I SA/Kr 1449/12

PostanowienieWSA w Krakowie2013-03-14

Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych złożony przez syndyka masy upadłości powinien zostać uwzględniony w całości, czy częściowo, uwzględniając sytuację finansową upadłej spółki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych złożony przez syndyka masy upadłości zasługuje na uwzględnienie w całości. Stwierdzono, że spółka w upadłości likwidacyjnej nie posiada dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., mimo posiadania niewielkiej kwoty środków pieniężnych, które są niezbędne do realizacji obowiązków syndyka.
Stan faktyczny
Do WSA w Krakowie wpłynął wniosek syndyka masy upadłości "L" Sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. Syndyk wykazał, że spółka jest w upadłości likwidacyjnej od maja 2012 r., poniosła stratę w 2011 r. i posiada jedynie niewielkie środki pieniężne na rachunku. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2013 r. referendarz sądowy zwolnił stronę od kosztów ponad kwotę 1020 zł. Syndyk wniósł sprzeciw, domagając się zwolnienia w całości, argumentując, że pozostałe środki są niezbędne do bieżącego funkcjonowania masy upadłości.
Rozstrzygnięcie
Sąd zwolnił stronę skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku syndyka masy upadłości "L" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi syndyka masy upadłości "L" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. postanawia : - przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek syndyka masy upadłości "L" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w K., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 lipca 2012 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. Z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz przesłanych dokumentów wynika, że Sąd Rejonowy w K., ogłosił dnia 8 maja 2012r. upadłość obejmującą likwidację majątku "L" Sp. z o.o. w K. Strona skarżąca podała, że nie posiada środków pieniężnych oraz majątku zdolnego do sprzedaży w celu uzyskania środków na wniesienie opłaty. Z przedłożonego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu CIT-8 wynika, że Spółka w 2011 r. poniosła stratę w wysokości 163 440,60 zł przy przychodach na poziomie 27 596,90 zł. Według raportów kasowych stan kasy podmiotu na dzień 19 września 2012 r. wynosił 2 636,36 zł, a na dzień 26 listopada 2012 r. - 1 020,56 zł. Dnia 31 października 2012r. Sąd Rejonowy dla K., Wydział III Gospodarczy wydał postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego uznając, że zaistniała podstawa umorzenia określona w art. 361 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.). Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że jedyny wartościowy składnik majątku upadłej Spółki stanowi udział we własności nieruchomości położonej K. przy ul. T. Obecna sytuacja faktyczna i prawna związana z tą nieruchomością skutkuje jednak brakiem realnej możliwości pozyskania środków w drodze wdrożonych czynności likwidacyjnych. Również pozostające na stanie masy inne składniki nie rokują w określonej czasowo perspektywie wymiernego przychodu do masy upadłości. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2013 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sadzie Administracyjnym w Krakowie zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 1020 zł, w pozostałej części wniosek oddalił. W uzasadnieniu stwierdził w szczególności, że niewątpliwie sytuacja finansowa podmiotu jest trudna. Niemożność zbycia w/w udziału w nieruchomości w skutek istnienia zabezpieczeń hipotecznych przewyższających jego wartość oraz braku chętnych do jego nabycia jak również niepowodzenia działań zmierzających do pozyskania płynnych funduszów poprzez uiszczenie odpowiednich zaliczek przez wierzycieli nie rokują nadziei, że syndyk pozyska większe środki finansowe pozwalające w całości pokryć koszty sądowe w niniejszym postępowaniu. Ostatni raport kasowy wskazuje jednak, że podmiot dysponuje kwotą 1 020,56 zł. Stąd też orzekający uznał, że uiszczenie kwoty 1 020 zł, a oddalenie wniosku w pozostałym zakresie jest rozstrzygnięciem jak najbardziej zasadnym w rozpatrywanym przypadku. Nie pozbawia ono wnioskodawcy zupełnie pomocy Państwa ale i nie obciąża go w pełni kosztami związanymi z procesem, co mogłoby spowodować uniemożliwienie skorzystania z przysługującego stronie "prawa do sądu" i sądowej kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego. Referendarz sądowy podkreślił, że strona została zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w przeważającej części. W sprzeciwie od powyższego postanowienia pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie powyższego rozstrzygnięcia, względnie jego zmianę i uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wskazano na błędne przyjęcie, że kwota 1020 zł, figurująca w dołączonym raporcie kasowym oznacza zdolność do poniesienia opłaty od skargi w powyższej wysokości. Syndyk wykonując obowiązki nałożone przepisami prawa upadłościowego i naprawczego, w szczególności w zakresie zarządu masą upadłości, ochrania mienie upadłego, wypełnia obowiązki księgowo-podatkowe i inne, wynajmuje lokal wraz z obsługą biurową niezbędny do zarządzania upadłością. Wiążą się z tym koszty, których poniesienie jest niezbędne do wykonywania ww. obowiązków ustanowionych przez prawo upadłościowe. Sąd upadłościowy, uwzględniając sytuację majątkową upadłości, umorzył (jeszcze nieprawomocnie) postępowanie upadłościowe z uwagi na brak środków na ponoszenie kosztów postępowania. Powyższe orzeczenie potwierdza w sposób najbardziej możliwy obiektywnie brak środków pieniężnych u wnioskodawcy oraz brak majątku nadającego się do spieniężenia w celu uzyskania środków na uiszczenie wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wynika, że w razie wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o zwolnienie od kosztów zasługuje na uwzględnienie. Mimo, że strona skarżącą w sprzeciwie powołuje się na spełnienie warunków zwolnienia określonych w art. 246§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", to z uwagi na wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy przyjąć, że strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245§3 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ustawodawca w przepisie tym nie wprowadził zatem wymogu braku jakiegokolwiek majątku, ale wymóg braku środków - uzależniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy od wykazania braku efektywnych aktywów (gotówka, zapasy, towary itp.), gdyż tylko za pomocą środków pieniężnych ponoszone są koszty postępowania (por. post. NSA z 6 marca 2008 r., sygn. akt I GSK 1199/07, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę przedstawione we wniosku dane, Sąd uznał, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Analiza złożonych oświadczeń i dokumentów źródłowych prowadzi do wniosku, że strona skarżąca obecnie nie ma środków pieniężnych na poniesienie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie 10 074 zł. Sąd miał w szczególności na uwadze, że 8 maja 2012 r. została ogłoszona upadłość Spółki "L" obejmująca likwidację jej majątku, co oznacza, że wskazany podmiot stał się niewypłacalny. Również z uzasadnienia postanowienia z dnia 31 października 2012 r. o umorzeniu postępowania upadłościowego wynika, że syndyk nie dysponuje praktycznie płynnymi funduszami. Sąd upadłościowy stwierdził, że wielokierunkowe działania podejmowane dotychczas przez syndyka nie doprowadziły do pozyskania płynnych funduszów masy, pozwalających na kontynuację postępowania upadłościowego. Mając to na uwadze należy przyjąć, że wnioskodawca wykazał, że nie posiada niezbędnych środków na opłacenie wpisu od skargi, jak również, że podjął wszelkie możliwe działania, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z toczącym się postępowaniem sądowym. Odnosząc się do znajdującej się na rachunku bankowym kwoty 1020,56 zł należy stwierdzić, że kwota ta jest symboliczna. Sąd uznał, że syndyk wykazał, że środki te są niezbędne dla realizacji przypisanych mu obowiązków wynikających ze sprawowania przez niego zarządu i likwidacji majątku masy upadłości. W tych okolicznościach na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a. Sąd zwolnił stronę skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło