I SA/Kr 1412/16
PostanowienieWSA w Krakowie2017-01-19
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w całości w postępowaniu przed sądem administracyjnym, biorąc pod uwagę jej dochody, wydatki i stan majątkowy?Ratio decidendi
Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w całości, ponieważ wykazała, że jej dochody (renta rodzinna i dodatek pielęgnacyjny) są niewystarczające do pokrycia koniecznych wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem, bez uszczerbku dla jej niezbędnego utrzymania. Pomimo posiadania pewnych zasobów majątkowych (nieruchomości), nie generują one dochodu, a brak jest środków pieniężnych lub przedmiotów wartościowych, które można by spieniężyć.Stan faktyczny
Skarżąca M.J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, wskazując na niskie dochody z renty rodzinnej i dodatku pielęgnacyjnego oraz wysokie wydatki na leczenie i utrzymanie. Posiada dom i nieruchomość rolną, ale nie posiada zasobów pieniężnych ani cennych przedmiotów. Sąd ocenił, że jej sytuacja finansowa uniemożliwia pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Rozstrzygnięcie
Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 września 2016 r. Nr: [...] w przedmiocie zajęcia wierzytelności pieniężnej p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi skarżąca M.J. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest renta rodzinna w wysokości 1.559,69 zł oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie 208,17 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi dom o wymiarach 9,5 m x 10,8 m, nieruchomość rolna wielkości 0,7261 ha oraz budynek gospodarczy. M.J. nie posiada zasobów pieniężnych, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Miesięczne wydatki wnioskodawczyni przedstawiają się następująco: energia elektryczna 76,27 zł, gaz ziemny 25,04 zł, telefon 37,11 zł, ubezpieczenie PZU 51 zł, leki 384,18 zł, środki higieny osobistej 150 zł. Za miesiąc grudzień 2016 roku wydatki wyniosły łącznie 723,60 zł. Pozostała kwota 1.044,26 zł przeznaczona została na skromne życie schorowanej wnioskodawczyni.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca poniosła, że środki, którymi dysponuje są niższe niż granica ubóstwa w Polsce określona wynikami badań Eurostat za 2015 rok na kwotę 2.055,62 zł. Wnioskodawczyni żyje w skrajnym ubóstwie, brakuje jej pieniędzy na żywność, leki, opał, środki czystości, odzież i obuwie.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. M.J. dysponuje, co prawda, stałym dochodem z renty rodzinnej, jednakże wydatki, które ponosi na konieczne utrzymanie i leczenie są bardzo wysokie w stosunku do wysokości tych dochodów. Skarżąca jest osobą schorowaną, a stan jej zdrowia wymaga zwiększonych wydatków na zakup lekarstw. W miesiącu grudniu 2016 roku na ten cel strona przeznaczyła kwotę 384,18 zł. Wnioskodawczyni nie dysponuje przy tym oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone.
Biorąc powyższe pod uwagę orzekający uznał, iż nie jest możliwe pokrycie przez skarżącą kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu bez uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu, dlatego orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło