I SA/Kr 1457/16
WyrokWSA w Krakowie2017-03-07
Skład orzekający: WSA Urszula Zięba, WSA Piotr Głowacki, WSA Stanisław Grzeszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy projekt dotyczący rewitalizacji zespołu pałacowo-parkowego, obejmujący prace konserwatorskie, zabezpieczające i adaptacyjne, może uzyskać dofinansowanie na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego, jeśli co najmniej 80% czasu lub przestrzeni infrastruktury nie jest wykorzystywane do celów związanych z kulturą, a dominującą działalnością jest hotelarska i gastronomiczna?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że projekt nie spełnił kryterium kwalifikowalności kosztów w zakresie wykorzystania infrastruktury na cele kulturalne. Wnioskodawca nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że co najmniej 80% czasu lub przestrzeni zespołu pałacowo-parkowego będzie wykorzystywane do celów związanych z kulturą, a dominującą działalnością projektu była hotelarska i gastronomiczna, co stało w sprzeczności z wymogami konkursu na dofinansowanie działalności kulturalnej.Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o dofinansowanie projektu rewitalizacji zespołu pałacowo-parkowego w celu utworzenia Centrum Doskonalenia Talentów. Instytucja Organizująca Konkurs (IOK) negatywnie oceniła formalnie projekt, uznając, że nie spełnia on kryterium wykorzystania infrastruktury na cele kulturalne (wymagane 80%). Po nieuwzględnieniu protestu przez Zarząd Województwa, Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA. Skarżący argumentował, że ochrona i udostępnianie zabytku jest działalnością kulturalną, a planowane działania (warsztaty, koncerty) uzasadniają wykorzystanie przestrzeni na cele kulturalne. Organ odwoławczy i sąd uznali, że dominującą działalnością jest hotelarsko-gastronomiczna, a wnioskodawca nie wykazał spełnienia wymogu 80% wykorzystania na cele kulturalne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 1457/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.), Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2017 r., sprawy ze skargi Stowarzyszenia Z. w W., na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa M., z dnia 6 grudnia 2016 r. Nr [...], w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, , - skargę oddala -,
W wyniku rozpatrzenia protestu złożonego przez Stowarzyszenie A. "Z." w W. od negatywnego wyniku oceny formalnej projektu pn. "Centrum D. T. w zespole pałacowo-parkowym w J." – pismo Instytucji Organizującej Konkurs z dnia 23 września 2016r. (numer wniosku: [...]), złożonego w ramach konkursu nr [...]) - Zarząd Województwa M. rozstrzygnięciem z dnia 6 grudnia 2016r., nr [...], protestu nie uwzględnił.
Organ działał na podstawie art. 53 - 59 Ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 217, dalej: ustawa i u.z.r.p.s.), zapisów Podręcznika Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa M. na lata 2014-2020 - wersja nr [...], stanowiącego zał. do Uchwały Nr [...] Zarządu Województwa M. z dnia 9 sierpnia 2016r. oraz Regulaminu konkursu nr [...], 6 Oś Priorytetowa - Dziedzictwo regionalne, Działanie 6.1. - Rozwój dziedzictwa kulturowego i naturalnego Poddziałanie 6.1.1 Ochrona i opieka nad zabytkami - projekty większej skali (dalej: Regulamin konkursu) stanowiącego załącznik nr 1 do Uchwały Nr [...] Zarządu Województwa M. z dnia 1 marca 2016r.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym ;
Wnioskodawca zaplanował realizację prac konserwatorskich, zabezpieczających przed zniszczeniem oraz robót budowlanych w zespole pałacowo-parkowym, znajdującym się w Janowicach, a następnie przystosowanie obiektu do nowych funkcji gospodarczych, poprzez stworzenie Centrum D. T.
Na etapie l oceny formalnej Instytucja Organizująca Konkurs (IOK) zwróciła się do Wnioskodawcy z prośbą o przedstawienie wyjaśnień, potwierdzających spełnienie warunków ubiegania się o pomoc na kulturę, w tym w szczególności: na ile faktycznie powstała infrastruktura będzie wykorzystywana na cele kulturalne; jeśli tak, to w jaki sposób Wnioskodawca zagwarantuje, że w skali roku przynajmniej 80% czasu lub przestrzeni infrastruktury będzie wykorzystywane do celów związanych z kulturą.
Ponadto Wnioskodawca we wniosku o dofinansowanie wskazał, że Centrum D. T. (CDT) ma oferować pobyt z pełnym wyżywieniem w szczególności dla osób, które powierzyły swoje prawa w zarząd ZAiKS oraz ich rodzin. W tym zakresie wątpliwość oceniających wzbudziło, na ile korzystanie przez członków rodzin z pobytu w CDT będzie związane z działalnością kulturalną. Zdaniem IOK na podstawie przedstawionych informacji, trudno było zweryfikować, ile z osób korzystających z oferty CDT, to członkowie ZAiKS, a ile to rodziny członków.
Oceniający stwierdzili brak szerszego opisu wydarzeń kulturalnych planowanych do realizacji, oprócz warsztatów. Wprawdzie Wnioskodawca w wielu miejscach wniosku (m.in. pkt C.1.1, C.1.2, C.3.1) wskazał, że powstały obiekt miałby umożliwiać łatwiejszy dostęp do kultury i wydarzeń kulturalnych dla mieszkańców subregionu, jednakże - w opinii IOK - zapisy te nie przekładały się na przyjęte rezultaty wniosku.
Oceniający zarzucili Wnioskodawcy brak możliwości weryfikacji osób korzystających z noclegów (57% wartości wskaźnika) oraz osób korzystających z warsztatów (21% wartości wskaźnika). Stwierdzili także, że w całym budynku pałacu brak było jakichkolwiek pomieszczeń związanych z działalnością Wnioskodawcy w zakresie kultury. W budynku znajdować się miały wyłącznie pokoje hotelowe oraz związane z obsługą hotelu, sale szkoleń, sale klubowe, pomieszczenia w zakresie masażu, jaccuzi, ćwiczeń ruchowych i restauracja.
Z racji tego, że w dokumentacji aplikacyjnej, Wnioskodawca uwzględnił informację tylko o zatrudnieniu osób związanych z obsługą części hotelowo-restauracyjnej, IOK zwróciła się także o wyjaśnienie, w jaki sposób zapewni on właściwą organizację wydarzeń kulturalnych. W ramach przedstawionych wyjaśnień w powyższej kwestii, wnioskodawca wskazał, że nie przewiduje zatrudnienia na stałe osób prowadzących warsztaty, a prowadzone warsztaty dla osób korzystających z oferty mają działać na zasadzie "Mistrz-Uczeń". W ocenie IOK nadal brak było jednak szczegółowych informacji nt. założeń dotyczących planowanych warsztatów, wskazujących, w jaki sposób będą realizowane warsztaty na zasadzie "Mistrz-Uczeń".
IOK zauważyła, że Wnioskodawca wskazał, iż obiekt pałacu będzie wykorzystywany w ramach działalności o charakterze socjalnym, co zdaniem oceniających rodziło znaczące wątpliwości w zakresie wykorzystywania infrastruktury pałacu na cele związane z kulturą. Wątpliwe było również - wyłączenie z 80% powierzchni związanych z kulturą - jedynie pomieszczeń pokoi hotelowych. Wnioskodawca nie przedstawił żadnych informacji potwierdzających zasadność objęcia pomocą na kulturę budynku pałacu, brak było wystarczającego udokumentowania odrębności programowej domu pracy twórczej w Janowicach oraz dofinansowania w ramach pomocy na kulturę głównie infrastruktury hotelowej. Zauważono też, że z przedmiotowych pokoi mieliby korzystać nie tylko artyści, ale także członkowie ich rodzin, co - w opinii IOK nie było równoznaczne z wykorzystaniem miejsc hotelowych wyłącznie przez artystów.
Oceniający stwierdzili też, że przedstawiona przez Wnioskodawcę metoda wykorzystania w skali roku przynajmniej 80% czasu lub przestrzeni infrastruktury do celów związanych z kulturą była niewłaściwa. Wnioskodawca przedstawił fragmentaryczne wyjaśnienie, że będzie wykorzystywał obiekt na cele kulturalne i zachowa 80% wykorzystania na cele kulturalne.
W świetle informacji dotyczących powierzchni obiektów kwalifikowanych IOK stwierdziła, że:
- powierzchnie nie miały odzwierciedlenia w przedstawionych rzutach pięter, przedstawionych przez Wnioskodawcę w ramach zał. nr 4;
- wątpliwości budziły wyjaśnienia Wnioskodawcy, z których wynikało, że do wskaźnika 80% zaliczono powierzchnię pałacu i spichlerza oraz teren parku z wyłączeniem boisk sportowych (koszt niekwalifikowany). Mając na względzie powyższe, oceniający stwierdzili, że brak było podstaw, aby powierzchnię parku wliczać do powierzchni, na podstawie której tworzona jest metodologia wykorzystywania dofinansowanej infrastruktury na cele związane z kulturą. Z dokumentacji projektowej nie wynikało, że na terenie samego parku będą prowadzone jakiekolwiek działania związane z kulturą, a informacja przedstawiona przez Wnioskodawcę, że szereg imprez kulturalnych na świeżym powietrzu (pikniki, plenerowe koncerty w parku itp.) nie uzasadniały wykorzystywania terenu parku w 100% do tych celów.
- z przedstawionych dokumentów (zał. nr 4) wynikało, że infrastruktura faktycznie wykorzystywana na cele związane z kulturą, to pomieszczenia na parterze spichlerza, których powierzana wynosiła jedynie 270,05 m2, co stanowiło niewielką cześć powstałej infrastruktury.
Mając powyższe na uwadze, oceniający stwierdzili, iż Wnioskodawca nie wykazał, że obiekt pełnić będzie funkcje kulturalne. Przedstawione we wniosku informacje nt. charakteru planowanej działalności noclegowej, lakoniczny opis warsztatów oraz wydarzeń artystycznych, a przede wszystkim przedstawiona metodologia wykorzystana obiektu wskazywały, że obiekt nie będzie wykorzystywany w sposób umożliwiający przyznanie pomocy na kulturę. Tym samym stwierdzono, że przedmiotowy projekt nie spełnił kryterium Pomoc publiczna, w związku z czym nie mógł uzyskać dofinansowania w ramach poddziałania 6.1.1 RPO WM.
Wnioskodawca wniósł protest do IZ WM od negatywnego wyniku oceny projektu, odrzuconego na etapie oceny formalnej i stwierdził, że zarzut lakonicznego opisu zaplanowanej działalności kulturalnej był chybiony, gdyż przedstawiał on zasady funkcjonowania programu kulturalnego. Zaznaczono, że w pozycji L.3 wniosku o dofinansowanie wykazano konkretne tematy warsztatów, twórcze działania grupowe, czy popularyzatorskie oraz podano szczegółowe dane na temat działalności kulturalnej. Wnioskodawca zaznaczył, m.in., że wskazał we wniosku:
- na trzy uzupełniające się kierunki działalności DPT, tj. stworzenie warunków pracy dla rezydentów, działalność dydaktyczna, działalność popularyzatorska,
- nazwy konkretnych podmiotów, z którymi miała zostać podjęta współpraca, np. E. C. M. K. P. w L., Teatr im. S. w T.,
- konkretne działania twórcze, np.: przygotowanie scenariuszy dla T. (dla TVP), czy na potrzeby Teatru P. R., tworzenie przedstawienia baletowego,
- tematy warsztatów mistrzowskich, np. warsztaty kompozytorskie związane z tworzeniem muzyki dla potrzeb dzieł audiowizualnych, warsztaty scenopisarskie, warsztaty dla instrumentalistów,
- tematykę szkoleń: ochrona własności intelektualnej, szkolenia tłumaczeniowe,
- inne działania, jak np. wymiana rezydentów-stypendystów,
- przykładowe projekty popularyzatorskie wraz z ich opisem, np. N. O. T., którego celem byłoby wsparcie młodych artystów teatru, N. W. K., projekt aktywizujący seniorów z M., Dzieci w J. - czym skorupka za młodu... - piknik z okazji Dnia Dziecka, obejmujący m.in. spotkania z twórcami kultury, mające na celu popularyzację różnych dziedzin kultury, rozwijanie już wśród dzieci potrzeby obcowania z kulturą, itp.
Wnioskodawca zaznaczył dodatkowo, że na tym etapie planowania projektu inwestycyjnego trudno było określić bardziej szczegółowy program, gdyż konieczne byłoby wskazanie konkretnych dat realizacji poszczególnych działań kulturalnych, co nie byłoby ani celowe na tym etapie, ani możliwe. Wskazano też, że ograniczeniem dla większej szczegółowości była również liczba znaków w pkt L.3 dotycząca przyszłego programu - liczba ta wynosiła 10.000. Wnioskodawca wykorzystał 9.000 znaków, a zatem jakakolwiek większa szczegółowość nie była oczekiwana przez IZ, skoro wprowadzono takie ograniczenia znaków.
Wnioskodawca odniósł się również do zarzutu oceniających o brak opisu założeń dotyczących programu Mistrz-Uczeń oraz spostrzeżenia IOK, że wśród kadry na stałe planowane było zatrudnianie wyłącznie osób obsługujących obiekt od strony technicznej. Członkostwo w stowarzyszeniu ma charakter obustronnych korzyści - z jednej strony członek stowarzyszenia ponosi niższe koszty pobytu, z drugiej, świadczy usługi prowadzenia zajęć i warsztatów. Ponadto zaznaczono, że nie było możliwe wskazanie konkretnych nazwisk artystów, gdyż będzie to zależało od ich zainteresowania pobytami na terenie Janowic.
Odnosząc się do zarzutu oceniających dot. wartości wskaźnika osób korzystających z noclegów i osób korzystających z warsztatów, Wnioskodawca wyjaśnił, że zgodnie z całościowym opisem projektu, oferta była adresowana do 4 grup odbiorców. Każda z tych grup była odrębnie zdefiniowana. Udział poszczególnych grup w łącznej liczbie odbiorców nie powinien wpływać na ocenę wykorzystania infrastruktury, zgodnie z art. 53 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r., uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26 czerwca 2014r., str. 1, dalej: Rozporządzenie 651/2014), gdzie mowa jest wyłącznie o czasie lub przestrzeni, a nie udziale poszczególnych grup odbiorców. Istotnie grupy odbiorców świadczą o programie kulturalnym, niemniej jednak nie można do tej sfery podejść matematycznie.
Wnioskodawca nie zgodził się także z argumentacją IOK, iż w budynku pałacu brak było pomieszczeń związanych z działalnością w zakresie kultury, bowiem w pałacu znajdują się pomieszczenia, których nazwy związane są z historycznym nazewnictwem i przeznaczeniem (np. sala balowa, sala kominkowa, pokój myśliwski, sala myśliwska). Dodatkowo wydzielono z istniejących przestrzeni, sale klubowe, pomieszczenie ekspozycji, sale szkoleń, które są pomieszczeniami wielofunkcyjnymi. Funkcjonowanie tych sal jest niezależne od korzystania z noclegów i jest związane z prowadzeniem zajęć, warsztatów, czy spotkań. Zaznaczono dodatkowo, że w ramach projektu nie były planowane żadne działania inwestycyjne, związane z pomieszczeniami w zakresie masażu, jaccuzi ćwiczeń ruchowych, a sam fakt ich istnienia musiał zostać wykazany w projekcie budowlanym. Nie były to pomieszczenia planowane, ale istniejące. Dodano, że w sali do ćwiczeń ruchowych - dzięki istniejącej ścianie z lustrami - prowadzone miały być warsztaty baletowe i choreograficzne, w budynku gospodarczym przewidziano pracownię malarską, w budynku spichlerza, m.in. pracownie fotograficzne, ciemnie fotograficzne, pracownię dźwiękową, salę multimedialną. Są to pomieszczenia specjalistyczne, przeznaczone na działalność kulturalną. Podkreślono, że zamiarem Wnioskodawcy nie był, jak sugerowała IOK, remont pałacu na cele hotelowe, ale kompleksowe stworzenie CDT. Gdyby tak było, to Wnioskodawca zrezygnowałby z ponoszenia kosztów niekwalifikowanych, tj. budowy budynku gospodarczego, rozbudowy spichlerza, czy specjalistycznego wyposażenia.
W odniesieniu do zarzutu, że obiekt pałacu będzie wykorzystywany w ramach działalności o charakterze socjalnym, wnioskodawca wskazał, że zgodnie ze statusem ZAiKS, działalnością socjalną jest prowadzenie Domów P. T., gdyż oferowanie pobytów po niższych cenach, niż rynkowe, stanowi właśnie działalność socjalną na rzecz członków ZAiKS i ich rodzin. Nie jest działalnością socjalną, realizacja programu kulturowego na terenie obiektu, ale zapewnienie noclegów po niższej cenie.
Odpowiadając na zarzut oceniających o braku podstaw, aby powierzchnię parku wliczać do powierzchni infrastruktury na cele związane z kulturą, Wnioskodawca, powołując się na treść art. 53 ust. 4 Rozporządzenia 651/2014 wskazał, że zawarte w nim sformułowanie "tej infrastruktury" oznacza, że obliczenie wskaźnika 80% przestrzeni wykorzystuje tą samą infrastrukturę, która jest kwalifikowana.
Rozpatrując protest, Zarząd Województwa M. - powołując się na regulacje przytoczone na wstępie - wydał rozstrzygnięcie z dnia 6 grudnia 2016r., nr [...] odmawiające uwzględnienia tego środka odwoławczego. Stanął bowiem na stanowisku, że przedmiotowy projekt został prawidłowo oceniony w zakresie kryterium "Pomoc publiczna" w kontekście zakwestionowania powierzchni parku oraz powierzchni pałacu, jako wykorzystywanych na cele kulturalne.
Odnosząc się do faktu, że Wnioskodawca w ramach uzupełnień na etapie oceny formalnej próbował dowodzić, że przynajmniej 80% przestrzeni infrastruktury będzie wykorzystywana do celów związanych z kulturą, wskazał na powierzchnie "obiektów kwalifikowanych", tj. pałacu, spichlerza i parku (z wyłączeniem boisk), z powierzchni tych obiektów wyłączył jedynie powierzchnię restauracji w pałacu oraz pokoi w pałacu i w spichlerzu - zauważono, że największą powierzchnię, wpływającą w sposób znaczący na prawidłowość wyliczenia spełnienia wymaganego progu procentowego, dotyczącego przestrzeni infrastruktury, wykorzystywanej do celów związanych z kulturą - posiadał park. W tym zakresie organ wyjaśnił, że powierzchnia parku nie mogła być brana pod uwagę przy wyliczeniu stosunku procentowego. Zadania przewidziane w projekcie oraz koszty kwalifikowalne w dużej części dotyczyły zagospodarowania terenu parku, jednak żadne z tych działań nie dotyczyło infrastruktury, czy wyposażenia przeznaczonego na cele prowadzenia działalności kulturalnej. Prace na terenie zabytkowego parku obejmowały, m.in. zagospodarowanie terenów zieleni (np. wycinka drzew, prace pielęgnacyjne i porządkowe), odbudowę zabytkowego stawu, wykonanie oświetlenia, remonty nawierzchni (aleje spacerowe, ścieżki rowerowe oraz elementy małej architektury (altana, mostek, ławki, kosze, itp.). Ponadto, z informacji zawartych we wniosku wprawdzie wynikało, że na terenie parku, Wnioskodawca planował działalność związaną z kulturą, jednak miałaby ona charakter incydentalny. Ponadto nie można było oszacować, jaka przestrzeń byłaby na tą działalność wykorzystywana. Samo udostępnienie obiektu dla zwiedzających nie stanowiłoby działalności kulturalnej, byłoby spełnieniem wymagań konkursu dotyczącym ogólnodostępności obiektu, jednak nie było to jednoznaczne z tym, że czas ten będzie wykorzystywany do celów związanych z kulturą. W opinii Instytucji Rozpatrującej Protest (IRP) - przy obliczaniu wymaganego stosunku procentowego przestrzeni, oceniający słusznie nie brali pod uwagę powierzchni pomieszczeń pałacu, ponieważ z dokumentacji aplikacyjnej nie wykazano, w których z pomieszczeń byłyby realizowane poszczególne działania o charakterze kulturalnym. Zaznaczono, że sam Wnioskodawca stwierdził, że sale w pałacu nie były dostosowane do konkretnych zajęć czy też nie były do tych celów adaptowane, gdyż nie było w ogóle takiej potrzeby dla celów deklarowanej działalności kulturalnej. Według IRP jednak, argumentacja Wnioskodawcy, że praca nad projektami kulturalnymi niejednokrotnie wymaga wyłącznie pomieszczenia i kilku krzeseł, nie uzasadniała zaliczenia, wskazywanych przez Wnioskodawcę wielofunkcyjnych pomieszczeń, do 80% przestrzeni infrastruktury wykorzystywanej do celów związanych z kulturą. Podano także, że Wnioskodawca wskazał możliwości wykorzystania niektórych sal w budynku pałacu na cele związane z kulturą, nie przedstawił jednak informacji w powyższym zakresie, brak było informacji uzasadniających zasadność objęcia pałacu pomocą na kulturę. Ponadto Wnioskodawca zaznaczył w proteście, że szczegółowo opisał program działalności kulturalnej, jednak nie wynikało z niego, że poszczególne pomieszczenia pałacu wykorzystywane będą na te cele.
Wskazano, że zdecydowaną grupę odbiorców przedmiotowego projektu stanowiły osoby korzystające z oferty noclegowej, co ukazywało, jaki charakter działalności był dominujący w przypadku Wnioskodawcy. Potwierdzały to również informacje dotyczące zatrudnienia, zgodnie z którymi zaplanowano zatrudnić nowych pracowników przede wszystkim na stanowiska związane z obsługą hotelu (np. osoby sprzątające, obsługa recepcji) oraz z restauracją (np. kucharz, kelner).
Wobec powyższych okoliczności, IRP stwierdziła, że projekt Wnioskodawcy nie spełnił warunku umożliwiającego ubieganie się o pomoc na kulturę, ponieważ nie można było uznać, że w skali roku przynajmniej 80% przestrzeni infrastruktury będzie wykorzystywane do celów związanych z kulturą. Ponadto, ze względu na nieprzedstawienie szczegółowych informacji na temat czasu wykorzystywanego w ramach projektu w skali roku do celów związanych z kulturą, zdaniem organu nie można było dokonać odpowiedniego szacunku. Zatem brak było możliwości przyznania pomocy publicznej na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego, zgodnie z Rozporządzeniem - z tych względów, protestu nie uwzględniono.
Wnioskodawca wniósł skargę na nieuwzględnienie protestu, w której opisał dotychczasowy przebieg postępowania, powielił argumentację zawartą w proteście, a ponadto ocenie projektu zarzucił naruszenie prawa, tj.:
- §7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 28 sierpnia 2015r. w sprawie pomocy inwestycyjnej na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014-2020 - (Rozporządzenie),
- art. 53 ust. 4 lit. a Rozporządzenia Komisji UE 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r..
W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że zarówno IOK oceniająca złożony wniosek, jak i Instytucja Rozpoznająca Protest (IRP) błędnie uznały, że projekt nie spełniał kryterium kwalifikowalności kosztów z art. 53 ust. 4 lit. a Rozporządzenia, bowiem strona wykazała, że infrastruktura, której dotyczył projekt, będzie wykorzystywana w skali roku w co najmniej 80% na cele kulturalne, zatem powinna była uzyskać pomoc publiczną na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego. Podano, że zarówno w pałacu, jak i w parku odbywać się miały imprezy kulturalne, w tym warsztaty mistrz-uczeń, imprezy kulturalne na świeżym powietrzu (pikniki plenerowe, koncerty w parku), a cały obszar można będzie bezpłatnie zwiedzać. Według strony skarżącej, powierzchnia pałacu i spichlerza, z wyłączeniem powierzchni restauracji i pokoi gościnnych, jak również cały obszar parku (z wyłączeniem boisk sportowych), byłyby wykorzystywane na cele działalności kulturalnej, zatem spełniony był warunek, o którym mowa w ww. przepisie., tj., co najmniej 80% powierzchni tej infrastruktury byłaby w skali roku wykorzystywana na cele działalności kulturalnej. Nie zgodzono się z zawężonym rozumieniem przez organ działalności kulturalnej, na okoliczność czego przytoczono treść art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 października 1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 406) i podano, że już sama ochrona obiektu zabytkowego (parku), wpisanego do rejestru zabytków jest działalnością kulturalną. Tym bardziej, udostępnienie zabytku dla zwiedzających wpisywało się w definicję upowszechnienia i stanowiło działalność kulturalną, wbrew temu, co twierdziła IZ.
Za nieuzasadniony uznano zarzut oszacowania przestrzeni, jaka miałaby być na tę działalność wykorzystywana, bowiem rodzaje planowanych wydarzeń, jak i brak informacji o jakichkolwiek ograniczeniach przestrzeni, wskazywały na całkowite wykorzystanie przestrzeni parku do planowanych wydarzeń. Dodano, że nie można było też przewidzieć lokalizacji konkretnych wydarzeń w parku, bo byłoby do uzależnione od danego wydarzenia. W odniesieniu do kolejnej kwestii wskazano, że nawet teoretycznie trudno byłoby określić, jakie wyposażenie należałoby zakupić do zabytkowego parku, aby uznać, że dzięki temu, byłby on udostępniany na cele prowadzenia działalności kulturalnej. Zdaniem strony skarżącej, zarówno park, jak i pałac, poprzez bezpłatne udostępnianie zwiedzającym i poprzez planowane wydarzenia kulturalne, byłyby w pełni wykorzystywane na cele związane z kulturą. Powierzchnia nieuznana, jako związana z kulturą dotyczyła pokoi gościnnych i restauracji (cele gospodarcze). Zwrócono uwagę, że uregulowanie art. 53 ust. 4 lit. a Rozporządzenia 651/2014 wskazuje na coś więcej, niż tylko działalność kulturalną, posługuje się pojęciem "celów związanych z kulturą". To pojęcie znacznie szersze, niż działalność kulturalna. Cele związane z kulturą zostały zdefiniowane w art. 53 ust. 2 Rozporządzenia. W tym kontekście, według strony skarżącej, IZ wykazała się niespójnością. Skoro bowiem projekt wpisywał się w art. 53 ust. 2 lit. a i z uwagi na wpis do rejestru zabytków również w art. 53 ust. 2 lit. b, to konsekwentnie należało uznać, że infrastruktura była wykorzystywana do celów związanych z kulturą, gdyż o tych samych celach stanowi, zarówno art. 53 ust. 2, jak i art. 53 ust. 4. IZ uznała, że projekt wpisywał się w cele kulturalne z art. 53 ust. 2 z uwagi na fakt zabytkowego charakteru obiektu, a jednocześnie ochrona i udostępnianie tego zabytku nie stanowiło celu kulturalnego w rozumieniu art. 53 ust. 4. Zdaniem strony skarżącej, nie był podstaw, aby stwierdzić, że sformułowanie z art. 53 ust. 2 (Pomoc jest udzielana na następujące cele i działania kulturalne...) należało inaczej interpretować, niż to z art. 53 ust. 4 (jeżeli w skali roku przynajmniej 80% czasu lub przestrzeni tej infrastruktury jest wykorzystywane do celów związanych z kulturą). Zacytowano także oryginalną, anglojęzyczną wersję ww. przepisów i stwierdzono, że chodzi w nich o te same cele kulturalne. A zatem skoro projekt spełniał cele kulturalne z art. 53 ust. 2, jako materialne zasoby dziedzictwa kulturowego, tj,. w związku z faktem, że jest to obiekt zabytkowy, to konsekwentnie, wykorzystanie tego obiektu - parku na cele wynikające wprost z zabytkowego charakteru - ochrona i udostępnienie (upowszechnienie), stanowiło według strony, te same cele kulturalne.
Wobec powyższego wniesiono o uwzględnienie skargi, poprzez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Zarządowo Województwa M.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, natomiast w odniesieniu do zarzutów skargi stwierdził, że to na stronie skarżącej spoczywał obowiązek wykazania, że w skali roku przynajmniej 80% czasu lub przestrzeni dofinansowywanej infrastruktury było wykorzystywane na cele związane z kulturą, jednak w ocenie organu, strona nie wykazała spełnienia ww. przesłanek, co uzasadniało negatywną ocenę projektu. Zauważono, że strona skarżąca błędnie uznała, iż sam fakt wpisania obiektu do rejestru zabytków, przesądzał o tym, że na terenie całego obiektu prowadzona będzie działalność kulturalna, a jedynie sporadycznie inna działalność. Organ nie kwestionował, że obiekt mógł być wykorzystywany na cele kulturalne, jednak z informacji zwartych we wniosku nie wynikało, aby na te cele był wykorzystywany w całości lub przez cały czas. Tylko z oświadczeń strony skarżącej wynikało, że działalność kulturalna będzie prowadzona na całej jego powierzchni. Zauważono, że sam skarżący wskazywał na wzrost przychodów z tytułu usług noclegowych w wyniku realizacji projektu, jak również na wzrost zatrudnienia, ale jedynie w obszarze usług hotelarskich i gastronomicznych, a zatem nie w obszarze działalności kulturalnej. Założenie strony, że cały obiekt był lub będzie wykorzystywany na działalność kulturalną, pozostawało w sprzeczności z załączonymi do wniosku dokumentami, w szczególności projektem wykonawczymi i pozwoleniem na budowę. Trudno bowiem było uznać, że teren stawu, czy parkingu lub, np. powierzchnia obieralni warzyw z aneksem jajecznym, czy gabinet masażu były powierzchniami wykorzystywanymi na cele związane z działalnością kulturalną, a powierzchni tych strona skarżąca nie wyłączyła, jako niewykorzystywanych na ten cel. Wskazano, że sam fakt, iż strona skarżąca planowała nawiązać współpracę z podmiotami trzecimi, która zaowocowałaby w przyszłości, organizacją wydarzeń kulturalnych, nie uzasadniała twierdzenia, że cała powierzchnia obiektu, z wyłączeniem restauracji, pokoi i boisk sportowych, była wykorzystywana na cele związane z kulturą. Wobec powyższych okoliczności wniesiono o oddalenie skargi.
W kolejnych pismach procesowych, pełnomocnicy stron reasumowali i poszerzali argumentację służącą uzasadnieniu zajmowanego w postępowaniu stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz.718 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Na podstawie art.3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2014r., poz. 1146 ze zm. - dalej: także u.z.r.p.s.), które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy P.p.s.a. (z wyłączeniami o których mowa w art.64 u.z.r.p.s).
Zgodnie z art. 61ust.1 powołanej ustawy, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3).
Powyższa regulacja oznacza, że kontroli sądów administracyjnych poddana jest ocena projektów, zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, dokonywana przez instytucję zarządzającą programami operacyjnymi (pośredniczącą lub wdrażającą) w realizacji takich programów, po wyczerpaniu środków odwoławczych.
Przystępując do kontroli oceny wniosku w niniejszej sprawie należy wskazać, że procedura odwoławcza została wyczerpana. Skarżący po otrzymaniu negatywnej oceny swojego projektu (informacja z dnia 23 września 2016r.) wniósł protest w terminie przewidzianym ustawą, który został rozpatrzony orzeczeniem Zarządu Województwa M. (podjętym przez skutecznie upoważnione podmioty) z dnia 6 grudnia 2016r. o nieuwzględnieniu protestu i w ustawowym terminie złożył skargę do WSA w Krakowie.
Badając legalność oceny wniosku, dokonaną przez Zarząd Województwa M. Sad stwierdził, że odpowiada ona prawu, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do kwestii merytorycznych należy wskazać, że na podstawie art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2 u.z.r.p.s., instytucja zarządzająca, którą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa, została zobowiązana do przygotowania propozycji kryteriów wyboru projektów i wyboru projektów do dofinansowania. Stosownie do treści art.37 ust.2 u.z.r.p.s. projekt podlega ocenie w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art.125 ust.3 lit.a rozporządzenia ogólnego. Wybór projektów w trybie konkursowym następuje na podstawie regulaminu określonego przez właściwą instytucję. Regulamin określa zasady przeprowadzenia konkursu, zawierając w swej treści pozycje wymienione szczegółowo w pkt 1-12 ust 2 art. 41 u.z.p.r.s. w tym; "kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia" (pkt 7).
W rozpoznawanej sprawie Zarząd Województwa M. (działając przez skutecznie upoważnione podmioty) przeprowadził konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu, a wnioskodawcy biorący udział w konkursie mieli obowiązek zastosować się do reguł wskazanych w regulaminie, które wyznaczały ramy prawne tego postępowania.
Rozstrzygnięcia powyższego sporu Sąd poszukiwać zatem musiał w pierwszej kolejności, w treści Regulaminu konkursu, skoro akt ten - stosownie do treści art. 41 u.z.p.r.s. - w sposób szczegółowy i wyczerpujący określać musi zasady przeprowadzenia konkursu.
Regulaminu konkursu nr [...], zawarty w załączniku nr 1 do Uchwały Nr [...] Zarządu Województwa M. z dnia 1 marca 2016r. w ramach osi priorytetowej - Dziedzictwo regionalne, w ramach działania - Rozwój dziedzictwa kulturowego i naturalnego i poddziałania - Ochrona i opieka nad zabytkami - projekty większej skali, w rozdziale 2.2 określa "przedmiot konkursu", wskazując równocześnie, którego rodzaju projekty mogą być objęte wsparciem w ramach konkursu, pod jakimi warunkami, jakie podmioty mogą ubiegać się o dofinansowanie oraz w jaki sposób określana jest kwalifikowalność wydatków ponoszonych przez Beneficjenta. W tym ostatnim zakresie Regulamin – w § 25 ust 1 – przewiduje stosowanie Podręcznika kwalifikowania wydatków objętych dofinansowaniem w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa M. na lata 2014 – 2020 (publikowanego na stronie internetowej [...] oraz stosowanie przepisów prawa wspólnotowego i krajowego, w tym przepisów dotyczących zasad udzielania pomocy publicznej obowiązujących w momencie udzielania wsparcia. Niespełnienie kryteriów narzuconych regułami pomocy publicznej skutkować ma – wedle § 29 ust 1 Regulaminu – odmową uznania wydatków za kwalifikowane lub negatywną oceną projektu.
Stosując omówione wyżej zasady, zarówno Instytucja Organizująca Konkurs, jak i Instytucja Rozpoznająca Protest jednolicie uznały, iż wnioskowany do dofinansowania projekt nie spełnia należycie kryterium "Pomoc publiczna" ponieważ Wnioskodawca nie wykazał, że infrastruktura, której dotyczy projekt będzie wykorzystywana w ciągu roku w co najmniej 80 % czasu lub przestrzeni, na cele kulturalne. Powyższy brak formalny nie został nadto usuniety mimo zachowania określonych w Regulaminie procedur umożliwiających uzupełnienie wniosku.
Konstatacjom powyższym trudno – w okolicznościach sprawy – odmówić słuszności.
Przede wszystkim zaznaczyć należy, iż zastosowanie przepisów o pomocy publicznej wynika z wyczerpania w rozpoznawanej sprawie przesłanek definicji "pomocy publicznej" zawartej w § 4 pkt 15 Regulaminu, zgodnie z którą, pomoc publiczna to pomoc spełniająca kryteria określone w art. 107 ust 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Wsparcie dla przedsiębiorstwa, o ile jednocześnie spełnione są następujące warunki; występuje transfer środków publicznych, podmiot uzyskuje korzyść ekonomiczną, wsparcie ma charakter selektywny tzn. uprzywilejowuje określony podmiot i grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję na rynku unijnym oraz wpływa na wymianę handlową między krajami członkowskimi UE.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 28 sierpnia 2015r. w sprawie udzielania pomocy inwestycyjnej na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015r. poz. 1364) stanowi równocześnie - w § 6, iż pomoc ma na celu wspieranie rozwoju gospodarczego i społecznego województwa objętego regionalnym programem operacyjnym na lata 2014-2020 i jest udzielana na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego, a według § 7 tego aktu, pomoc jest udzielana:
1) zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 651/2014;
2) w formach i na warunkach, o których mowa w art. 5 ust. 2 lit. a-c rozporządzenia nr 651/2014;
3) na pokrycie kosztów kwalifikowalnych, o których mowa w art. 53 ust. 4 oraz ust. 9 zdanie trzecie rozporządzenia nr 651/2014.
Z uwagi na przedmiot postępowania, szczególne i podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma treść zdania pierwszego ust 3 § 7 powołanego rozporządzenia. Interpretacja wskazanego tam przepisu (w kontekście stanu faktycznego sprawy), stała się podstawą wydania niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia, kontestowanego obecnie w trybie skargi do sądu administracyjnego.
Definicja wspomnianych "kosztów kwalifikowanych" zawarta jest bowiem w treści Rozporządzenia Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. U. z 2014r. seria L, nr. 187). W sekcji 11 zatytułowanej "Pomoc na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego" w art. 53 wskazano, iż;
1. Pomoc na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 Traktatu i wyłączona z obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełnione są warunki ustanowione w niniejszym artykule i w rozdziale I.
2. Pomoc jest udzielana na następujące cele i działania kulturalne:
a) muzea, archiwa, biblioteki, ośrodki lub przestrzenie kulturalne i artystyczne, teatry, opery, sale koncertowe, inne organizacje wystawiające widowiska sceniczne, instytucje odpowiedzialne za dziedzictwo filmowe oraz inne podobne infrastruktury, organizacje i instytucje kulturalne i artystyczne;
b) materialne zasoby dziedzictwa kulturowego, w tym wszelkie formy ruchomego i nieruchomego dziedzictwa kulturowego, obiekty archeologiczne, pomniki, obiekty i budynki historyczne; dziedzictwo naturalne związane z dziedzictwem kulturowym lub jeśli zostały formalnie uznane za dziedzictwo kulturowe lub naturalne przez właściwe organy publiczne państwa członkowskiego;
c) niematerialne zasoby dziedzictwa kulturowego w dowolnej formie, w tym zwyczaje ludowe i rękodzieło;
d) wydarzenia i spektakle kulturalne lub związane ze sztuką, festiwale, wystawy i inne podobne działania związane z kulturą;
e) edukacja kulturalna i artystyczna, jak również promowanie lepszego zrozumienia znaczenia ochrony i propagowania różnorodnych form wyrazu kulturowego, za pośrednictwem programów edukacyjnych oraz programów zwiększających świadomość społeczeństwa, m.in. przy zastosowaniu nowych technologii;
f) tworzenie, redagowanie, produkcja, dystrybucja, digitalizacja i publikacja utworów muzycznych i literackich, w tym przekładów.
3. Pomoc może przybrać formę:
a) pomocy inwestycyjnej, w tym pomocy na budowę lub modernizację infrastruktury kulturalnej;
b) pomocy operacyjnej.
W przypadku mającej zastosowanie w niniejszej sprawie pomocy inwestycyjnej w ust 4a powołanego przepisu, unijny ustawodawca określa, iż za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty inwestycji w rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne i prawne, w tym koszty budowy, modernizacji, nabycia, konserwacji lub poprawy infrastruktury, jeżeli w skali roku przynajmniej 80 % czasu lub przestrzeni tej infrastruktury jest wykorzystywane do celów związanych z kulturą.
Z powyższych regulacji jednoznacznie wynika więc obowiązek podmiotu wnioskującego o przyznanie dofinansowania na realizację celów preferowanych w przedmiotowym konkursie, wykazania w sposób nie nasuwający wątpliwości, iż inwestycja w konkretne rzeczowe aktywa trwałe w tym koszty budowy, modernizacji, nabycia, konserwacji lub poprawy infrastruktury dotyczy takich obiektów, które w skali roku, przynajmniej w 80 % czasu lub przestrzeni tej infrastruktury, wykorzystywane będą do celów związanych z kulturą.
Spór między stronami dotyczył w tym zakresie wykazania/nie wykazania powyższej okoliczności przez Wnioskodawcę oraz sposobu rozumienia pojęcia "wykorzystywania do celów związanych z kulturą" przedmiotowego obiektu, będącego zespołem parkowo-pałacowym wpisanym do rejestru zabytków a zatem niewątpliwie elementem nieruchomego dziedzictwa kulturowego.
W ocenie strony skarżącej, należało oprzeć się na definicji zawartej w ustawie z dnia 25 października 1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. 2012r. poz.406) określającej w art. 1 ust 1, iż działalność kulturalna (w rozumieniu niniejszej ustawy) polega na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury. Doprowadzając do stanu świetności zespół pałacowo-parkowy i udostępniając go publicznie Wnioskodawca w sposób oczywisty upowszechnia kulturę, umożliwiając jej prezentację szerokiemu gronu odbiorców, zapewniając tym samym obcowanie z kulturą a przeprowadzając konieczne remonty i prace konserwatorskie dobra dziedzictwa kulturowego równocześnie ochrania przed zniszczeniem. W tym znaczeniu niewątpliwie wykorzystuję ten obiekt czy tą infrastrukturę do celów związanych z kulturą w rozumieniu art. 53 ust 4 a Rozporządzenia Komisji UE 651/2014.
W ocenie organu, sam fakt, iż dana nieruchomość wpisana jest do rejestru zabytków i jest elementem nieruchomego dziedzictwa kulturowego, nie przesądza jeszcze, że na terenie całego obiektu prowadzona jest działalność kulturalna zwłaszcza, iż twierdzenia Wnioskodawcy o deklarowanej działalności w zakresie 80% wykorzystania czasu i przestrzeni infrastruktury na działalność kulturalną pozostawały w sprzeczności z intencjami strony co do prowadzenia jako dominującej działalności hotelowej i gastronomicznej oraz z przedłożonymi dokumentami a zwłaszcza projektem wykonawczym i pozwoleniem na budowę. Słusznie zatem organy uznały, że samo udostępnienie obiektu dla zwiedzających nie stanowiłoby działalności kulturalnej, byłoby spełnieniem wymagań konkursu dotyczącym ogólnodostępności obiektu, jednak nie było to jednoznaczne z wymaganym wykorzystywaniem do celów związanych z kulturą.
Zdaniem Sądu, na stronie skarżącej spoczywał obowiązek wykazania, że w skali roku przynajmniej 80% czasu lub przestrzeni dofinansowywanej infrastruktury było wykorzystywane na cele związane z kulturą, jednak w ocenie Sądu, strona nie wykazała spełnienia ww. przesłanek, co uzasadniało negatywną ocenę projektu. Z informacji zwartych we wniosku nie wynikało, aby na te cele obiekt był wykorzystywany w całości lub "w 80% czasu i przestrzeni infrastruktury". Sam Wnioskodawca wskazywał na wzrost przychodów z tytułu usług noclegowych w wyniku realizacji projektu, jak również na wzrost zatrudnienia ( o 16 etatów), ale jedynie w obszarze usług hotelarskich i gastronomicznych, a zatem nie w obszarze działalności kulturalnej. Twierdzenia strony, że cały obiekt będzie wykorzystywany na działalność kulturalną, pozostawało w sprzeczności z załączonymi do wniosku dokumentami, w szczególności projektem wykonawczymi i pozwoleniem na budowę. Trudno – jak słusznie uznały organy – było uznać, że teren stawu, parkingu czy gabinet masażu były powierzchniami wykorzystywanymi na cele związane z działalnością kulturalną, a powierzchni tych strona skarżąca nie wyłączyła z kwalifikowanych na ten cel. Wyłączeniu z działalności kulturalnej podlegały zdaniem Wnioskodawcy wyłącznie powierzchnie; restauracji, pokoi i boisk sportowych.
W dokumentacji aplikacyjnej nie wykazano, w których z pomieszczeń byłyby realizowane poszczególne działania o charakterze kulturalnym. Sam Wnioskodawca twierdził, że sale w pałacu nie były dostosowane do konkretnych zajęć czy też nie były do tych celów adaptowane, gdyż nie było w ogóle takiej potrzeby dla celów deklarowanej działalności kulturalnej bowiem praca nad projektami kulturalnymi niejednokrotnie wymaga wyłącznie pomieszczenia i kilku krzeseł. Tego typu twierdzenie nie może jednak samoistnie – w oderwaniu od innych okoliczności – być podstawą zaliczenia, wskazywanych przez Wnioskodawcę wielofunkcyjnych pomieszczeń, do 80% przestrzeni infrastruktury wykorzystywanej do celów związanych z kulturą. Wnioskodawca wskazał nadto potencjalne możliwości wykorzystania niektórych sal w budynku pałacu na cele związane z kulturą, nie przedstawił jednak konkretnych informacji i danych w powyższym zakresie.
Nie sposób nie zauważyć też, że największą powierzchnię, wpływającą w sposób znaczący na prawidłowość wyliczenia spełnienia wymaganego progu procentowego, dotyczącego przestrzeni infrastruktury, wykorzystywanej do celów związanych z kulturą - posiadał park a zadania przewidziane w projekcie oraz koszty kwalifikowalne w dużej części dotyczyły zagospodarowania terenu parku. Tym niemniej jednak – jak wynika z dokumentacji konkursowej dołączonej do skargi przez Wnioskodawcę – żadne z tych działań nie dotyczyło infrastruktury, czy wyposażenia przeznaczonego na cele prowadzenia działalności kulturalnej. Prace na terenie zabytkowego parku obejmować miały m.in. zagospodarowanie terenów zieleni (np. wycinka drzew, prace pielęgnacyjne i porządkowe), odbudowę zabytkowego stawu, wykonanie oświetlenia, remonty nawierzchni (aleje spacerowe, ścieżki rowerowe oraz elementy małej architektury (altana, mostek, ławki, kosze, itp.). Opisanie przez Wnioskodawcę, w ogólny sposób wydarzenia czy imprezy kulturalne, które potencjalnie miałyby odbywać się na terenie parku, miały mieć charakter jedynie incydentalny a sposób ich wskazania nie pozwalał na oszacowanie, jaka przestrzeń byłaby na tą działalność wykorzystywana i w jakim czasie. Nie można też zapominać, że Wnioskodawca we wniosku o dofinansowanie planował odpłatne udostępnianie terenu parkowego (i innych przestrzeni zespołu parkowo-pałacowego) na organizację różnego rodzaju imprez a zatem na działalność komercyjną.
Także sposób rozumienia pojęcia "wykorzystywania do celów związanych z kulturą" nie może w sposób jednoznaczny być przyjmowany w taki sposób jak czyni to w art. 1 ust 1 ustawa z 25 października 1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Jest to pojęcie niewątpliwie szersze niż "tworzenie, upowszechnianie i ochrona kultury". Nie można bowiem abstrahować od celów postulowanych do realizacji w ramach przedmiotowego konkursu oraz od konkretnego projektu działalności prezentowanego w konkursie przez stronę skarżącą czyli utworzenia Centrum Doskonalenia Talentów w zespole parkowo-pałacowym w Janowicach. Przypomnieć należy, że składając wniosek zadeklarowano prowadzenie działalności odpłatnej; sprzedaży usług noclegowych, prowadzenie działalności restauracyjnej oraz wynajem pomieszczeń czy przestrzeni na organizację imprez na indywidualne zamówienia. Zakładano wzrost przychodów w obszarze działalności hotelarskiej i restauracyjnej. W związku z powyższym zadeklarowano zatrudnienie 16 osób jednakże tylko do obsługi części hotelowo-restauracyjnej. Zaplanowano zatrudnić nowych pracowników przede wszystkim na stanowiska związane z obsługą hotelu (osoby sprzątające, obsługa recepcji) oraz z restauracją (kucharz, kelner). Docelową grupę odbiorców przedmiotowego projektu stanowić miały zatem osoby korzystające z oferty noclegowej, co ukazywało, jaki charakter działalności Wnioskodawca uznawał za dominujący.
Przedstawione we wniosku dane nie przystawały więc do deklarowanej w późniejszym postępowaniu (po wezwaniu o uzupełnienie wniosku) prowadzeniu działalności kulturalnej w całym obiekcie, której równocześnie nie można utożsamiać z zapewnieniem ogólnodostępności obiektu w sensie stworzenia możliwości obcowania z kulturą rozumianą jako jej upowszechnianie. Konkurs, do którego przystąpiła strona skarżąca wymagał czegoś więcej a mianowicie wykazania realizacji w zabytkowym obiekcie działalności kulturalnej, co jedynie teoretycznie zadeklarował Wnioskodawca, koncentrując się w rzeczywistości na działalności komercyjnej.
Sąd podziela też stanowisko organów Zarządu Województwa M. co do jedynie hipotetycznego, ogólnego i nieodniesionego do jakichkolwiek faktów przedstawienia wydarzeń kulturalnych jakie miałyby być organizowane przez Wnioskodawcę w zespole parkowo-pałacowym w Janowicach. Zdaniem Sądu, to tylko pewne hipotezy zakierowane na uzyskanie pozytywnego skutku w prowadzonym postępowaniu konkursowy, nie zaś konkretnie opracowany program, który wnioskodawca obowiązany był przedstawić by skutecznie ubiegać się o przyznanie dofinansowania ze środków publicznych.
Wobec przedstawionych wyżej okoliczności, za uprawnione należało uznać rozstrzygnięcie bazujące na stwierdzeniu, że projekt Wnioskodawcy nie spełnił warunku umożliwiającego ubieganie się o pomoc na kulturę, ponieważ w oparciu o złożony wniosek, dołączone do niego dokumenty oraz wyjaśnienia uzupełniające Wnioskodawcy, nie można było uznać, że w skali roku przynajmniej 80% przestrzeni infrastruktury zespołu parkowo-pałacowego w Janowicach będzie wykorzystywane do celów związanych z kulturą i poczynić w tym zakresie stosownego szacunku.
Uznając nie uwzględnienie protestu za uzasadnione, Sąd na podstawie art. 61 ust 8 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło