I SA/Kr 1415/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 lipca 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek G. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 lipca 2009 r. Nr: [...]w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód brutto z tytułu emerytury wynosi 830 zł. Skarżąca nie posiada żadnego majątku. Nie posiada oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż od 30 lat choruje na cukrzycę, zażywa insulinę i leki na nadciśnienie. Majątek skarżącej został sprzedany w drodze licytacji publicznej. Aktualnie skarżąca mieszka u swoich byłych teściów, ale nie może liczyć na ich pomoc. Teściowe to wiekowi ludzie (92 i 83 lata), a pobierane przez nich emerytury są niewielkie. Skarżąca liczy 62 lata i nie ma żadnych szans na pracę. Część emerytury została zajęta przez Urząd Skarbowy w Wadowicach. Wysokość świadczenia "na rękę" wynosi 514,61 zł (w załączeniu odcinek emerytury za miesiąc sierpień 2009 roku). Na leki i insulinę skarżąca wydaje około 230 zł miesięcznie. Z uwagi na trudną sytuację materialną skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Skarżąca nie posiada żadnego majątku. Jedynym źródłem jej utrzymania jest świadczenie emerytalne, którego wysokość, po potrąceniach, wynosi 514,61 zł. Skarżąca jest osobą schorowaną, od 30 lat cierpi na cukrzycę. Na konieczne leczenie przeznacza miesięcznie około 230 zł. Nie posiada przy tym oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).