I SA/Kr 1398/16

WyrokWSA w Krakowie2017-01-26

Skład orzekający: Bogusław Wolas, Piotr Głowacki, Agnieszka Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma zobowiązanemu za pośrednictwem dorosłego domownika, który podpisał potwierdzenie odbioru, jest skuteczne, nawet jeśli nie złożył on dodatkowego oświadczenia o przekazaniu pisma adresatowi?
Ratio decidendi
Doręczenie pisma za pośrednictwem dorosłego domownika, który podpisał potwierdzenie odbioru, jest skuteczne i rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało przyjęte w celu oddania adresatowi. Skuteczność tego doręczenia nie zależy od dodatkowego oświadczenia domownika o przekazaniu pisma ani od badania, czy wywiązał się on z tego obowiązku. Ciężar obalenia tego domniemania spoczywa na zobowiązanym.
Stan faktyczny
Dyrektor Oddziału ZUS prowadził postępowanie egzekucyjne wobec K.S. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości składkowe. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone K.S. w dniach od 2013 do 2015 r. K.S. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne w dniu 8 sierpnia 2016 r., kwestionując istnienie i wymagalność obowiązku. Organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów z powodu uchybienia ustawowego terminu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, uznając doręczenie tytułów wykonawczych za skuteczne, dokonane na podstawie podpisów ojca K.S., który był jego domownikiem. K.S. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących doręczeń i terminu do wniesienia zarzutów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi K.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 września 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego K.S., m. in. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych, , obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i składek na ubezpieczenia zdrowotne za lata 2012-2014. Odpisy tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniach: 12.08.2013 r., 10.12.2013 r., 30.03.2015 r. i 2.07.2015 r. Zobowiązany pismem z dnia 8.08.2016 r. zgłosił, na podstawie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm. - dalej: upea), zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, dotyczące nieistnienia i braku wymagalności obowiązku. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 12.08.2016 r. znak [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego, z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do ich wniesienia. W uzasadnieniu wskazano, iż odpisy tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniach 12.08.2013 r., 10.12.2013 r., 30.03.2015 r. i 2.07.2015 r., a zarzuty zgłoszono pismem z dnia 8.08.2016 r. Tym samym nie zachowano siedmiodniowego terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. K.S. złożył zażalenie wskazując, iż nie doszło do uchybienia terminu, ponieważ o wymienionych w postanowieniu tytułach wykonawczych dowiedział się 2 sierpnia 2016 r. w Urzędzie Skarbowym, kiedy stawił się tam wezwany do stawiennictwa w tym dniu. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 28 września 2016r. nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 oraz art. 61a § 1 kpa, w związku z art. 17 i art. 18 upea, utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż zarzuty, o których mowa w art. 33 upea, są środkiem zaskarżenia, który służy na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego wyłącznie zobowiązanemu. Jest to dla strony podstawowy środek obrony przed niezgodnym z prawem wszczęciem egzekucji do jej majątku. Zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Wynika to z treści art. 27 §1 pkt 9 upea, który stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera m. in. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uchybienie terminu - nawet jednodniowe - do złożenia zarzutów czyni więc czynność zobowiązanego prawnie nieskuteczną. Na zwrotnych potwierdzeniach odbioru znajdujących się w aktach sprawy spornych tytułów wykonawczych widnieje podpis ojca zobowiązanego – W.S., a zgodnie z art. 43 kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Przewidziana w w/w. art. 43 kpa zastępcza forma doręczenia pisma rodzi domniemanie prawne, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma, jako dorosły domownik, która pokwitowała odbiór, przyjęła je w celu oddania adresatowi. W konsekwencji przyjmuje się, że pismo zostało prawidłowo doręczone adresatowi. Dowodem na to jest dokument urzędowy w postaci prawidłowo wypełnionego przez pracownika operatora pocztowego zwrotnego potwierdzenia odbioru. Miarodajną więc będzie data przyjęcia pisma przez dorosłego domownika wskazana na tym dokumencie, prawidłowo wypełnionym przez doręczyciela i opatrzonym podpisem domownika, bez względu na to, czy osoba taka uczyniła jakąkolwiek adnotację, iż zobowiązuje się przekazać przesyłkę adresatowi, oraz bez konieczności badania, czy wywiązała się z obowiązku w tym zakresie. Zatem w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, organ egzekucyjny słusznie uznał w przedmiotowej sprawie, że zarzuty zgłoszone pismem z dnia 8.08.2016 r. wniesione zostały z uchybieniem terminu. Pomimo twierdzenia zobowiązanego o braku doręczenia tytułów wykonawczych, zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na skuteczne doręczenie zobowiązanemu owych tytułów, a w konsekwencji przyjęcie ich doręczenia w datach uwidocznionych na zwrotnych potwierdzeniach odbioru. Nie ma więc wątpliwości co do skuteczności doręczenia, w wyniku którego zobowiązany pouczony został o przysługującym mu prawie do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Na powyższe postanowienie K.S., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie: - art. 43 kpa poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu przez organ, że dla skutecznego doręczenia pisma wystarczy złożenie podpisu przez domownika odbierającego korespondencję na awersie dokumentu potwierdzenia doręczenia, niezależnie od woli odbierającego, co do przekazania korespondencji adresatowi, oraz - art. 134 kpa w związku z art. 27 § 1 pkt 9 upea poprzez przyjęcie, że skarżący złożył zarzuty z uchybieniem terminu, podczas gdy termin do wniesienia zarzutów liczy się od dnia skutecznego doręczenia korespondencji, do czego w przedmiotowej sprawie nie doszło. W uzasadnieniu podkreślono, iż odbierający korespondencję domownik winien złożyć swój podpis pod oświadczeniem o konsekwencjach odebrania takiego pisma. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd w oparciu o art. 151 oddala skargę. Zarzuty skargi nie są zasadne. Podkreślić należy, że istotą rozpatrywanej sprawy była ocena, czy ustalenia dokonane przez organ egzekucyjny, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, uzasadniały przyjęcie doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych w dniach 12.08.2013 r., 10.12.2013 r., 30.03.2015 r. i 2.07.2015 r., a w konsekwencji, czy uprawnione było stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zarzutów zgłoszonych pismem z dnia 8.08.2016 r. Obowiązek doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, zawierającego, stosownie do art. 27 § pkt 9 upea, pouczenie o przysługującym w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wynika z art. 32 upea. Zgodnie z tym przepisem, organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Art. 39 kpa stanowi, że organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Na zwrotnych potwierdzeniach odbioru znajdujących się w aktach sprawy widnieje podpis domownika odbierającego korespondencję W.S., ojca skarżącego. Wbrew podniesionym zarzutom doręczenie to czyni zadość wymogom przewidzianym w art. 43 kpa umożliwiającym, w przypadku nieobecności adresata, doręczać pismo za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Przewidziana w w/w. przepisie zastępcza forma doręczenia pisma rodzi domniemanie prawne, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma, jako dorosły domownik, która pokwitowała odbiór, przyjęła je w celu oddania adresatowi. W konsekwencji przyjmuje się, że pismo zostało doręczone adresatowi. Dowodem na to jest dokument urzędowy w postaci prawidłowo wypełnionego przez pracownika operatora pocztowego zwrotnego potwierdzenia odbioru. Uprawnione jest stanowisko, wedle którego miarodajna będzie przy tym data przyjęcia pisma przez dorosłego domownika wskazana na tym dokumencie, prawidłowo wypełnionym przez doręczyciela i opatrzonym podpisem domownika, bez względu na to, czy osoba taka uczyniła jakąkolwiek adnotację, iż zobowiązuje się przekazać przesyłkę adresatowi oraz bez konieczności badania, czy wywiązała się z obowiązku w tym zakresie. Obalenie domniemania doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 43 kpa spoczywa na skarżącym. Jednak skarżący w tym zakresie powołał jedynie okoliczność, że podpis osoby odbierającej przesyłkę powinien znajdować się w innym miejscu tj. pod oświadczeniem o konsekwencjach odebrania pisma, które umieszczone jest na drugiej stronie potwierdzenia odbioru, tj. rewersie. Zarzut ten jest niezasadny, albowiem przedmiotowe zwrotne potwierdzenia odbioru znajdujące się w aktach sprawy są wypełnione prawidłowo, a podpisem, znajdującym się w wyznaczonym do tego miejscu, potwierdzono odbiór przesyłki listowej przez pełnoletniego domownika, który według zaznaczonego przez doręczającego oświadczenia, podjął się oddania przesyłki adresatowi. Brak jest przy tym w obowiązujących przepisach sugerowanego przez skarżącego wymogu dodatkowego oświadczenia domownika odbierającego przesyłkę. W konsekwencji organy słusznie uznały, że zarzuty skarżącego zgłoszone pismem z dnia 8.08.2016 r. wniesione zostały z uchybieniem terminu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy o p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło