I SA/Kr 1396/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. i B. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2004 r. we wznowionym postępowaniu postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W dniu 1 lutego 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżących datowany na dzień 27 stycznia 2010 r. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2004 r. we wznowionym postępowaniu. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku podniesiono, że skarżący nie dopełnili czynności uiszczenia wpisu ze względu na zwykłe przeoczenie spowodowane brakiem stosownej wiedzy odnośnie do realnych skutków prawnych uchybienia terminowi. Z tych samych względów nie złożyli w terminie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Zdaniem skarżących zablokowanie dostępu do sądowej kontroli decyzji administracyjnej wyłącznie na skutek braku terminowego uiszczenia wpisu sądowego narusza określone w art. 45 Konstytucji RP prawo do sądu. Dopiero konsultacja z prawnikiem pozwoliła na dopełnienie w/w czynności. Jednocześnie razem z przedmiotowym wnioskiem złożony został wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wraz z dowodem uiszczenia tego wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 z późn. zm.) przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym możliwe jest wówczas, gdy strona nie dokonała tej czynności bez swojej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 cytowanej ustawy). Przy czym w doktrynie przyjmuje się, że jeżeli strona z przyczyn przez nią niezawinionych uchybiła także terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, również ten drugi termin może zostać przywrócony na stosowny wniosek strony (tak: Komentarz do art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). Zgodnie zaś z art. 87 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W oparciu o ugruntowane poglądy doktryny i orzecznictwa należy stwierdzić, że brak winy strony w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i nie dającej się przezwyciężyć (np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.). Jako chybione należy uznać zatem argumenty skarżących, że niedopełnienie czynności w terminie spowodowane było zwykłym przeoczeniem i brakiem stosownej wiedzy odnośnie realnych skutków prawnych uchybienia terminowi. Nie są to bowiem okoliczności niezależne od skarżących, noszące znamiona wyjątkowych, których skarżący nie mogli przezwyciężyć. Wręcz przeciwnie – kwestia przeoczenia jest okolicznością obciążającą skarżących i stanowi o ich zawinionym niedbalstwie przy prowadzeniu własnych spraw. Ponadto skarżący zostali prawidłowo pouczeni w wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi o konsekwencjach nieuiszczenia wpisu sądowego w wyznaczonym terminie w postaci odrzucenia nieopłaconej skargi. Wbrew zatem twierdzeniom zawartym we wniosku o przywrócenie terminu, mieli pełną świadomość skutków prawnych niewykonania wezwania Sądu. Powoływanie się w tej materii, a zwłaszcza w przedmiocie uchybienia siedmiodniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, na nieznajomość przepisów prawa, niewiedzę, przeoczenie i konieczność dokonania konsultacji z prawnikiem nie mogą być uznane za przesłankę braku winy strony. Jako chybiony należy również ocenić argument skarżących, iż zablokowanie dostępu do sądowej kontroli decyzji administracyjnej wyłącznie na skutek braku terminowego uiszczenia wpisu sądowego narusza określone w art. 45 Konstytucji RP prawo do sądu. Jak zasadnie podkreśla się w orzecznictwie, prawo do sądu określone w art. 45 Konstytucji RP może podlegać ograniczeniom, między innymi przez ustanowienie terminów, po których upływie uruchomienie procedury sądowej nie będzie możliwe. O znaczeniu i wadze prawa do Sądu świadczy ustanowienie, we wszystkich procedurach sądowych, instytucji przywrócenia terminu, której celem jest usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminu procesowego, ale tylko wówczas, gdy strona lub uczestnik postępowania nie ponoszą winy w uchybieniu. Istnienie określonych wymogów w zakresie terminów, jak też kosztów postępowania nie uchybia przy tym postulatowi rzetelności postępowania. Żadne postępowanie nie mogłoby skutecznie toczyć się bez wymogów proceduralnych zabezpieczających je przed nadużywaniem praw procesowych przez strony. Stąd uchybienia terminom zarówno w procedurze cywilnej, administracyjnej i sądowoadministracyjnej, jak i innych procedurach powoduje bezskuteczność czynności procesowych strony, jeżeli odpowiednie rozwiązanie ustawowe przypisuje niezachowaniu terminu takie konsekwencje prawne (por. postanowienie NSA z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt II FZ 105/08, LEX nr 444365). Działania skarżących należy ocenić więc w kategoriach zawinionego zaniedbania, które nie może stanowić przesłanki przywrócenia terminu. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 z późn. zm.).