I SA/Kr 1399/03

Dnia 14 października 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka Sędziowie: WSA Ewa Michna (spr) WSA Anna Znamiec Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2005r sprawy ze skargi A. i R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 lipca 2003r Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 r. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących koszty postępowania w kwocie 200 zł (dwieście złotych). I SA/Kr 1399/03 Uzasadnienie W dniu [...] października 2002r. Prezydent M. T. postanowieniem nr[...]wznowił z urzędu wobec A. M. postępowanie wymiarowe za lata 2001-2002 zakończone uprzednio wydanymi decyzjami wymiarowymi dla R. i A. M. w sprawie ustalenie wysokości podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia wznawiającego postępowanie Prezydent M T. powołał się na art. 240§ 1 pkt 5 z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zmianami) tj. nowe okoliczności sprawy ujawnione w trakcie kontroli podatkowej przeprowadzonej dnia [...] września 2002r. Z akt postępowania wynika, że uprzednio decyzją z dnia 1lutego 2001 r. Prezydent M. T. wymierzył małżonkom R. i A. M. podatek od nieruchomości za rok 2001 w kwocie 1 259,81 zł. od nieruchomości znajdującej się przy AL M.B. F. 27 w T.. Decyzja ta została wydana na podstawie oświadczenia podatkowego z [...] kwietnia 1998. złożonego przez podatników, w którym określili powierzchnię użytkową budynku jako 79,5 m2. W aktach znajduje się protokół z kontroli podatkowej z dnia [...] września 2002r, z którego wynika, że pracownicy Zespołu Kontroli Podatkowej Urzędu M T. podjęli próbę przeprowadzenia kontroli i wykonania pomiarów ww. budynku, przy czym A. M. nie odebrał i nie podpisał upoważnienia do przeprowadzenia kontroli i uniemożliwił przeprowadzenie kontroli powołując się na swój konflikt z Wydziałem Urbanistyki, Architektury i Budownictwa Urzędu M. T., nie wydającego mu pozwolenia na użytkowanie budynku. W wyniku wznowionego postępowania decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. Prezydent M. T. uchylił poprzednią decyzję za 2001 r. i ustalił A. M. wymiar podatku na kwotę 5 154,40zł. W wymiarze oparto się na szacunkowym wyliczeniu powierzchni użytkowej budynku, powierzchni wynikającej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 23 sierpnia 1996r. tj. 395,88m2. A. i R. M. wnieśli dnia [...] maja 2003r. odwołanie, w którym zarzucili, że wznowienie postępowania nastąpiło w istocie na skutek uchylenia decyzją przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji Prezydenta M. T. z dnia [...] grudnia 2002r. co narusza zakaz orzekania na niekorzyść odwołującego a nadto, że organ podatkowy I instancji już w 1999r. wiedział o rzeczywistej powierzchni budynku przy Al. M.B. F. 27, a to z uwagi na złożenie przez A. M. w Urzędzie M. T. Wydziale Architektury i Budownictwa inwentaryzacji powykonawczej podatnicy związku podatnicy samowolnym odstąpieniem inwestorów od pierwotnego projektu architektonicznego. Dodatkowo podatnicy zarzucili, że organ podatkowy I instancji nie uwzględnił wymiarów budynku wpływających na obliczenie podatku od nieruchomości tj. powierzchni pomieszczeń w przedziale 2,20-1,40m. wysokości i poniżej 1,40m. wysokości, jak również, że organ podatkowy dwukrotnie policzył grunt znajdujący się pod budynkiem tj. jako grunt i jako powierzchnię budynku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] czerwca 2003r. w ramach postępowania odwoławczego w trybie 229 Ordynacji podatkowej wezwało organ I instancji do złożenia wyjaśnień, na podstawie jakich dokumentów organ podatkowy ustalił, że od 2000r. podatnik użytkuje budynek większy niż wynikałoby to z jego pierwotnego oświadczenia. Urząd M. T. pismem z dnia [...]czerwca 2003r. odpowiedział, że do Wydziału Finansowego we wrześniu 2002r. przekazano dokumenty pochodzące z innych komórek organizacyjnych tj. Wydziału Urbanistyki Architektury i Budownictwa prowadzącego od 2000r. sprawę wydania pozwolenia na użytkowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2003 wydaną wyłącznie na rzecz A. M. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, że organ I instancji prawidłowo wznowił postępowanie na podstawie nowych okoliczności sprawy, a także, że prawidłowo oszacował powierzchnię skoro podatnik nie zezwolił w trakcie kontroli podatkowej na wejście na teren nieruchomości i dokonanie jej pomiarów. W złożonej skardze dnia 28 lipca 2003r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie A. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W skardze zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisu 4.ust.2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych tj. nie odliczenie 155m2 powierzchni nie przekraczających 1,4m. wysokości oraz zaniechanie pomniejszenia powierzchni o kondygnacje między 2,2-1,4m. wysokości. Zdaniem skarżącego w Urzędzie M. T. od 1999r. znajdowała się inwentaryzacja powykonawcza, z której to wynikały wymiary pomieszczeń budynku. Brak więc było możliwości wznowienia postępowania wymiarowego za rok 2001 skoro w trakcie pierwotnego postępowania organ podatkowy I instancji znał rzeczywistą powierzchnię budynku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podatkowy II instancji stwierdził, że w pozwoleniu na budowę nie było zaznaczone, jakie wysokości posiadały poszczególne pomieszczenia, a organ podatkowy nie dysponował innymi danymi. Ponadto organ podatkowy II instancji zaznaczył, że projekt budowlany przedstawiony przez podatników określa powierzchnię użytkową na 442,16m2, a powierzchnię całkowitą na 575,02m , tj. powierzchnię większą niż powierzchnia przyjęta jako podstawa do wymiaru podatku. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia zakazu orzekania na niekorzyść odwołującego się Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaznaczyło, że uchylenie poprzedniej decyzji Prezydenta M. T. nastąpiło z przyczyn formalnych. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylenie pierwotnego wymiaru nie mogło nastąpić poprzez art. 254 Ordynacji podatkowej, ale wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Podniesione w skardze zarzuty nie są zasadne. W rozbudowanej organizacyjnie strukturze gminnego organu samorządu terytorialnego posiadanie informacji lub dokumentów przez jeden z wydziałów, prowadzący czynności postępowania w sprawach budowlanych, nie może być utożsamiane z posiadaniem takich samych informacji lub dokumentów przez ten sam organ występujący jednocześnie w charakterze organu podatkowego. W konsekwencji, dopuszczalnym jest wznowienie postępowania w oparciu o art. 245 §1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa przez podatkowy organ I instancji właściwy w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości w oparciu o nowe okoliczności faktyczne lub dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, a znane wyłącznie pracownikom komórki organizacyjnej powołanej do prowadzenia innych spraw, niż sprawy podatkowe. Dodatkowo, niezasadnym jest również drugi zarzut skargi dotyczący bezpodstawnego, zdaniem skarżącego, przyjęcia za podstawę wymiaru podatku od nieruchomości wymiarów wynikających z decyzji - pozwolenia na budowę. Uniemożliwienie przez podatnika przeprowadzenia przez pracowników kontroli podatkowej, faktycznych pomiarów powierzchni nieruchomości, skutkuje, zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, możliwością ustalenia wysokości podatku od nieruchomości w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy tj. np. dokumenty powstające w trakcie postępowania w sprawach budowlanych. Niemniej jednak, zgodnie z art. 2. ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003r. jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność małżonków lub odrębną własność każdego z nich, obowiązek podatkowy ciąży łącznie na obojgu małżonkach. Przytoczone brzmienie art. 2 ust. 3 oznacza, że decyzja wymiarowa w podatku od nieruchomości w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2003r. powinna być wystawiona na oboje małżonków łącznie. W konsekwencji, organy podatkowe powinny zapewnić obojgu małżonkom czynny udział w postępowaniu. Dodatkowo, niezależnie od faktu wydania decyzji przez organy podatkowe I i II instancji wyłącznie na jednego z współmałżonków z rażącym naruszeniem ww. art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, wznowienie postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości i prowadzenie takiego postępowania wobec wyłącznie jednego ze współmałżonków, podczas gdy poprzednio wydana decyzja ustalająca wymiar podatku od nieruchomości za 2001 r. wystawiona została łącznie na oboje małżonków, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego. Zarówno Prezydent M. T. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wszczętym postępowaniu wznowieniowym i wydanych w wyniku tego postępowania nowych decyzjach, pominęli R. M., która powinna łącznie ze swoim małżonkiem być adresatem decyzji wymiarowych. Zgodnie z art. 134. § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto zgodnie z art. 135 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Orzekający w niniejszej sprawie skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wziął więc z urzędu pod uwagę wady prawne wydanych w sprawie orzeczeń organów podatkowych I oraz II instancji. Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W oparciu więc o art. 145 §1 pkt .2 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Orzekając jednocześnie o kosztach na zasadzie art. 200 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.