I SA/Kr 1401/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 września 2016 r. nr: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz wysokości straty z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2013 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 212 zł R.M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z danych zawartych w przedłożonym formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest renta w wysokości 338 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi udział ½ we własności mieszkania o powierzchni 167 m² oraz działka wielkości 27 arów. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że nie stać go na zapłacenie kosztów sądowych. Podał, że jest osobą chorą i potrzebuje rehabilitacji. Jego długi wynoszą ponad 600.000 zł. Odnosząc się do wezwania z dnia 6 marca 2017 roku o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy R.M. oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej, została ona zawieszona. Podał, że nie jest wspólnikiem spółki cywilnej "R" R.M. i R. M., gdyż umowa spółki została przez niego wypowiedziana na dzień 31 grudnia 2015 roku. Nie posiada on rachunków bankowych, gdyż wszystkie zostały zajęte przez komornika, który zabrał całość znajdujących się na nich środków. Całość pobieranej renty w wysokości 375 zł przeznaczana jest na jedzenie i środki czystości. Skarżący nie opłaca innych kosztów utrzymania, gdyż jest bezdomnym. Na potwierdzenie posiadanego zadłużenia wnioskodawca przedłożył wydruki ksiąg wieczystych nr [...] i [...] ze wzmiankami w Dziale III o egzekucji z nieruchomości. Wysokość pobieranej renty w kwocie 750zł (zmniejszonej o kwotę 276,50 zł z powodu potrącania alimentów) - do wypłaty kwota 375 zł miesięcznie - wnioskodawca potwierdził kopią decyzji ZUS z dnia 1 marca 2017 roku o waloryzacji świadczenia, a wysokość przychodu z tego źródła za 2016 rok (8.849,70 zł) – kopią rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy PIT-40A. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W wyniku dokonanej analizy sytuacji materialnej R.M. i jego zdolności płatniczych należało uznać, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie we własnym zakresie. Źródłem utrzymania skarżącego jest świadczenie rentowe pomniejszone z powodu potrącania alimentów, a jego wysokość do wypłaty wynosi 375 zł miesięcznie. Środki finansowe w takiej wysokości z trudem wystarczają na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania wnioskodawcy. Skarżący nie posiada zasobów pieniężnych, ani cennych ruchomości, które mogłyby zostać spieniężone. Nieruchomości, których jest właścicielem i współwłaścicielem są przedmiotem egzekucji. Zadłużenie skarżącego wynosi ponad 600.000 zł Biorąc powyższe pod uwagę orzekający uznał, iż nie jest możliwe pokrycie przez skarżącego kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu bez uszczerbku w jego koniecznym utrzymaniu, dlatego orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.