I SA/Kr 1446/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2020r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. Sp. z o. o. w K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi P. W. Sp. z o. o. w K. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] lipca 2019r. nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za I kwartał 2016. oraz podatku od towarów i usług za styczeń 2016r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Decyzją z dnia [...] lipca 2019r., nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia [...] maja 2019r., nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za I kwartał 2016. oraz podatku od towarów i usług za styczeń 2016r. Ww. decyzja została zaadresowana na pełnomocnika ww. Spółki ( L. G.) i nadano ją w dniu [...] lipca 2019r. Przesyłka ta została dwukrotnie awizowana (I awizo: [...] sierpnia 2019r., II awizo: [...] sierpnia 2019r.). W dniu [...] listopada 2019r. akta sprawy zostały udostępnione w siedzibie organu, pełnomocnikowi Spółki, czego potwierdzeniem jest protokół udostępniania akt z dnia [...] listopada 2019r. znajdujący się w aktach administracyjnych (brak numeracji akt). W dniu [...] grudnia 2019r. strona skarżąca nadała w placówce pocztowej pismo zatytułowane: "Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skarg-odwołania do WSA w Krakowie", zaadresowane do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K.. W dniu [...] grudnia 2019r. strona skarżąca nadała w placówce pocztowej pismo zatytułowane: "Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi" oraz skargę, zaadresowane do WSA w Krakowie za pośrednictwem ww. organu. We wniosku o przywrócenie terminu wskazano, że został on złożony w siedmiodniowym terminie od ustania przyczyny uchybienia, tj. od daty, w której pełnomocnik Spółki powziął wiadomość o wydaniu decyzji, przeglądając akta sprawy w siedzibie organu w dniu [...] listopada 2019r. We wniosku argumentowano, że ww. decyzja nie została doręczona ani pełnomocnikowi, ani Spółce. Pełnomocnik nie otrzymał awiza, ani awiza powtórnego, ani tez żadnej informacji o skierowaniu do niego decyzji listem poleconym. Zarówno pełnomocnik, jak i organ nie otrzymali w tej sprawie informacji żadną inną drogą, czy też poprzez wiadomość mailową, czy informację telefoniczną. Pełnomocnik Spółki, przeglądając akta sprawy postępowania odwoławczego, uzyskał od organu informację, że termin do wniesienia skargi na ww. decyzję do WSA w Krakwie już upłynął. Zdaniem pełnomocnika, powyższe okoliczności wskazują na to, że spełniły się przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia przez Spółkę skargi na przedmiotową decyzję, gdyż Spółka uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu procesowego, poprzez wykazanie, że decyzja ta nie została nigdy doręczona pełnomocnikowi Spółki, ani Spółce i do dnia [...] listopada 2019r. nie została jej przekazana żadna informacja w tej sprawie. Podniesiono również, że brak możliwości złożenia skargi do sądu, powoduje dla Spółki ujemne skutki procesowe, określone szczegółowo w decyzji. Jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, złożono przedmiotową skargę. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o odrzucenie skargi, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku o jej oddalenie. W ocenie organu, przedmiotowa skarga została wniesiona po terminie i powinna zostać odrzucona. Na poparcie swojego stanowiska, organ powołał się na okoliczności faktyczne sprawy, podwójne awizowanie przesyłki, uznanie przesyłki za skutecznie doręczoną w dniu [...] sierpnia 2019r. i trzydziestodniowe uchybienie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z treści powołanych przepisów wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym, termin do dokonania przez stronę czynności, któremu uchybiła należy przywrócić, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki: 1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2. wniosek ten zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3. jednocześnie strona dokona czynności, dla której określony był termin; 4. we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd uznał, że strona skarżąca złożyła rozpatrywany wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z zachowaniem terminu do jego wniesienia, wynikającego z art. 87 § 1 p.p.s.a. W przedmiotowym przypadku, jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu, przyjęto dzień [...] listopada 2019r., bowiem wówczas akta sprawy zostały udostępnione pełnomocnikowi Spółki w siedzibie organu, czego potwierdzeniem jest protokół udostępniania akt z dnia [...] listopada 2019r. znajdujący się w aktach administracyjnych. Skoro zatem skarżący powziął wiadomość o wydaniu decyzji, przeglądając akta sprawy w dniu [...] listopada 2019r., a w dniu [...] grudnia 2019r. nadał w placówce pocztowej pismo zatytułowane: "Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi" oraz skargę, to należy przyjąć, że wniosek ten został złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i został zachowany. Sąd zauważa, że równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu, zostały dokonane czynności, których strona nie dokonała w terminie, bowiem do wniosku o przywrócenie terminu została dołączona skarga. Oceny zatem wymaga spełnienie przesłanki uprawdopodobnienia okoliczności, wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W tym miejscu wskazać należy, że w myśl art. 86 p.p.s.a. Sąd może przywrócić termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeśli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny i orzecznictwa, brak winy w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda, uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku (por. wyrok NSA z 20 maja 1998r., I SA/Ka 1718/96, niepubl.). Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (zob. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FZ 248/14; LEX nr 1499799). W przedmiotowej sprawie żadna z wyżej wymienionych okoliczności nie wystąpiła. Nie uprawdopodobniono zatem okoliczności, wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. została zaadresowana na pełnomocnika ww. Spółki ( L. G.) i nadano ją w dniu [...] lipca 2019r. Przesyłka ta została dwukrotnie awizowana ( I awizo: [...] sierpnia 2019r., II awizo: [...] sierpnia 2019r.). Skuteczne doręczenie decyzji nastąpiło zatem w dniu [...] sierpnia 2019r., a zatem trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi upłynął w dniu [...] września 2019r. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, strona skarżąca dopiero dniu [...] grudnia 2019r. nadała w placówce pocztowej pismo zatytułowane: "Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi" oraz skargę, zaadresowane do WSA w Krakowie za pośrednictwem ww. organu. Ustosunkowując się do treści wniosku pełnomocnika strony skarżącej w kwestii przedstawienia przyczyny, wskutek której nie został dochowany termin, należy stwierdzić, że strona nie uprawdopodobniła tak, jak tego wymaga art. 87 § 2 p.p.s.a., okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wręcz przeciwnie, okoliczności sprawy, nie pozwalają na uznanie, że strona dochowała należytej staranności w dbałości o swoje interesy. Mając na uwadze okoliczności faktyczne sprawy i dowód w postaci listu poleconego, zaadresowanego do pełnomocnika Spółki, który zawiera przedmiotową decyzję – nie można przychylić się do argumentacji strony skarżącej, że decyzja ta nie została doręczona ani pełnomocnikowi, ani Spółce. Błędne jest stanowisko pełnomocnika strony w tym zakresie, bowiem na przesyłce tej znajdują się adnotacje pocztowe o dwukrotnym awizowaniu przesyłki i nie ulega wątpliwości, że pierwsze awizo miało miejsce w dniu [...] sierpnia 2019r., drugie awizo miało miejsce w dniu [...] sierpnia 2019r., w dniu [...] sierpnia 2019r. miała miejsce decyzja o zwrocie przesyłki, natomiast w dniu [...] sierpnia 2019r. przesyłka powróciła do nadawcy (czyli do organu). Powyższe niezaprzeczalnie dowodzi, że przesyłkę zaadresowaną na pełnomocnika strony skarżącej, należało zgodnie z obowiązującymi przepisami, uznać za skutecznie doręczoną (por. art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 900 ze zm.). Niezasadne i niepoparte żadnymi wiarygodnymi dowodami są zatem twierdzenia pełnomocnika o tym, że nie otrzymał on awiza, ani awiza powtórnego, ani tez żadnej informacji o skierowaniu do niego decyzji listem poleconym. W sprawie nie było też podstaw, aby kierować korespondencję do strony i pełnomocnika, droga mailową lub telefoniczną, skoro ustanowiono w sprawie pełnomocnika i wskazano adres do doręczeń. W ocenie Sądu, w kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest koperta z adnotacjami dokonanymi przez urząd pocztowy, przeciwdowodu nie może stanowić samo oświadczenie strony o braku awizo. Zwykłe oświadczenie strony skarżącej, że nie otrzymała awiza nie jest wystarczające do obalenia domniemania doręczenia przesyłki w trybie awizo (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2015r. II OZ 863/15). Z uwagi na to, że analiza akt sprawy potwierdza prawidłowość danych zawartych na kopercie, która zawierała decyzję adresowaną do strony skarżącej, a strona nie przedłożyła żadnych dokumentów na uprawdopodobnienie okoliczności uchybienia w pracy listonosza albo skutecznego zareklamowania usługi pocztowej, należało uznać, że doręczenie decyzji było skuteczne. Podkreślić także należy, że skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego - w odróżnieniu od skargi kasacyjnej - ma charakter odformalizowany, a więc dla zainicjowania postępowania sądowego wystarczy jedynie spełnienie przesłanek formalnych (w tym wniesienie skargi w terminie). Powyższe okoliczności faktyczne nie pozwalają uznać za zasadne twierdzenia pełnomocnika, że spełniły się przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia przez Spółkę skargi na przedmiotową decyzję. W rezultacie uznać należy, że do uchybienia terminu do wniesienia skargi nie doszło wskutek okoliczności całkowicie niezależnych i nieprzewidywalnych, co przemawia za oddaleniem wniosku o przewrócenie terminu, bowiem strona nie dochowała należytej staranności w dbałości o swoje interesy, a jej argumentacja nie może zyskać aprobaty Sądu. Nadto wskazać należy, że to na podmiocie, który zainicjował jakiekolwiek postępowanie administracyjne, czy sądowoadministracyjne, spoczywa obowiązek należytej dbałości o to, aby tak zorganizować czas, odbiór korespondencji i inne czynności, by możliwe było wypełnienie obowiązków administracyjnych i procesowych. Odnosząc się natomiast do argumentacji – że brak przywrócenia ww. terminu, powoduje dla strony ujemne skutki procesowe – wskazać należy, że strona miała świadomość tego, iż zainicjowała postępowanie administracyjne i mogła spodziewać się ewentualnych pism od organu, związanych z toczącym się postępowaniem. Z uwagi na powyższe okoliczności, fakt, że strona złożyła skargę po terminie, świadczy o jej niedbalstwie i winie. W ocenie Sądu, nie może zatem strona skarżąca, czynić usilnych starań w uwolnieniu się od własnej winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności, koniecznej do zachowania terminu procesowego, gdyż jest to jej zaniedbanie. Przy ocenie winy, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności, świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań, mających na celu dotrzymanie terminu. W konsekwencji, Sąd uznał, że we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniono dostatecznej staranności oraz faktu, że przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była obiektywna i niezależna od strony skarżącej. Brak dołożenia przez stronę należytej staranności w postępowaniu nie może być rekompensowany przywróceniem terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. Tym samym, wskazane we wniosku okoliczności nie mogły zostać uznane za nagłą przeszkodę, uniemożliwiającą stronie złożenie skargi do sądu w terminie wymaganym prawem. Reasumując, Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie, strona bezskutecznie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu. Wniosek ten został wprawdzie złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, co pozwoliło na jego merytoryczną ocenę, strona dokonała jednocześnie czynności, dla której określony był termin, jednak we wniosku nie uprawdopodobniono okoliczności, wskazujących na brak winy w jego uchybieniu. Powyższe warunki nie zostały więc spełnione łącznie i skutecznie. Wobec powyższego, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji postanowienia.