I SA/Kr 1417/21
WyrokWSA w Krakowie2021-11-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski, WSA Wiesław Kuśnierz, WSA Waldemar Michaldo (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i inne fundusze, opierając się wyłącznie na braku wpływu wniosku płatnika składek, bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego dotyczącego sposobu składania i rejestracji wniosków w okresie pandemii?Ratio decidendi
Organ rentowy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 61 § 1 i § 3, 75 § 1 i § 2, 77 § 1, 81a § 1 oraz 107 § 3 K.p.a., poprzez lakoniczne stwierdzenie braku wpływu wniosku o zwolnienie z opłacania składek, bez przeprowadzenia rzetelnego postępowania wyjaśniającego dotyczącego sposobu składania i rejestracji pism w okresie pandemii. Brak ten mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżący S. M. został pozbawiony prawa do zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i inne fundusze za okres od marca do maja 2020 r. decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 9 września 2020 r. Organ uzasadnił odmowę brakiem wpływu wniosku RDZ o zwolnienie do dnia 30 czerwca 2020 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o COVID-19, twierdząc, że złożył wniosek w kwietniu 2020 r. do tzw. "urny" ZUS, a organ nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego w celu weryfikacji tego faktu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz WSA Waldemar Michaldo (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 9 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję.
UZASADNINIE
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. (dalej: ZUS, organ) decyzją z dnia 9 września 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., dalej: ustawa o COVID-19) w zw. z art. 83 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. póz. 266, z późn. zm.- dalej w skrócie u.s.u.s.), odmówił S. M. (dalej: płatnik, skarżący) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres marzec 2020 r. - maj 2020 r.
Jak wynika z uzasadnienia ZUS podstawą wydanego rozstrzygnięcia było ustalenie przez organ, iż do dnia 30 czerwca 2020r. nie wpłynął do niego od płatnika wniosek RDZ o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec-maj 2020r.
Z wydaną przez organ decyzją nie zgodził się S. M., zaskarżając ją w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
W wywiedzionej skardze skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie jego praw oraz przepisów prawa materialnego z powodów naruszenia, co najmniej:
- art. 107 § 1 ust. 4 i § 3 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) — dalej K.p.a. w związku z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2020 poz. 266 póżn. zm.) brak uzasadnienia faktycznego decyzji w myśl wykładni językowej ww. art. K.p.a. ,
- art. 31 zp ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, gdyż wniosek został złożony jeszcze w miesiącu kwietniu 2020 r.
W związku podniesionymi zarzutami skarżący wniósł m.in. o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m.in., iż zaskarżając decyzję ZUS O/Tarnów z zarzuca jej rozstrzygnięciu jak i uzasadnieniu naruszenie norm przepisów prawa materialnego, a w szczególności brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w kwestii przeprowadzenia dowodu np. z przesłuchania Pana W. K. zam. w [...] [pic]adres, Nip i Pesel znane ZUS z urzędu. Autor skargi zauważył, iż na powyższy dowód wskazywał w swoim piśmie z dnia 10 sierpnia 2021r. Ponadto zaznaczył, iż składając — wrzucając do "urny" wniosek RDZ o zwolnienie z obowiązku opłacania składek wystawionej przez ZUS nie może określić dnia z uwagi na faktu, iż nie dokumentował tej czynności dając wiarę działaniom państwowej jednostce organizacyjnej, jaką jest ZUS. Skarżący zarzucił, iż w treści uzasadnienia decyzji ZUS jednym zdaniem skwitował fakt odmowy zwolnienia go z opłacania składek. W ocenie autora skargi organ winien opisać w uzasadnieniu decyzji, którym dowodom dał wiarę, a którym odmówił wiarygodności i dlaczego — po wcześniejszym ich przeprowadzeniu. Nie wskazano w jakich rejestrach były ewidencjonowane wnioski, oraz z jakim opóźnieniem je rejestrowano, czy dokonano sprawdzenia wszystkich wniosków, które wpłynęły do ZUS biorąc pod uwagę możliwość podpięcia wniosku pod inny wniosek przy przemęczeniu pracowników pracujących na 2-3 zmiany odliczając pracowników na opiece z powodu zamknięcia żłobków, przedszkoli i szkól. S. M. podniósł także, iż nie wskazano, w jakiej dacie zostało przyjęte - nadana prezentata jego pismu z dnia 31-08-2020 r. gdyż na pewno nie była to data 31-08-2020r. stąd autor skargi wskazał, iż nie wierzy, aby w 4 do 5 dni roboczych tj. do dnia wydania decyzji 9-09-2020 r. sprawdzono wszystkie wnioski, które wpłynęły do ZUS, czy aby nie miało miejsca podpięcie pojedynczych lub pojedynczego wniosków pod inne wnioski. Skarżący wskazał, iż będąc przekonanym o swoim prawie do zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, nie opłacał ich mając przekonanie, że korzystał z tego zwolnienia. Pomimo wielodniowego nagłośnienia w masmediach informacji o ostatecznym terminie składania wniosków RDZ do 30-06-2020 r. przez myśl mu nawet nie przeszło, aby wniosek złożyć po raz kolejny, co przy braku potwierdzenia prezentatą na wniosku złożonym w miesiącu kwietniu 2020 r. spowodowałoby uniknięcie kłopotliwej i stresującej dla niego sytuacji. Zdaniem autora skargi nieracjonalne jest uznanie, że ktokolwiek może działać na własną szkodę nie składając do "urny" wystawionej przez ZUS stosownych wniosków dających ewidentne przywileje w okresie szalejącej pandemii Covid-19 i dających możliwość skorzystania z zwolnienia dającego szansę na utrzymanie firmy i rodziny, z którego skorzystał tym bardziej w okresie tak mocnego nagłośnienia sprawy w środkach masowego przekazu. Końcowo skarżący podkreślił, iż w piśmie z dnia 10-08-2020 r. zawnioskował o przeprowadzenia postępowania dowodowego uwiarygodniającego jego racje, co nie zostało uczynione, a przez to dowody te nie zostały opisane w uzasadnieniu decyzji w tym, z jakich powodów ZUS odmówił im wiarygodności jak również nie wskazał dowodów, na których się oparł.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał swoje stanowisko w niniejszej sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że zgodnie z treścią art.119 pkt. 2 z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a." sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W realiach niniejszej sprawy wniosek o rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie złożyli zarówno organ jak i skarżący.
Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735), zwanej dalej "k.p.a.", lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części.
Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy procesowego.
Przedmiotem sądowoadministracyjnej kontroli Sądu, jest decyzja ZUS Oddział w T. , którą organ odmówił skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres marzec 2020 r. - maj 2020 r.
Zasadniczą przesłanką przedmiotowej odmowy w ocenie ZUS był brak złożenia przez skarżącego wniosku RDZ do dnia 30 czerwca 2020 r.
W tym kontekście należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19, płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:
1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,
2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r. albo
3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.
- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.
Stosownie do art. 31zp ust. 1 ustawy o COVID-19, wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., płatnik składek przekazuje do Zakładu nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r.
Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy COVID-19, następuje w drodze decyzji (art. 31 zq ust. 7 ustawy).
Jak już zauważono powyżej w zaskarżonej decyzji ZUS stwierdził, że przyczyną odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020r. był brak złożenia przez płatnika stosownego wniosku do dnia 30 czerwca 2020r. Stanowisko organu w tym zakresie jest niezwykle lakoniczne, w szczególności organ nie wyjaśnił czy podjął, a jeśli tak to jakie czynności mające zweryfikować twierdzenia S. M. co do złożenia przez niego spornego wniosku z 6 kwietnia 2020r. do tzw. urny w pierwszych dniach tego miesiąca. W szczególności ZUS nie odniósł się do argumentacji skarżącego zawartej w jego piśmie z dnia 10 sierpnia 2020r., pomijając zupełnie pisemne wyjaśnienia S. M. w tym zakresie.
Jak trafnie zauważył WSA w Krakowie w wyroku z dnia 17 listopada 2021r. sygn. I SA/Kr 1144/21 w bliźniaczym stanie faktycznym sprawy, postępowanie w przedmiocie przyznania zwolnienia ze składek na podstawie art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 jest postępowaniem wszczynanym nie z urzędu, lecz na wniosek. Zastosowanie znajduje zatem m.in. przepis art. 61 § 3 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Jeżeli zatem jest tak, jak twierdzi organ, że wniosek o zwolnienie, na który skarżący się powołuje, nie został złożony, to nie mogłoby dojść do wszczęcia postępowania i w konsekwencji także załatwienia sprawy, jak uczynił to organ, wydając zaskarżoną decyzję.
W kontrolowanej sprawie ZUS, przyjmując, że skarżący nie złożył wniosku w ustawowym terminie, z tego właśnie względu odmówił przyznania zwolnienia. Tak więc załatwił sprawę merytorycznie, pomijając całkowicie jej aspekt procesowy (podkreślenie Sądu).
W ślad za przywołanym powyżej wyrokiem WSA w Krakowie, które to stanowisko tut. Sąd we całości podziela i przyjmuje za własne - przypomnieć należy, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności.
Z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.
Przeprowadzone przez ZUS postępowanie administracyjne, a w konsekwencji i sama decyzja, nie spełnia standardów określonych w przywołanych przepisach.
Organ nie pokusił się o przeprowadzenie rzetelnego postępowania w celu ustalenia, czy S. M. złożył wniosek RDZ o zwolnienie w pierwszych dniach kwietnia 2020 r.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie okoliczności dotyczące sposobu wnoszenia pism do Oddziału ZUS w T. w kwietniu 2020 r. można odtworzyć jedynie poprzez przeprowadzenie drobiazgowego postępowania wyjaśniającego, w trakcie którego organ ustali, jak wyglądało wyjmowanie pism ze skrzynki, rejestracja dokumentów i w jakim trybie odbywało się ich przekazywanie właściwym komórkom organu oraz jakie gwarancje procesowe praw strony temu towarzyszyły (np. odnotowanie daty wpływu na wniosku). W tej sytuacji samo stwierdzenie organu, odnośnie dokonanej weryfikacji otrzymanych wniosków, niepoparte żadnymi konkretnymi i weryfikowalnymi ustaleniami, uznać należy za niewystarczające. Poza korespondencją e-mail pomiędzy pracownikami organu, mającą charakter wewnętrzny, zgodnie z którą nie odnaleziono wniosku skarżącego, organ nie przedstawił w aktach sprawy jakichkolwiek innych okoliczności wskazujących na taki stan rzeczy.
Na marginesie Sąd wskazuje, że nie ma najmniejszych przeciwwskazań, zwłaszcza w czasie epidemii, aby za dowód uznać korespondencję wewnętrzną organu administracji prowadzoną przy pomocy poczty elektronicznej. Jednak w sytuacji, gdy dana komórka organizacyjna ZUS, działa jako organ prowadzący postępowanie administracyjne, w którym dokonuje ustaleń faktycznych w kwestiach istotnych dla sprawy, powinna zwracać się o udzielenie informacji do statutowych komórek organizacyjnych określonych w statucie ZUS (obecnie rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki z dnia 4 marca 2021 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. z 2021 r. poz. 431) i regulaminie organizacyjnym ZUS (obecnie załącznik do zarządzenia Nr 92 Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 grudnia 2010 r. tekst ujednolicony z dna 1 czerwca 2021 r. https://bip.zus.pl/o-zus/regulamin-organizacyjny-zakladu), a nie poszczególnych pracowników komórek organizacyjnych). Zachowanie takiej formy korespondencji gwarantuje, że będzie to oficjalne, zweryfikowane stanowisko danej komórki organizacyjnej ZUS, a nie pracownika tej komórki organizacyjnej i że odpowiedzi udzieli osoba mająca uprawnienie do udzielenia takiej odpowiedzi zgodnie z regulaminem organizacyjnym ZUS.
Zdaniem Sądu organ decydując się na przyjmowanie korespondencji za pośrednictwem skrzynki wystawionej przy wejściu do ZUS Oddział w T. , bez potwierdzania jej przyjęcia, był zobowiązany do wprowadzenia procedury, na podstawie której istniałaby możliwość jednoznacznego ustalenia, czy dane pismo w określonym dniu zostało złożone, czy też nie. Z akt sprawy i z decyzji nie wynika, aby taka procedura była wprowadzona (świadczy o tym korespondencja wewnętrzna organu). Nie wprowadzając takiej procedury, całe ryzyko, że wniosek zaginie, organ przerzucił na podmiot składający wniosek. Taką sytuację Sąd uznaje za niedopuszczalną, gdyż jest to niezgodne z zasadą praworządności i zaufania do organów administracji.
Obciążając skarżącego obowiązkiem wykazania, że dokument złożył w terminie, organ nie uwzględnił, czy przy procedurze składania wniosków do skrzynki miał on w ogóle możliwość wykazania tego w inny sposób, niż na podstawie własnych wyjaśnień oraz ewentualnego wskazania świadków tej czynności (podkreślenie Sądu). Wskazać należy, że zgodnie z art. 75 § 1 zd. pierwsze K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Stosownie do art. 75 § 2 K.p.a., jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 K.p.a. stosuje się odpowiednio.
W przedmiotowej sprawie organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił przyczyn nieuwzględnienia stanowiska skarżącego zawartego w piśmie z dnia 10 sierpnia 2020 r. i nie wykazał, czy wykluczone jest omyłkowe dołączenie dokumentów skarżącego np. do sprawy innego płatnika. Na tym etapie sprawy nie można zatem wykluczyć, że przez omyłkę organu mogło dojść do nieprawidłowości, a przy tym nie zostało wyjaśnione, w jaki sposób skarżący miałby wykazać, że złożył wniosek.
Ponadto zaznaczenia wymaga, że w sytuacji, gdy nie ma możliwości wykazania danej okoliczności, a przedmiotem postępowania jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony., to organ powinien rozważyć, czy w sprawie nie będzie miał zastosowania przepis art. 81a § 1 K.p.a., zgodnie z którym niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzygane są w takich sytuacjach na korzyść strony. Organ nie skorzystał z możliwości przesłuchania wskazywanego przez skarżącego świadka, nie wziął też pod uwagę, że z uwagi na tryb składania dokumentów do skrzynki podawczej, skarżący nie miał możliwości uzyskania potwierdzenia. Organ nie rozstrzygnął ewentualnych wątpliwości na korzyść strony. Naruszenie ww. przepisów postępowania, nawet przy uwzględnieniu trudnej sytuacji, w jakiej znalazł się organ w dobie pandemii i związanych z tym ograniczeń, mogło mieć wpływ na wynik sprawy i tym samym uzasadniało uchylenie decyzji.
Podsumowując Sąd wskazuje, że ZUS w sposób oczywisty naruszył przepisy art. 7, art. 61 § 1 i § 3, art. 75 § 1 i § 2, art. 77 § 1, art. 81a § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prowadzone postępowanie i zawarte w uzasadnieniu decyzji twierdzenia nie pozwalają bowiem na ustalenie, że wniosek nie został złożony w terminie do skrzynki podawczej organu umieszczonej w przy wejściu do siedziby Oddziału ZUS w T..
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Rozpatrując ponownie sprawę organ, na podstawie przepisu art. 153 P.p.s.a. zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone w niniejszym uzasadnieniu stanowisko Sądu.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ przeprowadzi postępowanie dowodowe na okoliczność składania pism do organu za pośrednictwem skrzynki podawczej umieszczonej przy wejściu do siedziby Oddziału ZUS w T.. W szczególności organ ustali, kiedy zostały otwarte skrzynki zawierające korespondencję z pierwszych dni kwietnia i kto dokonywał otwarcia tych skrzynek. W dalszej kolejności organ ustali, kto ewentualnie ewidencjonował i rozdysponowywał złożone pisma, które znajdowały się w skrzynkach i do których komórek organizacyjnych organu zostały przekazane. W sytuacji, gdy organ nie ewidencjonował pism, które znajdowały się w skrzynkach, tylko bezpośrednio pisma były przekazywane do poszczególnych komórek organizacyjnych bez stosownych dekretacji, organ podejmie drobiazgowe działania w celu poszukiwania wniosku w poszczególnych komórkach organizacyjnych.
W przypadku, gdy przedmiotowy wniosek się nie znajdzie w zasobach organu, organ przesłucha w charakterze świadka wskazywanego przez skarżącego na okoliczność składania przez niego wniosku. Czynności procesowe dokonywane w trakcie postepowania organ udokumentuje w formie procesowej przewidzianej w przepisach art. 67- art. 72 K.p.a.
Po zgromadzeniu materiału dowodowego organ dokona jego oceny w świetle art. 80 K.p.a., uwzględniając przy tej ocenie okoliczność, że skoro dopuścił sposób wnoszenia pism, który może wywoływać wątpliwości jak w niniejszej sprawie, to nie może negatywnych skutków takiego rozwiązania niejako z automatu przenosić na stronę.
Sąd odstąpił od orzeczenia o kosztach postępowania, z uwagi na to, że skarżący, po pierwsze był zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, po drugie skarżący w sprawie występował osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika. Po trzecie działając osobiście, nie wykazał, że poniósł wydatki niezbędne do celowego dochodzenia swoich praw.
[pic][pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło