I SA/Kr 1396/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-11-25

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony, gdy strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, przysługuje stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy brak środków finansowych uniemożliwia stronie dostęp do wymiaru sprawiedliwości, sąd powinien przychylić się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, aby nie ograniczać prawa do sądu.
Stan faktyczny
T.F. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego za 2003 rok. Mieszka u matki, jest w separacji, ma obowiązek alimentacyjny na rzecz małoletniej córki oraz wynajmuje dom byłej żonie. Zatrudniony jest na stanowisku prezesa z niskim wynagrodzeniem i prowadzi firmę, która przyniosła stratę. Posiada nieruchomości obciążone hipotekami i zajęte w postępowaniach egzekucyjnych, a jego konta bankowe są zablokowane lub wypowiedziane. Wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.F. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 06.06.2011r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek T.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 06.06.2011r., nr [...], w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów T.F. mieszka u swojej matki – W.F. . Dnia 27.08.2009r. orzeczona została przez Sąd Okręgowy w K., Wydział XI Cywilny Rodzinny separacja małżeństwa zawartego pomiędzy nim a B.T.. Przedmiotowym wyrokiem zasądzone zostały również alimenty na rzecz małoletniej K.F. ur. w 2000r. w wysokości 3 000 zł. miesięcznie. Wnioskodawca wywiązuje się z tego obowiązku poprzez rozliczanie bezgotówkowe. Wynajmuje bowiem B.T. dom o pow. 450 m2 położony w K. przy ul. P. za kwotę 3000 zł. T. F. zatrudniony jest w "T." Sp. z o.o w Krakowie na stanowisku prezesa z wynagrodzeniem w wysokości 1800 zł., brutto (1229,43 zł. netto), miesięcznie. Prowadzi również Firmę Handlowo – Usługową "E" – T. F., która w roku 2010 przyniosła mu stratę w wysokości 81 184,90 zł. przy przychodzie na poziomie 701 153,98 zł. Jego miesięczne wydatki związane z utrzymaniem obejmują : podatki od nieruchomości – ok. 84,50 zł. , koszty żywności , odzieży – ok. 520 zł., koszty "mediów," które płaci matce w wysokości – ok. 200 zł. T.F. zobowiązany jest też do uiszczania rat kredytowych w łącznej wysokości 10 094 CHF, których jednak nie płaci z powodu braku środków. Saldo konta strony skarżącej posiadanego w MultiBanku jest ujemne i wynosi obecnie - 552 zł. Bank ten wypowiedział T. F. zarówno umowę przedmiotowego rachunku ( Multikonto Aqarius) jak i umowę rachunku kredytowego. EFG Eurobank Ergasias S.A. Oddział w Polsce również wypowiedział mu umowę rachunku bankowego a BRE Bank S.A. wypowiedział umowę kredytu hipotecznego na kwotę 796 685,54 CHF. Na kocie w Banku Pekao S.A. T.F. nie ma dostępnych zasobów pieniężnych, znajduje się tam natomiast blokada środków do kwoty 9 999 999 999 999 zł. Wnioskodawca jest właścicielem domu o pow. 450 m2 położonego w K. , przy ul. P. i domu w L. przy ul. F. o pow. 350 m2 oraz czterech lokali mieszkalnych o pow. 31,5 m2 każdy, znajdujących się w K. przy ul. K.. Nieruchomości te obciążone są wysokimi hipotekami. Zostały one również zajęte w wyniku prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Przedłożone "Zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, z dnia 29.12.2010r. " odnoszące się do zobowiązanych: T.F. , B.T., dotyczą zabezpieczonej należności w wysokości 4 381 267,32 zł. natomiast zawiadomienia o zajęciu nieruchomości T. F. (4 lokali przy ul. K. w K. ) z dnia 28.04.2011r. wskazują na dochodzoną należność w wysokości 2 521 624,77 zł. T.F. wpisany jest też do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych KRS (postanowienie Sądu Rejonowego dla w K., XI Wydział Gospodarczy KRS, z dnia 09.09.2011r.) Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ). Należy też podkreślić , iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Kwestia ta jest bardzo istotna w rozpatrywanym przypadku. Wpis od skargi w niniejszym postępowaniu wynosi 24 109 zł. Kwota ta jest natomiast w przedstawionych realiach wnioskodawcy poza jego możliwościami płatniczymi. Nieuiszczenie jej spowodowałoby więc w konsekwencji uniemożliwienie skorzystania z przysługującego stronie "prawa do sądu" i sądowej kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego. Stąd też, biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło