I SA/Kr 1435/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 października 2016 r. nr: [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2015 p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych A.K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest zasiłek opiekuńczy w wysokości 520 zł oraz zasiłek okresowy w kwocie 57 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi udział ½ we własności domu o powierzchni użytkowej 216 m² o wartości 250.000 zł oraz działek [...] o łącznej powierzchni 1587 m², budynków warsztatowych i lokali handlowych o łącznej powierzchni 201 m² i wartości 700.000 zł. Zobowiązania i stałe wydatki miesięczne wnioskodawcy przedstawiają się następująco: alimenty 500 zł, podatek od nieruchomości 168 zł, media ok. 150 zł, leki 50 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jest osobą niepełnosprawną, po rozwodzie, prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe. Sprawuje opiekę nad swoją 88 letnią matką, u której je obiady. Środki, które otrzymuje z MOPS w N. nie wystarczają do pokrycia przez stronę należnych kosztów sądowych. Do wniosku załączone zostały kopie decyzji MOPS w N.: z dnia 4 lutego 2016 roku o przyznaniu A.K. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mamą J.K. w kwocie 520 zł miesięcznie na okres od 2015-12-01 do 2016-10-31 oraz z dnia 14 listopada 2016 roku o przyznaniu skarżącemu zasiłku okresowego z powodu niepełnosprawności w kwocie 57 zł miesięcznie od dnia 1 listopada 2016 roku do 31 grudnia 2016 roku oraz zaświadczenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 19 lipca 2016 roku o zadłużeniu A.K. z tytułu wypłacanego świadczenia z funduszu alimentacyjnego w łącznej wysokości 4.913,56 zł. Odnosząc się do wezwania z dnia 14 lutego 2017 roku o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy A.K. oświadczył, że nadal korzysta z pomocy społecznej pobierając zasiłki opiekuńczy i okresowy. Nieruchomość, której jest współwłaścicielem nie przynosi mu żadnych dochodów. Lokal usługowo – handlowy wykorzystywany jest przez syna P. w oparciu o bezpłatną umowę użyczenia, którą - bez zgody skarżącego - podpisała z nim jego matka. Budynek warsztatowy, który był zajmowany od listopada 2016 roku przez syna M w oparciu o bezpłatną umowę użyczenia wymaga remontu i nie jest wykorzystywany przez osoby trzecie. Syn M odmówił podpisania umowy najmu i wyprowadził się. Ponadto skarżący podał, że firma "M", która dzierżawi sąsiednią nieruchomość, a zarazem korzysta z części nieruchomości skarżącego, odmówiła skarżącemu płacenia z tego tytułu. A. K. poinformował, że obiady spożywa u mamy, którą się opiekuje. Dodał, że nie posiada żadnego pojazdu mechanicznego. Samochód, który posiadał został zlicytowany przez komornika sądowego na rzecz posiadanego przez stronę zadłużenia alimentacyjnego. Odzwierciedleniem wysokości dochodów i ponoszonych wydatków jest przedłożony przez wnioskodawcę wyciąg z jego rachunku bankowego w [...] Banku, obejmujący historię operacji za okres od 1 grudnia 2016 roku do 1 marca 2017 roku. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W wyniku dokonanej analizy sytuacji materialnej A.K. i jego zdolności płatniczych należało uznać, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Źródłem utrzymania skarżącego są zasiłki otrzymywane z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej: okresowy z powodu niepełnosprawności i specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad mamą, w łącznej kwocie 577 zł. Środki finansowe w takiej wysokości z trudem wystarczają na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania i leczenia wnioskodawcy. Skarżący nie dysponuje przy tym oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami, które mogłyby zostać spieniężone. Posiada zadłużenie wobec MOPS z tytułu wypłacanego świadczenia z funduszu alimentacyjnego, które sukcesywnie spłaca. Nieruchomości, których jest współwłaścicielem nie przynoszą mu żadnych dochodów. Zestawienie wysokości uzyskiwanego dochodu oraz kosztów koniecznego utrzymania skarżącego prowadzi do wniosku, że A.K. nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych niniejszego postępowania chociażby w części. Przyznać zatem należało prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.