w ZUS wniosek skarżącego nie został zarejestrowany. Zdaniem autora skargi z takim rozstrzygnięciem nie sposób się zgodzić, z uwagi na wskazany powyżej zarzut. Skarżący podniósł, iż ZUS nie podjął próby wyjaśnienia w przedmiocie braku wniosku w systemie teleinformatycznym .Organ opierał się jedynie na stwierdzeniu , że wniosek nie został zarejestrowany w systemie informatycznym. Nie wynika jednakże z zaskarżonej decyzji, aby Oddział ZUS dokonał weryfikacji, czy np. do wniosku RSP-D nie został przypadkowo podpięty wniosek RDZ, co wyjaśniałoby brak rejestracji go w systemie. Organ nie wykonał więc czynności ( a przynajmniej nie wynikają one z treści zaskarżonej decyzji), które mogłyby doprowadzić do ustalenia, co stało się z wnioskiem RDZ. Zdaniem autora skargi poprzez brak takich działań organu skarżący poniósł negatywne konsekwencje , gdyż niesłusznie nie został zwolniony z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020r., co za tym idzie został wezwany do opłacenia zaległości za powyżej wskazany okres czasu . W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał swoje stanowisko w niniejszej sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.) Zgodnie z ust. 2 wymienionego artykułu, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie do ust. 3, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie w odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący jak i organ zawnioskowali o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Mając na uwadze powyższe Przewodniczący Wydziału I WSA w Krakowie zarządzeniem z 24 listopada 2021r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, uznając rozpoznanie sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia sprawy. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji strony skarżącego, bowiem podnoszone przez niego argumenty, podobnie jak i argumenty organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią organu na skargę. Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, zwanej dalej "k.p.a."), lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Zgodnie z art. 13 § 2 p.p.s.a., do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Stosownie jednak do art. 13 § 3 p.p.s.a., Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej może w drodze rozporządzenia przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. W myśl przywołanego przepisu, na mocy § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1773 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wniesienia skargi, rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy o COVID-19, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Przedmiotowa zaś sprawa dotyczy zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek wymienionych w art. 31zo ustawy o COVID-19. Z uwagi na powyższe oraz fakt, iż miejsce zamieszkania skarżącego znajduje się na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, uzasadniona jest zatem właściwość tut. Sądu w niniejszej sprawie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów w prawa w stopniu powodującym konieczność jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. W szczególności niezasadny okazał się podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organ art.7, art.77§1, art.78§1 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy organ przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia przeprowadził stosowne wewnętrzne postępowanie wyjaśniające mające na celu zweryfikowanie twierdzeń skarżącego co faktu, iż miał on nadać w ramach jednej korespondencji do ZUS dwa wnioski tj. wniosek RSP-D oraz istotny dla niniejszej sprawy wniosek RDZ. Dowodzą tego zalegające w aktach sprawy wydruki z korespondencji elektronicznej pomiędzy poszczególnymi komórkami wewnętrznymi Oddziału ZUS w N. S.. Jak wynika z informacji przedstawionej przez E. W. Zastępcę Naczelnika Wydziału Obsługi Klientów i Korespondencji przesyłka polecona o nr [...] wpłynęła do ZUS Oddział w N. S. dnia 28 kwietnia 2020r.Przedmiotowa przesyłka zawierała wniosek RSP-D płatnika M. P. . Wniosek został zarejestrowany w aplikacji EPWD, znak pisma [...]. W kopercie nie znajdowały się inne wnioski . Wskazana informacja koreluje także z ustaleniami Zastępcy Naczelnika Wydziału Obsługi Dokumentacji T. G., która po sprawdzeniu również potwierdziła w mailu z dnia 9 września 2020r. brak wniosku RDZ dla skarżącego Niezależnie od tego jak trafnie zauważył organ, na załączonej do akt kserokopii koperty, w której skarżącej miał nadać oba wnioski widnieje odręczna adnotacja wniosek RSP-D. Zdaniem Sądu powyższa okoliczność istotnie podważa wiarygodność twierdzeń skarżącego co do zamieszczenia przez niego w przedmiotowej korespondencji również wniosku RDZ. Zasady logiki i doświadczenia życiowego wskazują, iż gdyby istotnie skarżący miał zamiesić w kopercie również wniosek RDZ, analogicznie odnotowałby ten fakt (podobnie jak przy wniosku RSP-D) na kopercie. Nie można racjonalnie wytłumaczyć dlaczego akurat skarżący miał na przesyłce nanieść informację dodatkową jedynie w zakresie wniosku RSP-D pomijając wniosek RDZ, pomimo iż ten także się miał znajdować w przedmiotowej przesyłce. Reasumując, w ocenie Sądu brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości ustaleń ZUS co do faktu, iż skarżący przed dniem 30 czerwca 2020r. nie złożył stosownego wniosku o zwolnienie z opłacania składek za okres od marca do maja 2020r. Przedmiotowy wniosek skarżący złożył dopiero wraz z pismem z dnia 4 września 2020r., a więc po wskazanym przez ustawodawcę terminie. W tym miejscu należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 31 zp ust. 1 ustawy o COVID-19, wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020r., płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Mając powyższe na uwadze powyższe prawidłowo organ stwierdził, iż skarżący nie dopełnił wymogów formalnych, w efekcie czego zasadnie odmówił mu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres marzec 2020 r. - maj 2020 r. Tym samym Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja, jest zgodna z przepisami prawa materialnego i postępowania, a zatem skarga nie mogła zostać uwzględniona. Dlatego też, działając na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł w sentencji wyroku o oddaleniu skargi