I SA/Kr 1465/08

WyrokWSA w Krakowie2009-12-07

Skład orzekający: Bogusław Wolas, Beata Cieloch, Inga Gołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2006 i 2007 rok, wraz z nałożeniem sankcji, była zasadna w świetle przepisów unijnych i krajowych dotyczących utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej oraz różnic między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania płatności bezpośrednich i nałożyły sankcje, ponieważ skarżący nie utrzymał zadeklarowanych gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, co potwierdziły kontrole terenowe. Stwierdzone zaniedbania, takie jak brak koszenia traw przez wiele lat, skutkowały wykluczeniem gruntów z płatności i przekroczeniem dopuszczalnej różnicy między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią, co zgodnie z przepisami unijnymi (art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004) obligowało do nałożenia sankcji.
Stan faktyczny
Skarżący E. D. złożył wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za lata 2006 i 2007. Organy administracji odmówiły przyznania części płatności i nałożyły sankcje, stwierdzając znaczące różnice między zadeklarowaną a faktycznie stwierdzoną powierzchnią gruntów oraz brak utrzymania ich w dobrej kulturze rolnej. Skarżący kwestionował ustalenia kontroli, zarzucając błędy w dokumentacji i nieadekwatność przepisów do jego sytuacji. Po utrzymaniu decyzji przez organ II instancji, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1465/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Beata Cieloch, WSA Inga Gołowska (spr.), Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2009r., sprawy ze skarg E. D., na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 1 września 2008r. nr [...], nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2006r i 2007r, - skargi oddala - Organ I instancji Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 30 czerwca 2007r. nr [...] odmówił przyznania E. D. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych w wysokości 1.488,89 zł a decyzją z dnia 30 maja 2008r. nr [...] przyznał płatność do gruntów rolnych na rok 2007 w wysokości 4.478,04 zł (w tym jednolita płatność obszarowa w wysokości 2.118,09 zł, uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 1834, 75 zł i uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni uprawy chmielu w wysokości 525,20 zł) W uzasadnieniu decyzji dotyczącej płatności bezpośrednich w roku 2006r. wskazano, że E. D. złożył w dniu 16 maja 2006r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Odnośnie ,,jednolitej płatności obszarowej" (dalej JPO) stawka do 1 ha uprawy w 2006r. wynosiła 276,28 zł a powierzchnia co do której rozpatrywano wniosek wynosiła 11,24 ha. Powierzchnia co do której została naliczona płatność wynosiła zaś 5,34 ha. Wyliczona procentowa różnica miedzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wynosi 110,49%. Zgodnie z art.138 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 345 z 20 listopada 2004r. str. 1) ,jeżeli różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% powierzchni stwierdzonej lub różnica wynosi ponad 20% i wynika z nieścisłości popełnionych umyślnie, za dany rok nie przysługuje żadna płatność. Dodatkowo wskazano, że u podstaw sankcji dotyczącej JPO za 2006r.leży fakt zadeklarowania przez Producenta, działek rolnych na których nie była prowadzona działalność rolnicza co potwierdziła przeprowadzona w dniu 02 sierpnia 2006r. kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej z wynikami której wnioskodawca nie zgadzał się. W dniu 24 października 2006r. została przeprowadzona ponownie kontrola, która potwierdziła wyniki wcześniejszej kontroli. Procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu dla JPO wynosi 110,49%. Co do płatności uzupełniającej, stawka uzupełniającej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2006r. wynosi 313,45 zł. Powierzchnia co do której był rozpatrywany wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w roku 2006r. wynosiła 9,93 ha. Powierzchnia stwierdzona wynosiła 5,18 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wynosi 91,70%. Zgodnie z art. 138 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 345 z 20listopada 2004r. str. 1) jeżeli różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% powierzchni stwierdzonej lub różnica wynosi ponad 20% i wynika z nieścisłości popełnionych umyślnie, za dany rok nie przysługuje żadna płatność. Sankcja dotyczy Uzupełniającej Płatności Obszarowej – inne rośliny za 2006r. zaś u jej podstaw leży fakt zadeklarowania przez Producenta, działek rolnych na których nie była prowadzona działalność rolnicza. W dniach 02 sierpnia 2006r. i 24 października 2006r. przeprowadzono kontrolę na miejscu metodą inspekcji terenowej i stwierdzono, że różnica procentowa między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a stwierdzoną w czasie kontroli wynosi 91,70%. Jeśli chodzi o decyzję odnosząca się do 2007r. to wskazano w niej, iż w zakresie jednolitej płatności obszarowej powierzchnia deklarowana, kwalifikowana do tej płatności wynosiła 12,56 ha a powierzchnia co do której została naliczona jednolita płatność obszarowa wynosi 12,43 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowana we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 1,05 %, zatem mając na względzie okoliczność, iż różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnia stwierdzoną nie przekracza 3%, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Organ wskazał nadto, iż uwzględnił sankcję nałożoną na rolnika w roku 2006r. Co do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, podniesiono, że powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła 11,40 ha a stwierdzona w czasie kontroli 11,27 ha zatem jest to powierzchnia co do której naliczono płatność. W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw chmielu, przyznano , że decyzja uwzględnia w całości żądanie rolnika. Odwołania od powyższych decyzji złożył E. D. Co decyzji za rok 2006, wniósł o jej uchylenie decyzji, stwierdzając zaistnienie uchybień przy kompletowaniu materiału fotograficznego dotyczącego działki ewidencyjnej nr [...], która w części była przeznaczona na mieszankę traw na której jesienią miały być zasadzone orzechy włoskie. Fotografia pokazuje brzezinę rosnącą na części działki, która nie była zgłoszona do dopłat. Działka nr [...] w części zadrzewionej nie była zgłaszana do dopłat, pozostałą jej część porośnięta trawą i krzewami była przeznaczona na obsadzenie orzechami włoskimi i leszczyną by chronić młode sadzonki przed zającami. Wskazał także, że z uwagi na konieczność przeprowadzenia prac polowych nie zbadał pozostałego materiału fotograficznego. Odwołujący się podniósł nadto, że oczekiwania kontrolerów dotyczące terminowego koszenia traw na gruntach ornych nie znalazły uzasadnienia w obowiązujących wówczas przepisach o łąkach, pastwiskach lub trwałych użytkach zielonych, których wnioskodawca nie zgłaszał do dopłat. W latach ubiegłych sadzonki orzecha były systematycznie przegryzane przez zwierzynę. Odmowa przyznania dopłat nie dopomoże w sfinansowaniu środków ochrony przez co rozwój sadzonek orzecha i leszczyny będzie spowolniony. Zbiór traw między sadzonkami orzechów musi być dokonywany ze szczególną ostrożnością, ręcznie. Podniósł również, że plantacje zgłoszone do dopłat nie są umiejscowione na terenach wyłączonych z gospodarki rolnej, nie stanowią nieużytków a są obciążane opłatami gminnymi i melioracyjnymi. W odwołaniu od decyzji za rok 2007, zawarł wniosek o odstąpienie od egzekwowania sankcji wieloletnich gdyż decyzja o odmowie płatności za rok 2006 nie jest jeszcze prawomocna a zarzuty rzekomego niespełnienia wymagań minimalnych dotyczących kultury rolnej nie znajdują uzasadnianie w obowiązujących wówczas przepisach. Organ II instancji Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzjami z dnia 01 września 2008r. nr [...] i nr [...] – utrzymał w całości zaskarżone decyzje. W motywach rozstrzygnięcia podniesiono, że gospodarstwo wnioskodawcy było dwukrotnie kontrolowane a kontrola polegała na wyznaczeniu faktycznych powierzchni i granic wybranych działek rolnych za pomocą pomiaru satelitarnego (GPS) , stwierdzeniu rodzaju uprawianych roślin i sposobu użytkowania gruntu oraz przestrzegania minimalnych wymagań utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej. Powtórną kontrolę przeprowadził podmiot zewnętrzny [...] Grupa Geodezyjno-Projektowa SA i stwierdzono, że na działkach rolnych B, C, I, J, K, N, O, P, R, T, U, W, Y, Z ,nie jest prowadzona produkcja rolna, przy czym na działkach rolnych B i U stwierdzono, że działki te nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003r. świadczy o tym skala zadrzewienia i zakrzaczenia przedmiotowych działek na podstawie której można określić, iż brak prowadzenia działalności rolniczej na przedmiotowych gruntach ma charakter trwały i wieloletni. W przypadku działek rolnych E, F, G, H, M, S, X stwierdzono, że w roku w którym złożono wniosek o dopłaty nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Stwierdzenie nie prowadzenia działalności rolniczej na w/w działkach rolnych skutkowało kwalifikowanym wyłączeniem ich z płatności w danym roku a w przypadku działek rolnych B i U także na przyszłość. Wyłączenie działek rolnych B i U na przyszłość nastąpiło zgodnie z art. 143b ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2009r. Łączna powierzchnia działek rolnych B, C, I, J, K, N, O, P, R, T, U, W, Y, Z wyłączonych z płatności JPO z uwagi na nie prowadzenie na nich produkcji rolnej wyniosła 5,9 ha. Podstawą prawną odmowy przyznania płatności JPO i nałożenia sankcji trzyletniej był art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. Stwierdzenie złej kultury rolnej na działkach E, F, G, H, M, S, X nie miało znaczenia gdyż sankcja może zostać w tym przypadku naliczona jedynie w przypadku przyznania płatności. Jeśli chodzi o płatności UPO to wnioskodawca zadeklarował łącznie 9,93 ha. Z uwagi na nie prowadzenie na nich produkcji rolnej, z płatności zostały wyłączone działki rolne B, C, I, K, N, P, R, T, U, W, Y o łącznej powierzchni 4,75 ha. Tym samym różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną o stwierdzoną wyniosła 91,70%. Podstawą prawną nałożenia sankcji był art. 51 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. Działki B, C, I, J, K, N, O, P, R, T, U, W, Y, Z zostały wyłączone z systemu płatności JPO i UPO gdyż zgodnie z art. 2 ust.2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. u z 2004r. Nr 6, poz. 40 ze zm.). Uwzględniając całokształt okoliczności sprawy za prawidłową i adekwatną i właściwą uznano decyzję organu I instancji pozbawiającą wnioskodawcę wsparcia o jakie wnioskował. Odnosząc się do braku ostateczności decyzji dotyczącej płatności za rok 2006 i nakładającej na skarżącego sankcję trzyletnią, organ podniósł, że nie mógł nie uwzględnić sankcji nałożonych decyzją nr [...] z dnia 30 czerwca 2007. Co prawda przedmiotowa decyzja nie była w chwili jej wydawania , decyzją ostateczną jednakże z uwagi na klarowną dyspozycję art. 138 rozporządzenia nr 1973/2004 i art. 51 rozporządzenia nr 796 Skargi na powyższe decyzje złożył E. D. wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji i poprzedzających je decyzji organu I instancji. W uzasadnieniach skarg podniósł, że decyzje są sprzeczne z przepisami prawa i materiałami instruktażowymi załączonymi do formularzy wniosków o dopłaty, zaś ustalenia faktyczne dokonane kilka miesięcy po zbiorach nie odzwierciedlają adekwatnie stanu produkcji rolnej, wielkości wkładu robocizny i środków własnych a także przyczyniają się do strat finansowych. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 24 października 2006r. eliminowano z produkcji rolnej całe działki na podstawie obecności kilku drzewek lub krzewów uwidocznionych na zdjęciach, które nie obejmowały całych działek. W złożonym wniosku o dopłaty od powierzchni działek ewidencyjnych odjęto te obszary, które nie kwalifikowały się do zgłoszenia na co kontrolerzy nie zwrócili uwagi. Najbardziej rażące jest to w przypadku działek nr 886, 635, 636 co z załączonymi fotografiami jest oczywistym fałszerstwem. Dodatkowo wskazał, że przy formułowaniu wniosku o dopłaty starannie zadbano o to aby na każdej z działek rolnych powierzchnie wyłączone z produkcji rolnej nie przekraczały 3% powierzchni działki. Dopiero po uwzględnieniu różnic pomiędzy powierzchniami działek ewidencyjnych i działek rolnych z odjęciem owych 3% można było przystąpić do szacowania liczby drzew i krzewów. Obecność drzew i krzewów nie wpływa na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną natomiast przyczynia się do stabilizacji gleby. Żadna z dziełek we wniosku nie była deklarowana jako łąka lub pastwisko. Skarżący przedstawił również szczegółowe zastrzeżenia do protokołu kontroli dotyczące poszczególnych działek. W odpowiedzi na skargi organ II instancji wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na rozprawie w dniu 06 sierpnia 2009r. połączył sprawy o sygn. akt: I SA/Kr 1465/08 I SA/Kr 1466/08 do wspólnego rozpoznania i prowadzenia pod sygn. akt: I SA/Kr 1465/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej - p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jeśli zaś Sąd nie dopatrzy się niezgodności decyzji lub postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującymi prawa materialnego bądź procesowego, to skargę oddala na zasadzie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., jak również dokonując analizy zarzutów sformułowanych w skargach, Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza , że Sąd oceniając legalność zaskarżonego aktu bierze pod uwagę okoliczności , które z tych akt wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Przepis ten nie służy zatem do zwalczania wniosków jakie zostały wyprowadzone z materiału dowodowego, lecz nakazuje sądowi konkretne zachowanie przy podejmowaniu orzeczenia. Dodatkowo należy zaakcentować, że w pierwszej kolejności Sąd badał czy doszło do naruszenia prawa procesowego ponieważ tylko zachowanie reguł postępowania gwarantuje poprawność rozstrzygnięcia (vide wyrok NSA z dnia 09 marca 2005r. sygn. akt: FSK 618/04 niepubl.) a następnie analizował czy naruszono przepisy prawa materialnego. Oceniając podjęte przez organy administracji rozstrzygnięcie istoty sprawy należy zauważyć, że przedmiotem spraw wyznaczonych wnioskami strony z dnia 16 maja 2006 r., było żądanie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 a wnioskami z dnia 14 maja 2007r. i 31 maja 2007r. przyznanie płatności na 2007r. Rodzaje płatności bezpośrednich na 2006 rok określała ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. Nr 6 poz. 40 ze zm.), uchylona z dniem 27 lutego 2007 r. przez art. 59 obowiązującej obecnie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35 poz. 217 ze zm.) a płatności na rok 2007 określa wskazana powyżej ustawa z dnia 26 stycznia 2007r. Nieobowiązująca w dacie wydawania zaskarżonej decyzji na rok 2006 ustawa o płatnościach bezpośrednich miała jednak zastosowanie w niniejszej sprawie, ponieważ sprawa została wszczęta w dniu 16 maja 2006 r. na wniosek strony i nie została zakończona decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie bowiem z art. 53 ust. 1 stawy z dnia 26 stycznia 2007 r. - o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217), do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. 27 lutego 2007 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Dlatego też w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Co do płatności na rok 2007 organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35 poz. 217 ze zm.). Wskazać również należy, że odnośnie decyzji za rok 2007 w zakresie jednolitej płatności obszarowej powierzchnia deklarowana, kwalifikowana do tej płatności wynosiła 12,56 ha a powierzchnia co do której została naliczona jednolita płatność obszarowa wynosi 12,43 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowana we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 1,05 %, zatem mając na względzie okoliczność, iż różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnia stwierdzoną nie przekracza 3%, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Organ wskazał nadto, iż uwzględnił sankcję nałożoną na rolnika w roku 2006r. Co do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, podniesiono, że powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła 11,40 ha a stwierdzona w czasie kontroli 11,27 ha i jest to zatem powierzchnia co do której naliczono płatność. W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw chmielu, przyznano, że decyzja uwzględnia w całości żądanie rolnika. W myśl art. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi". Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, płatności te obejmują dwa rodzaje płatności; jednolitą płatność obszarową i płatność uzupełniającą do powierzchni upraw chmielu lub innych roślin. Rośliny te wymienione zostały w § 1 ust. 1 pkt. 1 - 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 marca 2006 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi w 2006 r. (Dz. U. Nr 42 poz. 280), wydanego na podstawie art. 2 ust. 5 pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Spośród roślin wymienionych w tym rozporządzeniu wnioskiem objęte zostały: Z przytoczonych przepisów, z rozporządzenia wykonawczego do ustawy o płatnościach bezpośrednich, tj. z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65 poz. 600 ze zm.), a także z mających również zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów unijnych, a w szczególności Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE L 345 z 20.11.2004 r.) oraz Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych schematów w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE L 141 z 30.04.2004 r.) - wynika, że pomiędzy wymienionymi rodzajami płatności bezpośrednich objętych wnioskiem zachodzą istotne różnice co do warunków ich uzyskiwania, a także przesłanek ich zmniejszania i wyłączania. Jednolita płatność obszarowa przysługuje producentowi rolnemu, w tym m. in. osobie fizycznej będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Minimalne wymagania utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zostały określone w powołanym wyżej rozporządzeniu z dnia 7 kwietnia 2004 r. Z przepisów tego rozporządzenia wynika, że rodzaje zabiegów, jakie świadczą o utrzymywaniu gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zależą od rodzaju tych gruntów. W przypadku gruntów ornych bowiem, o utrzymywaniu takiego gruntu w dobrej kulturze rolnej świadczy uprawa roślin lub ugorowanie, tj. poddawanie gruntu co najmniej raz w roku w terminie do 15 lipca koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów (§ 1 ust. 1 pkt 1 i § 2 rozporządzenia). W przypadku łąk konieczne jest koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie (w zależności od rodzaju łąki) do dnia 31 lipca lub do dnia 30 września (§ 1 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia). W przypadku pastwisk natomiast, konieczne jest wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw lub koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca (§ 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia). Przytoczone uregulowanie prowadzą do wniosku, że jednym z warunków koniecznych - bez spełnienia którego producentowi rolnemu nie przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne - jest aby grunty te były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, co w przypadku łąk oznacza koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie prawem przewidzianym. Z przytoczonej regulacji należy wyciągnąć wniosek, że rodzaj uprawy zadeklarowanej we wniosku o przyznanie płatności oraz to, czy ta właśnie uprawa została stwierdzona na gruncie, nie ma znaczenia dla oceny prawa strony do jednolitej płatności obszarowej. Do uzyskania tej płatności wystarcza bowiem (oprócz pozostałych wymogów, wymienionych w art. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich), spełnienie którychkolwiek spośród wymienionych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. minimalnych wymagań utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej. Wniosek taki potwierdzają również powołane przepisy unijne. Art. 138 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 1974/2004 dotyczący redukcji i wyłączenia odnośnie warunków kwalifikacji do jednolitych płatności obszarowych, wiąże konsekwencje w postaci pomniejszania lub wyłączania tej płatności, z wykryciem różnicy między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 pkt 22 rozporządzenia (WE) Nr 796/2004. Zgodnie z tym ostatnim przepisem obszar zatwierdzony oznacza obszar spełniający wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy, w przypadku systemu płatności jednolitych obszar zadeklarowany uważa się za zatwierdzony jedynie gdy towarzyszy mu odpowiednia liczba uprawnień do płatności. Tymczasem analogiczny przepis art. 51 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 796/2004 dotyczący uzupełniających płatności obszarowych, uzależnia zmniejszenie płatności i wykluczenie od płatności w przypadku przekroczenia powierzchni wnioskowanej od tego, aby dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, przekraczał obszar zatwierdzony. Przy tym więc rodzaju płatności bezpośredniej konieczne jest oprócz spełnienia wymogów o jakich mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich (tj. oprócz utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej), również spełnienie warunków określonych w art. 2 ust. 3 tej ustawy dotyczących powierzchni konkretnej, zadeklarowanej uprawy, wymienionej w art. 2 ust. 3 pkt 2 lit. a)., bądź wymienionej w § 1 ust. 1 pkt. 1 - 9 powołanego wyżej rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi w 2006 r. Konieczne jest więc uprawianie na zadeklarowanym obszarze dokładnie tego rodzaju rośliny, jaki strona zadeklarowała we wniosku pomocowym, położonej na takim rodzaju gruntów, jaki strona zadeklarowała w tym wniosku. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że z dokonanych przez organy administracji ustaleń wynika, iż znaczna część gruntów rolnych zadeklarowanych przez Skarżącego była porośnięta wieloletnimi trawami, które nie były w ogóle koszone. W ocenie Sądu, należy przyjąć, że już w dacie składania wniosku ubiegający się o pomoc finansową producent rolny powinien wskazywać tylko te grunty rolne, które spełniają warunki do przyznania tych płatności, to znaczy są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Należy przy tym mieć na uwadze, że utrzymywanie gruntów rolnych w dobrej kulturze nie polega wyłącznie na podejmowaniu czynności wymienionych w § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie minimalnych wymagań, lecz także na spełnianiu innych warunków minimalnych wymienionych w tym rozporządzeniu. W związku z tym, że skarżący objął wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej grunty, które z powodu istniejącego od wielu lat zaniedbań postaci niewykoszenia nie stanowiły gruntów rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze, organy obu instancji trafnie odmówiły przyznania mu pomocy finansowej. Tym samym to powyższe okoliczności należą do sfery stanu faktycznego, ustalenie którego jest niezbędne do załatwienia sprawy. Okoliczności takie były przedmiotem ustaleń w oparciu o dowód z protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w terenie (odsyłającego do dokumentacji fotograficznej) - co wynika w sposób jednoznaczny z uzasadnienia kwestionowanej decyzji. Nadmienić również należy strona nie tylko nie zgłaszała żadnych wniosków dowodnych ale wręcz przyznała, iż nie wykonała koszenia trawy w terminie z uwagi na zające , które podgryzały sadzonki orzechów włoskich. Ustalenie, że producent rolny nie spełnił ww. wymogu przyznania płatności jest okolicznością ze sfery stanu faktycznego. Te zaś mogą być zakwestionowane tylko w drodze skutecznego zarzutu naruszenia przepisów postępowania sądowego, co w tej sprawie - jak wcześniejszych zważono - nie miało miejsca. Konsekwencją ustalenia, że zgłoszone łąki nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, jest ich wykluczenie z płatności. Kolejnym następstwem jest zaś stwierdzenie, iż różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym przez stronę we wniosku o przyznanie płatności a obszarem działek uprawnionych do otrzymania wnioskowanych płatności przekroczyła 50 %. Taki stan rzeczy obligował organ do nałożenia sankcji - z uwagi na spełnienie przesłanki z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.U.UE.L.04.345.1 ze zm.) Zgodnie z tym uregulowaniem "Z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza (...) 50 %, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę". Przepis ten zamieszczony jest w rozdziale 14 ww. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 regulującym system jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu art. 143b rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003. W tej grupie przepisów, w szczególności w art. 136 unijny prawodawca wskazał, że do systemu jednolitej płatności obszarowych rozporządzenie (WE) Nr 796/2004 ma zastosowanie - z wyjątkiem przepisów enumeratywnie w nim wymienionych. Dodatkowo należy zaakcentować, że formularz wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach zagospodarowania zawiera pkt X "[...]", zobowiązujący wnioskodawcę do podpisania oświadczenia, iż m.in. znane są mu zasady przyznawania płatności. Oświadczenie tej treści złożył również skarżący, podpisując wniosek o przyznanie płatności, złożony w organie pierwszej instancji. Zatem należy sądzić, iż znał nie tylko zasady przyznawania płatności, ale także sankcje jakie będą nałożone w razie podania we wniosku danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Poza tym skarżący jako rolnik prowadzi działalność rolniczą i w jego interesie jest znać obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 maja 2007r. sygn. akt: IV SA/Wa 234/07LEX nr 347055) Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola wykazała znaczne rozbieżności między powierzchnią działek rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej, wskazanych we wniosku skarżącego a powierzchnią takich łąk istniejących w terenie. Taki wynik przeprowadzonej kontroli wykluczał możliwość uzyskania przez skarżącego płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Bez znaczenia przy tym jest to czy skarżący powinien był wykonać czynności określone w § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w terminie do dnia 31 lipca, czy też w okresie wegetacyjnym. Niezależnie bowiem kiedy by to nastąpiło, nie zmieniłoby to ustaleń wskazujących, że znaczna część gruntów w chwili składania przez skarżącego wniosku była od wielu lat zaniedbana rolniczo. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organ działał prawidłowo i nie naruszył prawa. Poczynione przez organy ustalenia w zakresie ustalenia różnicy areału gruntów zgłoszonych we wniosku a uprawnionych do otrzymania ww. płatności oraz nieutrzymywania przez Skarżącego gruntów w dobrej kulturze rolnej znajdują potwierdzenie w protokole kontroli jak i w dołączonym materiale dowodowym (kolorowe fotografie). Z opisanych co do czasu i miejsca ich wykonania zdjęć wynika, że na wskazanych gruntach nie znajdują się uprawy i nie wykonano na nich zabiegu koszenia. Rozpoznając i rozstrzygając łącznie sprawy skarg na w/w zaskarżone decyzje, Sąd działał w trybie art.111§2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) który to przepis stanowi, że Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także ich rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W przedmiotowym postępowaniu we wszystkich skarżonych decyzjach skarga opiera się na jednakowych podstawach naruszenia przepisów postępowania przy identycznym stanie faktycznym stąd zdaniem orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaistniał pomiędzy w/w sprawami związek, o którym mowa w art. 111§2 p.p.s.a. a względy ekonomii procesowej, szybkość postępowania o ograniczenie jego kosztów dla obu stron procesu dodatkowo przemawiały za połączeniem obu spraw , a strony nie wnosiły sprzeciwu co do ich połączenia. W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.) gdyż zaskarżonym decyzjom nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego a przeprowadzone postępowanie rozpoznawcze wykazało nieistnienie naruszenia prawa w działalności organu administracji , której skarga dotyczy. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło