I SA/Kr 1400/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. rok postanawia: oddalić wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia [...]. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. rok Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" ,nadesłanych dokumentów oraz akt sprawy J. W. ur. w 1935r. prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe wraz z synem R.K. ur. w 1963r. oraz wnuczką J. K. ur. w 1984r. Rodzina zamieszkuje mieszkanie spółdzielcze o pow. 47 m2 będące własnością wnuczki. J. W. otrzymuje emeryturę w wysokości 803,91 zł. netto oraz świadczenie emerytalne z USA w wysokości 528 dolarów amerykańskich. Świadczenie to zostało jednak zajęte przez Skarb Państwa – Urząd Skarbowy. Strona skarżąca jest chora na osteoporozę, cierpi na dolegliwości związane z funkcjonowaniem serca, płuc i tarczycy. Miesięczne koszty leków na te przypadłości wynoszą 300 zł. R. K. jest osobą, w stosunku do której orzeczono niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym. Jest niezdolny do pracy. Otrzymuje rentę socjalną w wysokości 351 zł. miesięcznie. J. K. pracuje i uzyskuje wynagrodzenie w wysokości ok. 1000 zł. netto. Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują: opłatę z tytułu czynszu – ok. 400 zł., opłatę za prąd – ok. 160 zł. , opłatę za gaz – ok. 250 zł. , opłatę za telefon – ok. 80 zł. Strona skarżąca podnosi , iż nie ma oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzecznika podstaw do przyznania prawa pomocy. Wszyscy członkowie rodziny uzyskują bowiem dochód, który łącznie wynosi ponad 2100 zł. netto (nie licząc zajętego świadczenia z USA w wysokości 528 dol. amerykańskich). Ponadto należy podkreślić, iż strona skarżąca w 2007r. otrzymała sumę 142 094,25 zł. Wydatkowała ją jednak , jak twierdzi na pomoc wnukom budującym dom oraz na zakup mieszkań. Fakt ten jest o tyle istotny, iż wskazuje, że strona skarżąca jeszcze w zeszłym roku dysponowała dość znaczną kwotą. Rozdając ją dała dowód , że jej sytuacja bytowa jest na tyle dobra, iż może sobie na to pozwolić . Jednocześnie nie zachowała w ten sposób zasad racjonalnej gospodarki , które wskazywałyby na zostawienie sobie pewnej kwoty na nieprzewidziane wydatki. Państwo natomiast nie może brać na swoje barki odpowiedzialności za nieprzemyślane działanie swoich obywateli, którzy będąc w posiadaniu środków finansowych rozdają je bliskim a następnie żądają od niego pomocy. Pamiętać bowiem trzeba, iż w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. [por. Hanna Knysiak – Molczyk,( w : ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis , Warszawa 2005 , s.628) Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 244§1 , art.245§2, art. 246§1pkt 1 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.