I SA/Kr 1431/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 czerwca 2015 r. Nr: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. p o s t a n a w i a zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 czerwca 2015 roku w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 rok skarżąca J. Sp. z o.o. w K. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na brak środków finansowych i majątku pozwalającego na ich poniesienie. Z danych zawartych w formularzu "PPPr" wynika, iż wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie sprzedaży hurtowej komputerów, urządzeń peryferyjnych i oprogramowania. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 135.000 zł, a wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu za ostatni rok wyniosła 0 zł. Ostatni rok obrotowy Spółka zamknęła stratą w wysokości 2.881.909,88 zł. Wskazano ponadto, że Spółka dysponuje rachunkiem bankowym w Banku Spółdzielczym, którego stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenia wniosku wynosił 0 zł. Stan kasy na dzień 31 sierpnia 2015 roku wynosił 743,07 zł, a zobowiązania wobec urzędu skarbowego zamykały się kwotą 1.393.657 zł. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podniesiono, iż od grudnia 2014 roku Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje przychodów. Decyzją urzędu skarbowego zablokowane zostało konto bankowe, co uniemożliwia dokonywanie operacji gospodarczych bezgotówkowych. Spółka nie posiada majątku nieruchomego, ani ruchomości, których spieniężenie pozwoliłoby na pokrycie kosztów toczących się postępowań podatkowych i sądowoadministracyjnych. Z tych względów Spółka nie jest w stanie ponieść opłat sądowych w niniejszym postępowaniu. Odnosząc się do wezwania o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca podała, iż nie posiada majątku, który mógłby zostać spieniężony. Spółka nie zatrudnia pracowników, a czynności zarządcze prowadzone są bez wynagrodzenia. Stan gotówki w kasie na dzień 18 grudnia 2015 roku wynosi 18,01 zł, a środki na koncie bankowym na ten dzień wynoszą 254,59 zł. Środki te zablokowane są decyzją Urzędu Skarbowego i przekazywane przez bank na koniec każdego miesiąca na konta Urzędu. Do pisma z dnia 22 grudnia 2015 roku strona skarżąca załączyła kopie następujących dokumentów: wydruku z ksiąg rachunkowych dotyczący środków trwałych Spółki, Tytułu wykonawczego nr SM 4/2949/14 opiewającego na kwotę 1.319.895 zł należności głównej i kwotę 767.166,40 zł z tytułu odsetek, dwóch zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych, wyciągu z rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym w S., deklaracji VAT-7 za październik 2015 roku oraz zeznania CIT-8 za 2014 rok (przychód 3.430.428,77 zł, koszty uzyskania przychodu 3.390.106,47 zł, dochód 40.322,30 zł). Z dokumentów tych wynika, że w okresie od 1 września do 18 grudnia 2015 roku na rachunku bankowym nr [...] w Banku Spółdzielczym suma obciążeń wyniosła 359,21 zł, zaś uznań 324,54 zł. Saldo końcowe tego rachunku wyniosło 254,59 zł. Z przedłożonej deklaracji VAT-7 wynika, że podstawa opodatkowania z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju za miesiąc październik 2015 wyniosła 17 zł a z tytułu nabycia towarów i usług pozostałych 100 zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Użyty w powołanym przepisie zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia Sądu o przyznaniu prawa pomocy osobom prawnym. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (vide: postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 195/10). Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.) stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Wnioskodawca musi zatem wykazać, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W niniejszej sprawie zasadność wniosku strony skarżącej rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi ona ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę jej aktualne możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na podmiocie skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 13.956 zł zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W ocenie orzekającego skarżąca Spółka nie posiada dostatecznych środków finansowych pozwalających na poniesienie kosztów sądowych w takiej wysokości. Jak wynika z oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych do wniosku dokumentów źródłowych sytuacja finansowa strony skarżącej nie jest łatwa. Spółka od grudnia 2014 roku nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje przychodów. Nie zatrudnia pracowników, a czynności zarządcze prowadzone są bez wynagrodzenia. Zobowiązania Spółki są znaczne i tylko w niniejszej sprawie wartość przedmiotu sporu wynosi ponad 1 mln zł. Suma zabezpieczonych na rachunkach bankowych zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego w K. na dzień 28 listopada 2014 roku wynosiła 2.212.285,07 zł. J. Spółka z o.o. w K. nie posiada składników majątkowych, które mogłyby zostać spieniężone. Dla oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy istotne są również informacje o stanie jego kont bankowych i dokonywanych na nich transakcjach, a w szczególności wysokości przepływów finansowych. Analiza historii rachunku w Banku Spółdzielczym w okresie od 1 września 2015 roku do 22 grudnia 2015 roku wykazała niewielkie obroty. Saldo końcowe tego rachunku wynosi 254,59 zł. Stan gotówki w kasie Spółki na dzień 18 grudnia 2015 roku wynosił natomiast 18,01 zł. Konkludując, z przedstawionych powyżej danych jednoznacznie wynika, że wysokość kosztów sądowych należnych w niniejszym postępowaniu przekracza aktualne możliwości finansowe skarżącej Spółki. Z tych względów uwzględniono wniosek Spółki i orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.