I SA/Kr 14/12
WyrokWSA w Krakowie2012-04-19
Skład orzekający: Bogusław Wolas, Urszula Zięba, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, nie odnosząc się do zarzutów strony dotyczących okresów, w których nie podlegała ona ubezpieczeniom z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, a także do kwestii zawinienia w opóźnieniu zapłaty składek?Ratio decidendi
Zakład Ubezpieczeń Społecznych naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez lakoniczne odniesienie się do zarzutów strony dotyczących okresów niepodlegania ubezpieczeniom oraz braku zawinienia w opóźnieniu zapłaty składek. Ustalenie prawidłowej wysokości należności głównej i odsetek jest warunkiem koniecznym do prawidłowego rozpatrzenia wniosku o umorzenie odsetek. Uznanie administracyjne nie może oznaczać dowolności i wymaga wnikliwej analizy całokształtu okoliczności sprawy.Stan faktyczny
A.D. zwróciła się do ZUS z wnioskiem o umorzenie odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, wskazując na trudną sytuację finansową związaną z zamkniętą działalnością gospodarczą. ZUS odmówił umorzenia, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki ustawowe, a sytuacja strony nie jest na tyle drastyczna, aby uzasadniać umorzenie. W odwołaniu A.D. podniosła zarzuty dotyczące błędnych ustaleń co do okresów podlegania ubezpieczeniom oraz zasadności naliczania odsetek. ZUS utrzymał swoją decyzję w mocy. A.D. zaskarżyła decyzję do WSA, zarzucając dowolność rozstrzygnięcia i brak odniesienia się do jej argumentów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 14/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: Urszula Bukowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 r., sprawy ze skargi A.D., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 31 października 2011r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu odsetek od składek na ubezpieczenie społeczne I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że wymieniona w pkt I decyzja nie może być wykonana do chwili prawomocności wyroku.
A.D. zwróciła się do ZUS z wnioskiem o umorzenie odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenia. Podała, że nie opłacała składek ze względu na utratę płynności finansowej w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Działalność ta została ostatecznie zamknięta w dniu 28 maja 2011 r., gdyż przynosiła w ostatnich latach straty. Podała, że kontynuowała prowadzenie działalności, gdyż nie chciała dołączyć do grona bezrobotnych. W złożonym w toku postępowania oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej zobowiązana podała, że prowadząc działalność gospodarczą musiała ponosić podstawowe koszty, których nie mogła ominąć, takie jak czynsz za dzierżawę lokalu, opłata za energię elektryczną, za ogrzewanie, telefon, Internet oraz wywóz śmieci. Miesięcznie była ta kwota około 2 940 zł brutto. A.D. wyjaśniła także, że zamkniętą przez nią działalność kontynuuje mąż, zatrudniony jednocześnie na podstawie umowy o pracę, co pozwoliło ograniczyć koszty działalności. Zobowiązana nadmieniła, że sytuacja firmy prowadzonej przez męża jest na tyle zła, że może zaistnieć konieczność całkowitego jej zamknięcia. Ponieważ Państwo D. nie mają możliwości zakupu własnego mieszkania, mieszkają u cioci, osoby starszej (wiek prawie 80 lat), schorowanej, wymagającej opieki.
Decyzją z dnia 8 lipca 2011 r., nr [...], ZUS odmówił umorzenia odsetek od nieopłaconych składek w części finansowej przez płatnika w kwocie 21 336 zł oraz od nieopłaconych składek za pracowników w części finansowej przez ubezpieczonych w kwocie 300 zł, uznając, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki takiego umorzenia określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.), dalej zwanej "u.s.u.s.".
W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 28 ust. 2 u.s.u.s. przewidującego możliwość umorzenia należności w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności, art. 28 ust. 3 u.s.u.s. definiującego kiedy zachodzi całkowita nieściągalność, art. 28 ust. 3a oraz §3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek pomimo braku całkowitej nieściągalności, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Wyjaśniono, że ciężar udowodnienia w/w okoliczności należy do zobowiązanego, a decyzje w zakresie umorzeń mają charakter uznaniowy, co oznacza, że art. 28 u.s.u.s. nie rodzi dla organu obowiązku umarzania należności składkowych, a jedynie daje taką możliwość. Podkreślono, że w ramach uznania administracyjnego, decyzję pozytywną organ rentowy rezerwuje sobie dla sytuacji szczególnie skrajnych i drastycznych, gdy utrzymywanie w mocy wierzytelności z tytułu składek byłoby ze względu na słuszny interes obywateli niecelowe.
Organ szczegółowo przedstawił dokonane ustalenia w zakresie sytuacji materialnej i rodzinnej strony. Wskazano min.: że zobowiązana prowadziła działalność gospodarczą Studio Aranżacji Okna "A" w okresie od stycznia 1999 r. do maja 2011 r. i z tego tytułu zgodnie z prawem była zobowiązana opłacać składki na ubezpieczenia za siebie oraz zatrudnionych pracowników. Ponieważ zaniedbała tego obowiązku spowodowało to powstanie zadłużenia na koncie płatnika. Zaległości te dotychczas nie zostały objęte przymusowym dochodzeniem. Zobowiązana zwróciła się także z wnioskiem o rozłożenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na raty, deklarując, że byłaby w stanie spłacać kwotę około 100 zł miesięcznie. Organ wskazał, że zakres odpowiedzialności płatnika składek określa przepis art. 26 i art. 29 ustawy Ordynacja podatkowa, do stosowania którego odsyła art. 31 u.s.u.s. Stanowią one, że płatnik odpowiada za zobowiązania składkowe całym swoim majątkiem, nie tylko teraźniejszym, ale również przyszłym, a w przypadku osób pozostających w związku z małżeńskim odpowiedzialność ta obejmuje zarówno majątek odrębny płatnika jak i wspólny płatnika i jego małżonka. ZUS podał, że A.D. nie posiada żadnych nieruchomości, jest natomiast właścicielką samochodu marki Toyota Corolla z 1998 r. Zwrócił uwagę, że w dłuższej perspektywie czasowej, w granicach której zaległe należności mogą być przymusowo dochodzone, na organie rentowym ciąży obowiązek podejmowania wszelkich działań zmierzających do dochodzenia wierzytelności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia. W sprawie nie jest oczywiste, że w razie wdrożenia postępowania egzekucyjnego, w ramach podejmowanych czynności nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne i jednocześnie wpływającej na obniżenie zaległości. Podkreślono, że zobowiązana jest osobą w pełni zdolną do pracy i nie wykazała żadnych okoliczności, które uniemożliwiałby jej podejmowanie aktywności zawodowej. Młody wiek wnioskodawczyni, a także doświadczenie jakie posiada w rezultacie prowadzonej od 1999 r. działalności przemawiają za możliwością poszukiwania zatrudnienia i w konsekwencji uzyskiwania dochodów. W sprawie nie wykazano ani przewlekłej choroby czy całkowitej niezdolności do pracy, która definitywnie uniemożliwiałaby zobowiązanej podjęcie pracy. Nie wykazano także konieczności sprawowania stałej opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Ciocia, u której zobowiązana zamieszkuje wraz z mężem, nie wymaga opieki uniemożliwiającej A.D. podejmowanie aktywności zawodowej. Analizując sytuację materialną strony organ zwrócił uwagę, że rachunki przedłożone na okoliczność ponoszonych opłat związanych z utrzymaniem są wystawiane na D.B., natomiast małżonkowie D. uczestniczą w stałych miesięcznych wydatkach związanych z utrzymaniem w kwocie około 250 zł. Mąż wnioskodawczyni jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, z wynagrodzeniem 2 050 zł brutto (1 494,74 zł netto). Rodzina nie korzysta z pomocy społecznej Państwa dla osób ubogich. Mąż zobowiązanej do 2017 r. spłaca w ratach zadłużenie wobec ZUS w kwocie po 210 zł miesięcznie. Zdaniem organu, aktualna sytuacja finansowa zobowiązanej i jej męża wskazuje na przejściowe trudności. Brak jest podstaw do twierdzenia, jakoby spłata zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek miała pociągnąć dla strony zbyt ciężkie skutki, w szczególności pozbawić zobowiązaną możliwości zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych.
Organ zwrócił także uwagę, że rozpatrując wniosek strony w sprawie umorzenia należności obowiązany jest, zgodnie z art. 7 k.p.a., ważyć interes społeczny i słuszny interes strony. W sprawie za odmową umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek przemawia interes społeczny, który należy rozumieć nie tylko jako korzyść służącą ogółowi ubezpieczonych, czyli respektowanie wartości wspólnych dla społeczeństwa, takich jak solidarność społeczna i sprawiedliwość. Przez interes społeczny należy również rozumieć zapewnienie maksymalnych dochodów przez budżet państwa, ale również ograniczenie jego ewentualnych wydatków. ZUS podkreślił, że składki opłacane przez płatników przeznaczane są na zapewnienie bieżącej ochrony ubezpieczeniowej. Umorzenie należności mogłoby powodować uszczuplenie środków przeznaczonych na wypłatę świadczeń, a zatem oznaczałoby, że nie jest zapewnione bezpieczeństwo socjalne społeczeństwa. Organ zwrócił uwagę, że dokonując rozstrzygnięcia w sprawie uwzględnił okoliczność, że wnioskodawczyni posiada zobowiązania i zaległości finansowe, które w znaczącym stopniu utrudniają jej uregulowanie zaległości z tytułu składek. Podał, że spłaca ona zaciągniętą pożyczkę z funduszu Inicjatywa Mikro Sp. z o.o. z terminem płatności ostatniej raty w kwocie 586,26 zł do 15 lipca 2011 r. Posiada debet na rachunku bankowym z limitem 7 700 zł, z minimalną miesięczną kwotą do spłaty w wysokości 42,27 zł. Okoliczność ta, zdaniem organu, nie może w świetle obowiązujących przepisów stanowić wystarczającej przesłanki uzasadniającej umorzenie należności z tytułu składek. Prowadziłoby to bowiem do nadania prymatu innym wierzycielom kosztem ZUS.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zobowiązana wskazała, że należność z tytułu odsetek od nieopłaconych składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych w kwocie 300 zł znalazła się w niej bezpodstawnie, ponieważ została ona zapłacona do ZUS przekazem pocztowym w dniu 22 kwietnia 2011 r. i 23 maja 2011 r. Podniosła ponadto, że nie zostały w sprawie wyjaśnione okoliczności dotyczące zasadności naliczenia od niej odsetek od nieopłaconych składek w części finansowanej przez płatnika. Podała, że zgodnie z pismami ZUS z dnia 3 sierpnia 2010 r. i z dnia 9 grudnia 2010 r. w okresie od dnia 28 lutego 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. oraz w okresie od dnia 1 października 2008 r. do dnia 28 lutego 2009 r. nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej – w tych okresach jako płatnik była zobowiązana jedynie do opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne. Faktycznie wykonywała bowiem usługi na rzecz innych podmiotów i tym samym z tego tytułu została objęta ubezpieczeniem społecznym przez płatnika składek. Podała, że z decyzji ZUS z dnia 28 grudnia 2010 r. wynika, że w części podanych wyżej okresów nie podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Zarzuciła także, że w niniejszej sprawie ustalono, że osiągnęła z tytułu działalności gospodarczej za 2009 r. przychód w kwocie 14 559 zł oraz dochód w kwocie 13 264 zł, w sytuacji gdy był to przychód – dochód ze stosunku pracy, co wynika z załączonych zeznań rocznych. Wskazała, że podobnie wygląda sytuacja jeśli chodzi o rok 2008, bowiem wtedy również zobowiązana posiadała tytuł prawny do ubezpieczenia społecznego na innej podstawie niż z tytułu działalności gospodarczej. Wskazała ponadto, że wniosek o umorzenie należności z tytułu odsetek powinien zasługiwać na uwzględnienie – biorąc pod uwagę fakt, że prymat interesu społecznego wskazuje, że celem powinno być przede wszystkim uzyskanie zaspokojenia z tytułu płatności składek, a nie swoistej kary w postaci odsetek od opóźnienia w zapłacie należności.
Decyzją z dnia 31 października 2011 r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał swoją wcześniejszą decyzję w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie przytoczył dokonane ustalenia faktyczne oraz mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa i stwierdził, że poprzednio wydana decyzja jest prawidłowa. Nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego pokrywa się z rozstrzygnięciem zawartym w pierwszej decyzji – organ podał, że chodzi tu o rezultat co do zgodności z prawem, a także ze względu na kryteria celowości i słuszności rozstrzygnięcia. Rozpatrując podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuty dotyczące kwot zobowiązania, organ stwierdził, że brak jest przesłanek do uznania ich słuszności. A.D. podpisując i przyjmując, po wcześniejszym potwierdzeniu kwoty wymagalnego zobowiązania, do wykonania umowę nr [...] z dnia 12 sierpnia 2011 r. przyjęła do wiadomości i uznała za rzeczywiste kwoty należności, w tym odsetki za zwłokę tam wykazane. Dokonane przez zobowiązaną wpłaty zostały natomiast uwzględnione w rozliczeniu konta. W związku z tym brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w tym zakresie. Przedmiotem niniejszego postępowania nie były i nie są także zasady naliczania odsetek za zwłokę, których obowiązek stosowania określają przepisy prawa. ZUS wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 4 u.s.u.s. umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami do umorzenia odsetek mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące umarzania składek.
W skardze na decyzję z dnia 31 października 2011 r. A.D. wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła zupełną dowolność rozstrzygnięcia, która wynika z faktu, że uzasadnienie decyzji nie odnosi się do przedmiotu wniosku. Podała, że składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zwracała się tylko i wyłącznie o umorzenie odsetek od niezapłaconych składek ZUS, a nie umorzenie samych należności głównych. Skarżąca podniosła, że organ rozpoznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy tak jakby wnioskowała o umorzenie należności głównych z tytułu składek. Zarzuciła, że organ nie odniósł się w żaden sposób do zakwestionowanych ustaleń dotyczących przychodu, jak też dochodu za lata 2008 i 2009. Nie ustosunkował się także w żaden sposób do argumentu braku zawinienia w opóźnieniu zapłaty składek, bowiem ich zapłaty ZUS powinien domagać się od płatników skarżącej. Skarżąca nie uzyskała wyjaśnienia dlaczego okresy, gdy jej płatnik był zobowiązany do opłacania składek, zostały potraktowane przez ZUS jako podstawa do naliczania ubezpieczenia społecznego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 27 lutego 2012 r. skarżąca poinformowała Sąd, że organ wznowił postępowanie o ustalenie okresu podlegania do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Natomiast w piśmie z dnia 5 kwietnia 2012r. skarżąca podniosła , iż wznowione postępowanie zostało zakończone dwoma decyzjami, w których stwierdzono , iż w okresie od 2 stycznia 2006 r. do 28 lutego 2009 r. skarżąca podlegała ubezpieczeniom społecznym u płatnika składek z tytułu umowy o pracę nakładczą a nie jak stwierdzono w zaskarżonych decyzjach z tytułu własnej działalności gospodarczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowił art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej u.s.u.s. (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę, mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Ustęp 2 stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. W ust. 3 określono katalog zamknięty przypadków całkowitej nieściągalności. Natomiast w ust. 3a postanowiono, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia przez organ, iż w sprawie nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności może on w uzasadnionych przypadkach umorzyć należności. Szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a omawianej regulacji prawnej, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 3b u.s.u.s.
Z powyższych regulacji wynika, że decyzja ZUS w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek (a więc i odsetek za zwłokę) ma charakter uznaniowy. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje zatem organowi. Może on - ale nie musi - umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania wskazanej ulgi. Podkreślić jednak należy, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym ZUS obowiązany jest do wnikliwej i rzetelnej analizy całokształtu okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero tak przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym.
Tym samym, sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to, bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy składki (odsetki) powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie Sąd, lecz Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który jak zaznaczono powyżej, może je umorzyć ale nie musi. Tak więc kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności.
Sąd zważył, iż skarżąca składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podała, że w pewnych okresach (od dnia 28 lutego 2004r. do dnia 31 grudnia 2004r. oraz od dnia 1 października 2008r. do dnia 28 lutego 2009r.) nie podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż wykonywała wtedy pracę na rzecz innych podmiotów, którzy jako płatnicy byli zobowiązani do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Zdaniem Sądu okoliczność ta powinna być wszechstronnie zbadana przez organ rozstrzygający kwestię umorzenia odsetek za zwłokę, ponieważ na wpływ na określenie wysokości należności głównej. W konsekwencji ma także wpływ na dokładne ustalenie kwoty odsetek. Zakład wydając zaskarżoną decyzję bardzo lakonicznie odniósł się do argumentacji strony, wskazując, że "A.D. podpisując i przyjmując, po wcześniejszym potwierdzeniu kwoty wymagalnego zobowiązania, do wykonania umowę nr [...] z dnia 12 sierpnia 2011 r. przyjęła do wiadomości i uznała za rzeczywiste kwoty należności, w tym odsetki za zwłokę tam wykazane". Sąd podkreśla w związku z tym, że rozstrzyganie w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę powinno być poprzedzone ustaleniem (wyliczeniem) wysokości tych odsetek opartym na prawidłowym ustaleniu wysokość zadłużenia wobec Zakładu. Nabiera to szczególnego znaczenia wobec podniesionej przez skarżącą okoliczności wznowienia postępowania o ustalenie okresu podlegania do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i wydania w tym trybie decyzji , w których stwierdzono inne podstawy ubezpieczenia niż to było podniesione w zaskarżonej decyzji. Podstawą naliczenia odsetek za zwłokę powinna być, nie budząca najmniejszej wątpliwości, wysokość należności głównej obciążającej skarżącą względem Zakładu. Bez wyjaśnienia tej kwestii wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę jest przedwczesne. Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien okoliczności te wnikliwie rozpatrzyć.
Sąd zauważa, że sposób przeprowadzenia postępowania administracyjnego wskazuje ponadto, na naruszenie przez Zakład wymogów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Pominięcie przez organ orzekający argumentów skarżącej podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczących braku zawinienia w opóźnieniu zapłaty składek, gdyż obowiązek ten spoczywał na płatnikach składek, świadczy o niedopełnieniu przez organ orzekający obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Wskazuje to także na niezastosowanie się przez organ do dyspozycji art. 80 k.p.a. stanowiącego, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nieodniesienie się w uzasadnieniu decyzji do argumentów skarżącej, a jedynie uznanie, że zaakceptowała ona wcześniej wysokość zadłużenia, stanowi także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W ocenie Sądu uchybienie wszystkim powyżej wymienionym przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenie bowiem okresu podlegania przez skarżącą ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, ma wpływ na ustalenie rzeczywistego zadłużenia skarżącej, a tym samym również kwotę odsetek za zwłokę co z kolei wpływ na ocenę przesłanek będących podstawa do umorzenia należności. Ponownie rozpatrując sprawę ZUS winien wyeliminować wskazane przez Sąd nieprawidłowości. Podkreślić należy, że zasady prowadzenia postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji określone w k.p.a. (art. 83 ust. 4 u.s.u.s.), wymagają przy tym nie tylko dokonania kontroli prawidłowości prowadzonego postępowania administracyjnego, ale też ustosunkowania się do wszystkich podnoszonych przez stronę okoliczności i zarzutów dotyczących istoty sprawy. Powinno znaleźć to swoje odbicie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ ma obowiązek odnieść się do wszystkich dowodów występujących w sprawie, zarówno do tych, na których się oparł, jak i do tych, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podając przy tym przyczyny ich nieuwzględnienia. Uzasadnienie winno zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów, nawet wtedy, gdyby fakty te nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę.
Mając powyższe okoliczności na uwadze i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. W zakresie pkt II wyroku orzekł na zasadzie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło