I SA/Kr 1415/09
WyrokWSA w Krakowie2010-02-17
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Grażyna Firek, Agnieszka Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w kontekście wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jednakże jest zobowiązany do sprawdzenia, czy obowiązek ten nie wygasł. W przypadku stwierdzenia, że bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym zobowiązany został zawiadomiony, brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia.Stan faktyczny
G. G. złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości podatkowych i ZUS. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia, wskazując, że nie zachodzą przesłanki z art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zastosowane środki egzekucyjne przerwały bieg przedawnienia. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. G. G. złożyła skargę do WSA, zarzucając opieszałość organu i przedawnienie wierzytelności. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1415/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lutego 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.), WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2010r., sprawy ze skargi G. G., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 13 lipca 2009r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, - s k a r g ę o d d a l a -
Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2009 r. Nr [...] na podstawie art.123 i 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2000r., nr 98, poz.1071 z późn. zm.) art.17, art.18, art.59 §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2005r. nr 229, poz.1954 z późn. zm.) Naczelnik Urzędu Skarbowego, po ponownym rozpatrzeniu wniosku G. G. z dnia 22 września 2008r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzycieli: Zakład Ubezpieczeń Społecznych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego o numerach: [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...].
W jego uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 59 §1 i 2 określają przypadki, w których może nastąpić umorzenie postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie żadna z przesłanek określonych we wskazanym przepisie nie zachodzi, co musiało skutkować odmową umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ stwierdził że, zaległości objęte tytułami wykonawczymi o numerach [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...].nie uległy przedawnieniu, bowiem zastosowano skuteczny środek egzekucyjny , a to w dniu 14 października 2004 r. zajęcie wierzytelności ze sprzedaży nieruchomości u Komornika Sądowego, o czym zobowiązana została poinformowana w dniu 2 listopada 2004 r., a ponadto w dniu 6 sierpnia 2007 r. dokonano skutecznego zajęcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego na tytuły o numerach [...], [...], [...], [...], [...]. W tej sytuacji termin wymagalności zaległości objętych tytułami wykonawczymi [...] i [...], wydłużył się do dnia 14 października 2009 r. natomiast na pozostałe zaległości objęte tytułami wykonawczymi [...], [...], [...], [...], termin ten wydłużył się do dnia 6 sierpnia 2013 r. Także zaległości wierzyciela ZUS objęte tytułami wykonawczymi [...], [...], [...], [...], [...], nie uległy przedawnieniu, o czym wierzyciel ten poinformował organ egzekucyjny pismem z dnia 4 grudnia 2008 r. nr [...]. Organ stwierdził nadto, iż obecnie prowadzi egzekucję z zajętego świadczenia z ubezpieczenia społecznego, a w związku z realizacją zajęcia egzekucyjnego postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych ZUS o numerach [...] oraz [...] zostało zakończone przez zapłatę w dniu 22 kwietnia 2009 r.
Na powyższe postanowienie G. G.; pismem z dnia 5 maja 2009 r. złożyła zażalenie wnosząc nadal o umorzenie postępowania egzekucyjnego uzasadniając, iż zaległości objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi wygasły.
Postanowieniem z dnia 13 lipca 2009 r. Nr [...]na podstawie art. 23 § l i § 4 pkt 1, art. 17 §1 i art. 18 w zw. z art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art.144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W jego uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, identycznie jak organ I instancji, że przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są enumeratywnie określone w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , żadna z nich w nin. sprawie nie zachodzi, a to musiało skutkować odmową umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ odwoławczy wskazał, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, niemniej jest on obowiązany do chociażby sprawdzenia, czy obowiązek ten nie wygasł, gdyby zaś organ tego nie uczynił to przedwczesne byłoby wydanie postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Tymczasem w sprawie nin. organ pierwszej instancji rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę zgodnie ze wskazaniem organu nadzoru zwrócił się do wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego o szczegółowe stanowisko w przedmiocie przedawnienia i wierzyciel ten jednoznacznie stwierdził, iż zaległości podatkowe objęte tytułami wykonawczymi o numerach: [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...].nie uległy przedawnieniu, gdyż skutecznie dokonano zajęcia wierzytelności ze sprzedaży nieruchomości u Komornika Sądowego nr [...] z dnia 5 października 2004r., o czym zobowiązana w dniu 2 listopada 2004 r. została skutecznie poinformowana, a ponadto w dniu 6 sierpnia 2007r. dokonano skutecznego zajęcia świadczenia w ZUS, którym objęto tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...] i w związku z tym termin wymagalności zaległości objętych tymi tytułami wykonawczymi obejmującymi zaległości podatkowe zobowiązanej w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-5 za 2001 r. wydłużył się do dnia 14 października 2009 r. Jak wskazał dalej organ odwoławczy, w przypadku zaległości podatkowych w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za okres 2000 r. objętych tytułami wykonawczymi od nr [...] do nr [...] termin przedawnienia wydłużył się do dnia 6 sierpnia 2013r. Organ odwoławczy stwierdził również , że zaległości wierzyciela ZUS objęte tytułami wykonawczymi o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] są wymagalne, co wynika z pisma wierzyciela z dnia 4 grudnia 2008 r. nr [...].
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zażalenia organ odwoławczy wskazał, że potwierdzenie odbioru zajęcia nr [...] jest dołączone do akt z potwierdzeniem odbioru w dniu 2 listopada 2004 r. przez Z. G. (co potwierdzają akta przedmiotowej sprawy)n oraz , że akta postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec męża zobowiązanej Z. G. nigdy nie były udostępniane żalącej się G. G.
W skardze od powyższego postanowienia wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G. G. domagała się jego uchylenia w części dotyczącej zobowiązań podatkowych, a wraz z nimi odsetek , jako naruszających prawo. Skarżąca zarzuciła , że czynności wierzyciela tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego podejmowane były opieszale , bądź stosowne czynności nie zostały podjęte w ogóle , co doprowadziło do przedawnienia wierzytelności. Powoływanie się na okoliczność , że nastąpiła przerwa biegu przedawnienia, zd. skarżącej, jest rozpaczliwą próbą naprawy szeregu zaniechań wierzyciela.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i przytoczył ponownie argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do treści art. 151 cyt. ustawy w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Skarga jest bezzasadna.
Stosownie do treści art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. z 2005 r. Dz.U. Nr 229 poz.1954 z późn. zm.) postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Stosownie zaś do treści § 2 tego przepisu postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Analiza treści cyt. przepisów jednoznacznie wskazuje, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wyłącznie w przypadku enumeratywnie wyliczonych przesłanek w § 1 art. 59, a może nastąpić wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Odnosząc przytoczone zasady do okoliczności faktycznych nin. sprawy Sąd uznał, że organy obu instancji zasadnie przyjęły , iż żadna z przesłanek wskazanych w cyt. przepisach nie zachodzi. To zaś musiało skutkować odmową umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących przedawnienia egzekwowanych zobowiązań należy wskazać, że stosownie do treści art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005 r. Dz.U.. Nr 8 poz.60 ze zm.) bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, a po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
W nin. sprawie zaległości objęte tytułami wykonawczymi o numerach [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...].nie uległy przedawnieniu, bowiem bieg terminu przedawnienia został przerwany , a następnie rozpoczął bieg na nowo wskutek zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności ze sprzedaży nieruchomości u Komornika Sądowego z dnia 4 października 2005 r., o czym zobowiązana została poinformowana w dniu 2 listopada 2004 r. ( vide k. 17 akt adm.), a ponadto w dniu 6 sierpnia 2007 r. dokonano skutecznego zajęcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego na tytuły o numerach [...], [...], [...], [...], [...], o czym zobowiązana została powiadomiona w dniu 28 sierpnia 2007 r. (vide k.19 akt adm.) W tej sytuacji organy słusznie uznały , iż termin wymagalności zaległości objętych tytułami wykonawczymi [...] i [...] wydłużył się do dnia 14 października 2009 r. natomiast na pozostałe zaległości objęte tytułami wykonawczymi [...], [...], [...], [...],.termin ten wydłużył się do dnia 6 sierpnia 2013 r. Prawidłowo także uznano, na podstawie informacji uzyskanych od wierzyciela ZUS, iż zaległości objęte tytułami wykonawczymi [...], [...], [...], [...], [...], nie uległy przedawnieniu, wierzyciel ten prowadzi egzekucję z zajętego świadczenia z ubezpieczenia społecznego, a w związku z realizacją zajęcia egzekucyjnego postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] oraz [...] zostało zakończone przez zapłatę w dniu 22 kwietnia 2009 r.
Stanowisko skarżącej odnoszące się do tego, że skoro Naczelnik Urzędu Skarbowego po odbyciu sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji nie uczestniczył w podziale sumy uzyskanej z tej sprzedaży to nie nastąpiła przerwa biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych nie jest słuszne. Cyt. bowiem wyżej przepis jednoznacznie wskazuje , że przerwa biegu terminu przedawnienia zobowiązania następuje wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, a w nin. sprawie takim środkiem było zajęcie nieruchomości i o zastosowaniu tego środka skarżąca została zawiadomiona w dniu 2 listopada 2004 r. Tym samym słusznie organy uznały, że doszło do przerwy biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych i zachodzi brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 §1 pkt 2 cyt. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. , bowiem będące przedmiotem egzekucji zobowiązania podatkowe nie wygasły wskutek przedawnienia.
Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło