I SA/Kr 143/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił A. S. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wymiarowej. Wskutek wniesionego przez skarżącą zażalenia postanowieniem z dnia 24 września 2009r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia NSA wyjaśnił, że wprawdzie trudno zarzucać Sądowi pierwszej instancji, jak to czyni skarżąca w zażaleniu, że nie przeanalizował wnikliwie jej sytuacji w kontekście przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") (skoro nie zostały one na ówczesnym etapie postępowania dostatecznie przez stronę wyeksplikowane) tym niemniej Sąd kasacyjny postanowił uchylić zaskarżone orzeczenie z uwagi na dodatkową argumentację podniesioną w zażaleniu, wspartą załączonymi do niego dokumentami (działanie takie NSA uznał za dopuszczalne, zważywszy na odformalizowany charakter trybu zażaleniowego). W zażaleniu strona wskazała zaś na swoją skomplikowaną sytuację osobistą (samotna matka, pomagająca w utrzymaniu również rodzicom ze względu na ich niskie emerytury) i niewysokie dochody wystarczające na "zabezpieczenie minimum egzystencji" rodziny (dokumentuje ich wysokość stosownymi zaświadczeniami i kopiami deklaracji podatkowych oraz bilansu). Z argumentacji strony wynika zatem, że wykonanie zaskarżonej decyzji może w jej sytuacji materialnej skutkować pozbawieniem jej oraz jej rodziny podstawowego źródła utrzymania, co uznawane jest w orzecznictwie za okoliczność wysoce szkodliwą i zarazem pociągającą za sobą skutki trudne do odwrócenia w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. (tak post. NSA z dnia 18 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 136/04, niepubl.). Wskazać zatem należy, że w zażaleniu skarżąca podniosła, że jej sytuacja materialna jest bardzo trudna, gdyż: - jest samotną matką wychowującą bez pomocy społecznej 2-letnie dziecko, - prowadzi działalność gospodarczą, z której w 2008 r. uzyskała dochód w kwocie 25 750 zł, a w bieżącym roku 9 481 zł, co "zabezpiecza minimum egzystencji" rodziny po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, - organ podatkowy dokonał zabezpieczenia wykonania decyzji wymiarowej (na samochodzie i budynku mieszkalnym, który jest współwłasnością skarżącej i jej rodziców). Na potwierdzenie swojej argumentacji skarżąca przedłożyła poświadczenia zameldowania rodziców na pobyt stały w miejscu jej zamieszkania, zaświadczenie od biura rachunkowego o wskazanej wysokości jej dochodów wraz z uwierzytelnionymi kopiami deklaracji podatkowych i bilansu prowadzonej przez nią firmy za okres od stycznia do końca maja 2009 r. oraz kopię wniosku o uchylenie ostatecznej decyzji podatkowej, skierowanego do organu. Uzupełniając po raz kolejny argumentację swego pierwotnego wniosku w piśmie z dnia 28 października 2009r. skarżąca nadmieniła, że w dniu 2 września 2009r. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał kolejnego zabezpieczenia w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności. Skarżąca wyjaśniła przy tym, że pismem z dnia 10 września 2009r. zaskarżyła czynności organu egzekucyjnego. Dodatkowo nie została rozstrzygnięcia kwestia wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji. Jednakże art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, iż po przekazaniu sądowi skargi sąd na wniosek skarżącego może wstrzymać wykonanie decyzji - w całości lub w części - jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z brzmienia powołanych przepisów wynika, iż sąd może uwzględnić wniosek, gdy zachodzi co najmniej jedna z wymienionych przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu administracyjnego lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd, rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania skarżonego aktu, powinien jednak także uwzględniać okoliczności niepodniesione we wniosku, o ile są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964). W ocenie Sądu przedstawione przez skarżącą w kolejnych uzupełnieniach swego pierwotnego wniosku okoliczności uzasadniają udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Za prawdopodobne uznać bowiem należy, że czynności podejmowane w toku prowadzonego w stosunku do skarżącej postępowania egzekucyjnego mogą spowodować trudne do odwrócenia skutki, a to w postaci uniemożliwienia jej należytego wychowania dwuletniego dziecka oraz spełniania świadczeń alimentacyjnych na rzecz pozostających w potrzebie rodziców. W obecnej sytuacji życiowej skarżąca pozostaje dla tych osób jedynym gwarantem godnego życia na poziomie przekraczającym przecież w nieznacznym tylko stopniu próg ubóstwa. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie zaskarżonego aktu administracyjnego mogłoby doprowadzić do sytuacji, gdy A. S. byłaby zmuszona do całkowitego zdania się na pomoc socjalną Państwa, gdyż pozbawionoby jej ostatnich wartościowych przedmiotów majątkowych. Już w chwili obecnej została przecież zmuszona do zbycia wartościowego zegarka znacznie poniżej jej wartości rynkowej. W ocenie Sądu zaistnienie takiego stanu rzeczy przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy byłoby dalece niesprawiedliwe. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podnosi się wprawdzie, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ma miejsce, gdy nie będzie już możliwy późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, lub powrót do stanu pierwotnego. Co prawda, nałożony na skarżącego obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne, niemniej jednak skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, zwłaszcza, gdy wysokość należności pieniężnej, jak to zostało wyżej wskazane, jest znaczna (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 4 września 2009 r., sygn. akt I SA/Bk 303/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Kwota do zapłaty, wynikająca ze skarżonej w niniejszej sprawie decyzji wskazuje na istnienie potencjalnego ryzyka, że wykonanie tej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez tut. Sąd spowoduje wyrządzenie znacznej szkody, jak też trudne do odwrócenia skutki. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.