I SA/Kr 1440/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-11-26
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej trudna sytuacja finansowa i zdrowotna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Pomimo posiadania dochodów, wysokie koszty utrzymania, leczenia oraz negatywne saldo rachunku bankowego wskazują na niemożność poniesienia kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla własnego utrzymania. W związku z tym, sąd zwolnił skarżącą od kosztów sądowych i ustanowił dla niej adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, powołując się na trudną sytuację bytową i zdrowotną. Przedstawiła dowody dotyczące swoich dochodów, wydatków na leczenie i utrzymanie, a także trudnych warunków mieszkaniowych. Wskazała na problemy związane z finansowaniem rodziny zastępczej i sporem o zakup nieruchomości. Organ rozpatrujący wniosek ocenił, że przedstawione okoliczności uzasadniają przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.Rozstrzygnięcie
I) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 26 istopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego w sprawie ze skargi B.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lipca 2013 r. Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu ze względu na trudną sytuację bytową strony.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, iż aktualnie nie ma żadnych osób pozostających wraz z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. W minionych latach strona mieszkała z wnukami: M., M. i M. Źródłem utrzymania B.N. jest renta i część emerytury w wysokości 2.000 zł brutto. Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką nieruchomości położonej w S. przy ul. K., jednakże nieruchomość ta nie jest zdatna do użytku. Strona nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż jest osobą niepełnosprawną. Jej sytuacja bytowa jest bardzo niekorzystna z powodu finansowania od 1995 roku rodziny zastępczej oraz oszustwa w sprawie zakupu nieruchomości w S. Aktualnie toczy się sprawa przed Sądem Okręgowym o anulowanie aktu notarialnego dotyczącego zakupu tej nieruchomości. Stan zdrowia skarżącej wymaga ponoszenia znacznych kosztów na zakup leków.
Odnosząc się do wezwania Referendarza sądowego o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy B.N. oświadczyła, że jej sytuacja bytowa jest konsekwencją niewystarczającego dofinansowania rodziny zastępczej. Aby utrzymać dzieci skarżąca zaciągała pożyczki, co doprowadziło ją do konieczności sprzedaży mieszkania. Strona posiada konto w banku PKO BP, na które wpływa jej emerytura, która wcześniej objęta była zajęciem komorniczym. Skarżąca opłaca media w dwóch mieszkaniach: przy ul. K. (należącego do wnuka) i przy ul. K.. Miesięczne koszty, które ponosi przedstawiają się następująco: prąd 300 zł, gaz 200 zł, czynsz i spłata kredytu za mieszkanie spółdzielcze ok. 250 zł, wywóz śmieci 30 zł, internet 50 zł oraz telewizja kablowa 52 zł za trzy miesiące. Strona pozostaje w leczeniu. Do pisma skarżąca załączyła następujące dokumenty: decyzję z dnia 9 października 2012 roku o przyznaniu M.Z. pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki, potwierdzenie wpłaty podatku od nieruchomości za 2013 rok w kwocie 112 zł i 102,20 zł, wyciągi z rachunku bankowego skarżącej za okres od 14 sierpnia 2013 roku do 14 października 2013 roku, pozwu do Sądu Rejonowego z dnia 11 listopada 2011 roku o rękojmię za wady fizyczne i prawne dotyczące zakupu nieruchomości w S. przy ul. K, uzasadnienia pozwu z dni 5 lipca 2013 roku złożonego przez skarżącą o ochronę dóbr osobistych, kart informacyjnych leczenia ambulatoryjnego oraz szpitalnego strony, postanowienia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie z dnia 27 marca 2012 roku o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności B.N., faktur z dnia 9 i 11 października 2013 roku za zakup leków na kwoty 42,80 zł i 29,47 zł, potwierdzenia z dnia 4 października 2012 roku płatności za energię elektryczną kwoty 230,74 zł i z dnia 4 października 2012 roku za gaz kwoty 174,27 zł oraz nieczytelny dokument, który wg. strony uległ zalaniu.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Instytucja przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na trudną sytuację finansową nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika z urzędu.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W ocenie orzekającego B.N. uwiarygodniła w sposób wystarczający, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy w pełnym zakresie. Sytuacja finansowa i zdrowotna wnioskodawczyni nie jest łatwa. Co prawda otrzymuje ona stałe dochody w postaci świadczenia emerytalno – rentowego w wysokości 1.839,44 zł (dane na podstawie rachunku bankowego za październik 2013 roku), to jednak ponoszone przez nią wysokie opłaty związane z koniecznym utrzymaniem i leczeniem powodują, że skarżąca nie posiada wystarczających środków, aby partycypować w kosztach zainicjowanego postępowania sądowego. Analiza przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego skarżącej wskazuje, iż w ciągu ostatnich trzech miesięcy bieżącego roku saldo rachunku jest ujemne i wynosiło w sierpniu 2013 -9.765,29 zł, we wrześniu -9.093,03, zaś w październiku zadłużenie zmniejszyło się do kwoty -3.600,76 zł tylko z powodu wpływu na konto zaciągniętej pożyczki w wysokości 3.723,63 zł.
Skarżąca mieszka w bardzo trudnych warunkach. Mieszkanie jest zawilgocone i zagrzybione. Z powodu wilgoci część sprzętów i dokumentów uległa zniszczeniu. W takiej sytuacji strona zmuszona jest korzystać z mieszkania należącego do wnuka.
Stan zdrowia skarżącej również nie jest dobry. Cierpi ona na szereg schorzeń, wymaga przyjmowania lekarstw, których zakup stanowi obciążenia domowego budżetu. Wnioskodawczyni nie dysponuje przy tym żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone.
Biorąc powyższe pod uwagę orzekający uznał, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania B.N. prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ze względu na fakt, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wystąpiła o ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego wybór pozostawiając uznaniu orzekającego - postanowiono przyznać skarżącej adwokata. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło