I SA/Kr 14/18

PostanowienieWSA w Krakowie2018-03-09

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym ze względu na brak dostatecznych środków finansowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie od kosztów sądowych może być przyznane osobie prawnej, która wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie tych kosztów. W niniejszej sprawie spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada majątku ani środków finansowych, a wysokość kosztów sądowych przekracza jej możliwości finansowe, co uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Spółka G. Sp. z o.o. w K. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. dotyczącą zobowiązania podatkowego w VAT za I kwartał 2013 r. Wniosła także wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wykazując trudną sytuację finansową: brak działalności operacyjnej, brak majątku i środków finansowych, stratę w ostatnich latach oraz brak rachunku bankowego.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 30 listopada 2017 r. Nr: [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I kwartał 2013 r. p o s t a n a w i a zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Skarżąca G. Sp. z o.o. w K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie jej w niniejszej sprawie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Z danych zawartych w formularzu "PPPr" wynika, że kapitał zakładowy Spółki wynosi 400.000 zł, a ostatni rok obrotowy zamknięty został stratą w wysokości -2.400 zł. Strona nie posiada środków trwałych, ani żadnych środków finansowych w kasie. Nie dysponuje też rachunkami bankowymi. Zobowiązania Spółki wynoszą 12.623 zł, a należności (niewymagalne) 30.883,41 zł. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż aktualnie Spółka nie prowadzi działalności operacyjnej i nie posiada żadnych środków finansowych. Spółka od samego początku działalności była spółką celową i po sprzedaży nieruchomości nie posiada żadnego majątku. Do wniosku strona załączyła rachunek zysków i strat (wariant porównawczy) na dzień 30 września 2017 r. Odnosząc się do wezwania o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca w dniu 15 lutego 2018 r. przedłożył następujące dokumenty: kserokopie sprawozdań finansowych Spółki za lata 2016 i 2017, odpisy zeznań podatkowych CIT-8 za 2016 r. i 2017 r., odpisy deklaracji VAT-7K za 3 i 4 kwartał 2017 r. i odpisy raportów kasowych za październik i listopad 2017 r. oraz styczeń 2018 r. Prezes Zarządu skarżącej Spółki poinformował także, że Spółka od kilku lat nie posiada żadnego rachunku bankowego ze względu na brak możliwości uiszczania opłat za jego prowadzenie. Z tego powodu ostatnia umowa o prowadzenie rachunku została wypowiedziana przez Bank PKO BP S.A.. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.) stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Wnioskodawca musi zatem wykazać, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W przedmiotowej sprawie zasadność wniosku strony skarżącej rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi ona ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę jej aktualne możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na podmiocie skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, którego wysokość wynosi 2.000 zł zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W ocenie orzekającego skarżąca Spółka nie posiada dostatecznych środków finansowych pozwalających na poniesienie kosztów sądowych w takiej wysokości. Jak wynika z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także załączonych dokumentów źródłowych sytuacja finansowa strony skarżącej nie jest łatwa. Spółka nie prowadzi aktualnie działalności gospodarczej. W latach 2016 i 2017 nie osiągnęła żadnego przychodu (na podstawie zeznań CIT-8). Rok 2016 zamknięty został stratą -2.400 zł, a rok 2017 stratą w wysokości -1.290,26 zł (według CIT-8), a zgodnie z zapisami w sprawozdaniu finansowym rok 2017 zamknięty został zyskiem netto w wysokości 424,74 zł. Deklaracje VAT-7K za 3 i 4 kwartał 2017 roku potwierdzają brak jakichkolwiek obrotów. Spółka nie dysponuje środkami trwałymi, ani żadnymi aktywami, które mogłyby zostać spieniężone. Nie posiada też rachunku bankowego ze względu na brak środków na pokrycie opłat bankowych, a stan kasy na dzień 14 lutego 2018 r. wynosił 143,61 zł (jedna wpłata w dniu 2 stycznia 2018 r.). Z przedstawionych powyżej danych jednoznacznie wynika, że wysokość kosztów sądowych należnych w niniejszym postępowaniu przekracza aktualne możliwości finansowe skarżącej Spółki. Z tych względów uwzględniono jej wniosek i orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło