I SA/Kr 1412/05

WyrokWSA w Krakowie2007-01-25

Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Józef Gach, Maja Chodacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w postępowaniu egzekucyjnym?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ponieważ takie badanie prowadziłoby do ingerencji w kwestie merytoryczne rozstrzygnięte przez inny organ. Postępowanie egzekucyjne nie jest kolejną fazą postępowania orzekającego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej umarzające częściowo postępowanie egzekucyjne dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Organ I instancji umorzył postępowanie egzekucyjne. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej składek za okres IV kw. 1998 r. do IV kw. 1999 r. i umorzył postępowanie w tej części, a w pozostałej części utrzymał postanowienie w mocy. Skarżąca podniosła, że obowiązek opłacania składek za wskazany okres nie istniał, a spór w tej kwestii toczy się przed sądem powszechnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 1412/05 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 stycznia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: NSA Józef Gach (spr), Asesor: WSA Maja Chodacka, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007r., sprawy ze skargi B. L., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 6 września 2005r. nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, skargę oddala Postanowieniem z dnia [...].06.2003 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego działając na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r., nr 110, poz. 968 z późn. zm.) umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko małżonkom B. i C. L. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela, tj. Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego O/[...], znak [...] od [...],[...] od [...] do [...] na składki na ubezpieczenie społeczne rolników. W uzasadnieniu powyższego postanowienia ustalono, że podstawą do wystawienia tych tytułów była prawomocna decyzja wierzyciela z dnia [...].04.1998 r. nr [...], w której stwierdzono podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników i obowiązek opłacania składek na to ubezpieczenia od 1.01.1992 r. tylko w stosunku do B. L. Od powyższego postanowienia zażalenie złożył wierzyciel. Podał on, że nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanej. Małżonkowie są bowiem współwłaścicielem gospodarstwa rolnego. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1998 r., nr 7, poz. 25 ze zm.) : "składki na ubezpieczenie za każdego ubezpieczonego opłaca rolnik. Jeżeli działalność rolnicza jest prowadzona na rachunek kilku osób, obowiązek opłacenia składki ciąży na nich solidarnie". Stąd też zakwestionowana przez organ egzekucyjny decyzja jest skierowana do obojga małżonków. Pismem z dnia [...].09.2005 r. wierzyciel powiadomił Dyrektora Izby Skarbowej, iż składki na ubezpieczenia społeczne rolników objęte tytułami wykonawczymi znak [...] od [...] do [...] uległy przedawnieniu. Natomiast w stosunku do takich składek objętych tytułami wykonawczymi znak [...] od [...] do [...] obowiązek ich opłacania nie istniał. Postanowieniem z dnia 6.09.2005 r., znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu I instancji w części dot. tytułów wykonawczych nr od [...] do [...] obejmujących składki na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od IV kw. 1998 r. do IV kw.1999 r. i umorzył postępowanie organu I instancji. Natomiast w pozostałej części postanowienie to utrzymał w mocy. Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika, iż organ II instancji podzielił w pełni stanowisko wierzyciela. Na postanowienie organu II instancji skargę wniosła B. L., w której podniosła, że obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od IV kw. 1998 r. do IV kw. 1999 r. nie istniał. Zatem powinna zostać wydana przez wierzyciela decyzja o wyłączeniu z ubezpieczenia społecznego rolników. Spór co do tego toczy się przed Sądem Okręgowym do sygn. akt [...]. W odpowiedzi na skargę dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko. Na rozprawie skarżąca przedłożyła pismo wierzyciela z dnia [...].07.2006 r. nr [...], w którym zostało podtrzymane stanowisko o jej podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników za okres od IV kw. 1998 r. do IV kw. 1999 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w sprawach nie uregulowanych w ustawie stosuje się przepisy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych. Ustawa ta z dniem 1.01.1999 r. została zastąpiona przez ustawę z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 132, poz. 887 ze zm.). Z jej art. 122 ust. 3 pkt 1 wynika, że ilekroć przepisy odsyłają do przepisów o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, do przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub do przepisów o ubezpieczeniach społecznych pracowników - należy przez to rozumieć odesłanie do przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych, a więc i art. 24, który wszedł w życie w dniu 25.11.1998 r. Stanowi on, że "należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia przez każdą czynność zmierzającą do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne". Zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.01.1997 r.) z prawomocnej decyzji ustalającej podleganie ubezpieczeniu wynika obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie w wysokości i terminie określonym w ustawie. Terminem tym jest ostatni dzień pierwszego miesiąca kwartału, za który należy się ta składka (art. 40 ust. 1). Za czynność zmierzającą do ściągnięcia należności należy uznać wystawienie tytułu wykonawczego. W rozpoznawanej sprawie tytuły te zostały doręczone B. L. w dniu [...].08.2002 r. Oznacza to, że sporne składki na ubezpieczenie społeczne rolników nie uległy przedawnieniu. Według art. 51 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników egzekucję należności wynikających z prawomocnych decyzji Prezesa Kasy prowadzą organy właściwe do egzekucji zobowiązań podatkowych, przy odpowiednim zastosowaniu przepisów regulujących tę egzekucję. Przepisami tymi są przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl ich art. 29 ust. 1 organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Takie badanie doprowadziłoby bowiem do ingerowania w kwestie merytoryczne, które rozstrzygnął inny organ w ramach przysługujących mu kompetencji. Badanie zasadności istnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym zamieniłoby je w kolejną fazę postępowania orzekającego. Stąd też nie można się dopatrzyć naruszenia przepisów prawa przez organy egzekucyjne. Natomiast decyzja wierzyciela z dnia 7.04.1998 r. może budzić wątpliwości co do jej treści. Nadto może ona być nieważną, gdyż w postępowaniu jakie toczy się przed Sądem Okręgowym, Wydziałem Ubezpieczeń Społecznych, została ujawniona inna decyzja wydana w tej samej sprawie w dniu [...].03.1992 r. i skierowana tylko do B. L. Sprawa wyeliminowania nieważnej decyzji z obrotu prawnego należy jednak do wierzyciela i sądu powszechnego. Z tego względu Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło