I SA/Kr 1404/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Kuśnierz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2017 r. wniosku A.N. o przywróceniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi A.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 października 2016 r., znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. postanawia przywrócić A.N. termin do uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 23 lutego 2017 r. odrzucił skargę A.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 października 2016 r., znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że przesyłka pocztowa zawierająca odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi została doręczona Skarżącej 13 grudnia 2016 r. Wpis od skargi nie został uiszczony. Odpis powyższego postanowienia został doręczony Skarżącej 28 lutego 2017 r. Następnie Skarżąca wniosła 6 marca 2017 r. (data nadania) wniosek o przyznanie prawa pomocy. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 23 marca 2017 r. przyznał Skarżącej prawo pomocy zwalniając ją z kosztów sądowych i ustanawiając dla niej adwokata z urzędu. W uzasadnieniu postanowienia Referendarz wskazał m.in, że wniosek został wniesiony w otwartym terminie do wniesienia zażalenia. Zarządzeniem Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 5 kwietnia 2017 r. wyznaczono dla Skarżącej adwokata K.B.. Zarządzenie zostało doręczono pełnomocnikowi 18 kwietnia 2017 r., z aktami zapoznała się 11 maja 2017 r. Następnie adwokat skarżącej wniosła 17 maja 2017 r. (data nadania) do Sądu o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wniosła również, w razie uwzględnienia wniosku, o nadanie skardze dalszego biegu. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że Skarżąca ma bardzo poważne problemy zdrowotne, w tym poważne operacje związane z hospitalizacją. Wskazano na związane z tym orzeczenie Skarżącej stopnia niepełnosprawności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.), czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. stanowią zaś, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z § 4 cyt. przepisu równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Koniecznym warunkiem uwzględnienia wniosku o jakim mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a. jest zachowanie siedmiodniowego terminu do jego złożenia, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 P.p.s.a.). Przekładając powyższe przepisy na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że data 11 maja 2016 r. (data faktycznej możliwości zapoznania się z aktami sprawy w toku normalnych czynności adwokata) jest datą, w której ustała przyczyna uchybienia terminu do uiszczenia wpisu skargi, bowiem pełnomocnik Skarżącej dowiedziała się z tą chwilą o stanie sprawy, a Skarżąca w obecnym stanie zdrowia samodzielnie nie jest w stanie zatroszczyć się należycie o swoje sprawy. Zatem składając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu 17 maja 2017 r. dochowano powyższego siedmiodniowego terminu. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie niedokonanie czynności w terminie powoduje dla strony ujemne skutki w postaci odrzucenia skargi, a co za tym idzie powoduje, że skarga nie będzie rozpoznana merytorycznie. Aby ich uniknąć konieczne jest spełnienie łączne wszystkich pozostałych przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do dokonania czynności. Należy wskazać, że Skarżąca uprawdopodobniła w sprawie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Liczne poważne problemy zdrowotne, które doprowadziły Skarżącą do niepełnosprawności i konieczności korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, wynikają zarówno z twierdzeń uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu jak i znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy. Podkreślenia wymaga, że nie było przeszkód do pozytywnego rozpoznania wniosku Skarżącej o przyznanie prawa pomocy w oparciu o wniosek złożony po odrzuceniu skargi, bowiem zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać złożony w toku postępowania jak i na każdym jego etapie zarówno przed sądem pierwszej, jak i drugiej instancji (zob. P. Zaborniak, Wybrane kwestie stosowania prawa pomocy..., s. 21 i n.; G. Radecki, Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wpłynięciem skargi do sądu administracyjnego, ZNSA 2009, nr 4, s. 54 i n.). Co do zasady, wniosek o przyznanie prawa pomocy wywiera skutki prawne od daty jego wniesienia, nie obejmuje natomiast zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. W tym miejscu wskazać jednak należy, że Sąd w sprawie niniejszej podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. II OZ 1391/06 (niepubl.), iż wcześniejsze odrzucenie skargi, co miało miejsce w niniejszej sprawie, nie zwalnia Sądu od rozpoznania wniosku strony o przywrócenie uchybionego terminu. Przy czym ewentualne przywrócenie terminu oznacza, że wcześniejsze odrzucenie skargi, utraciło swą aktualność i nie wywiera - po dacie przywrócenia terminu i uzupełnieniu braków formalnych - skutków prawnych. Inaczej rzecz ujmując po przywróceniu uchybionego terminu, skarga otrzymuje dalszy bieg, bez potrzeby wzruszania uprzednio wydanego postanowienia o odrzuceniu skargi. Wcześniejsze odrzucenie skargi nie ma skutku powagi rzeczy osądzonej i nie stanowi przeszkody prawnej w ponownym rozpoznaniu sprawy. Podsumowując, Sąd uznał, że Skarżąca wykazała brak winy w uchybieniu terminu i przywrócił termin do wniesienia skargi. Konsekwencją tego rozstrzygnięcia oraz uprzedniego zwolnienia Skarżącej z kosztów sądowych, jest nadanie skardze dalszego biegu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.