I SA/Kr 147/20

WyrokWSA w Krakowie2020-07-31

Skład orzekający: WSA Bogusław Wolas, WSA Piotr Głowacki, WSA Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, biorąc pod uwagę sytuację materialną i zdrowotną wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Wnioskodawca nie wykazał istnienia przesłanek całkowitej nieściągalności składek ani nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających umorzenie w trybie uznania administracyjnego, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na nim. Umorzenie składek jest wyjątkiem od zasady ich opłacania i powinno mieć charakter absolutnie wyjątkowy.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni zwróciła się do ZUS o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres od lipca 2018 r. do stycznia 2019 r. Wskazała na trudną sytuację materialną (zarejestrowana jako bezrobotna, poszukuje pracy, spłaca raty leasingu) i zdrowotną (rehabilitacja). ZUS odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności składek ani uzasadnione przypadki umorzenia w trybie uznania administracyjnego, gdyż wnioskodawczyni nie wykazała trwałości swojej trudnej sytuacji ani nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę wnioskodawczyni.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.) Sędzia: WSA Piotr Głowacki Sędzia: WSA Urszula Zięba Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2020 r. sprawy ze skargi W. M. - K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2020 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek - skargę oddala - Zakład Ubezpieczeń Społecznych l Oddział w R. wydał w dniu 7 stycznia 2020 r decyzję o nr [...] w której na podstawie: 1. art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2, 3 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019r. poz. 300, dalej: "u.s.u.s.), odmówił Pani W. M. K., umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 3 454 zł 28 gr, w tym na: a) ubezpieczenia społeczne - za okres od lipca 2018 r do stycznia 2019r. w łącznej kwocie 1 314 zł 21 gr w tym z tytułu: składek – 1 218 zł 21 gr, odsetek liczonych na 7 listopada 2019r. – 96 zł, b) ubezpieczenie zdrowotne - za okres od lipca 2018 r do stycznia 2019r. w łącznej kwocie 2 140 zł 07 gr , w tym z tytułu: składek – 1 993 zł 07 gr oraz odsetek liczonych na 7 listopada 2019r. – w kwocie 147 zł , 2. art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 3a i art. 32 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, dalej: "rozporządzenie"), odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby prowadzącej działalność gospodarczą w łącznej kwocie 3 454 zł 28 gr. w tym na: a) ubezpieczenia społeczne - za okres od lipca 2018 r do stycznia 2019r. w łącznej kwocie 1 314 zł 21 gr w tym z tytułu: składek – 1 218 zł 21 gr, odsetek liczonych na 7 listopada 2019r. – 96 zł, b) ubezpieczenie zdrowotne - za okres od lipca 2018 r do stycznia 2019r. w łącznej kwocie 2 140 zł 07 gr , w tym z tytułu: składek – 1 993 zł 07 gr oraz odsetek liczonych na 7 listopada 2019r. – w kwocie 147 zł , Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu 7 listopada 2019 r Pani W. M. – K. zwrócił się z prośbą o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Zobowiązana prowadziła wcześniej działalność gospodarczą pod nazwą Szkoła [...] W. M. – K. w zakresie nauki języków obcych. Od 25 stycznia 2019 r działalność jest zawieszona. We wniosku o umorzenie zaległości zobowiązana wskazała, że w październiku 2019 r zarejestrowała się jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, aktualnie poszukuje pracy i nie ma środków na spłatę zadłużenia. W dniu 7 stycznia 2020 r. ZUS wydał decyzję, o której mowa na wstępie. W uzasadnieniu wskazano na materiał dowodowy, zgromadzony w sprawie i poczynione ustalenia, zgodnie z którymi ustalono, że zobowiązana aktualnie nie pracuje i nie pobiera zasiłków, ani renty/emerytury. Nie osiąga także dochodu z innych źródeł, uzyskała jedynie dofinansowanie do studium podyplomowego z Urzędu Pracy w W. w wysokości 5 000 zł Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe ponosząc, według jej oświadczenia, stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem w wysokości 560 zł. Z czego opłaty eksploatacyjne wynoszą 310 zł , koszty związane z leczeniem 50 zł a inne 200 zł. Ponadto obciąża ją zobowiązanie z tytułu leasingu w kwocie 2000 zł , które spłaca w ramach układu ratalnego po 170 zł miesięcznie. Nie posiada majątku ruchomego, nieruchomego ani tez w formie innych praw majątkowych. Posiada jedynie auto Volkswagen Polo z 1997 r oraz sprzęt podstawowego użytku o wartości 2 000 zł . Aktywnie poszukuje zatrudnienia, w czerwcu 2000 zł ukończy studium poszerzające jej profil zawodowy. Przechodzi rehabilitację układu stawowo – kostnego. Jej zaległości składkowe zostały rozłożone na raty umową z dnia 22 lipca 2019 r , z czego skarżąca wpłaciła jedynie dwie raty po 40 zł w miesiącach sierpniu i wrześniu 2019 r W celu zapewnienia zgodności działań Zakładu w zakresie umorzenia z przepisami ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2018r., poz. 362) i w związku z tym, że płatnik jest przedsiębiorcą (przedsiębiorca - każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w tym o charakterze niezarobkowym, bez względu na jego formę organizacyjno-prawną oraz sposób finansowania), ZUS dokonał analizy ww. wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek wynikających z art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE C 83 z dnia 30 marca 2010r.) decydujących o uznaniu przedmiotowego wsparcia finansowego za pomoc publiczną. Następnie, organ zwrócił uwagę, że z akt sprawy wynika, iż ww. wniosła o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek w ramach pomocy de minimis, zaś ewentualna pomoc nie przekroczyłaby ustalonego pułapu 200 tys. euro. W związku z powyższym, organ stwierdził, że ewentualne umorzenie należności z tytułu nieopłaconych należności z tytułu składek, mogłoby stanowić pomoc de minimis. Organ dokonał analizy sprawy także pod kątem art. 28 ust. 3 i 3a u.s.u.s. Odnosząc się do art. 28 ust. 3 powołanej ustawy, ZUS uznał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki umorzenia należności z uwagi na ich całkowitą nieściągalność. W stosunku do zobowiązanej nie było prowadzone postępowanie upadłościowe, ani likwidacyjne. W związku z tym, przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt. 2, 4 i 4b u.s.u.s., nie zachodzą w omawianej sprawie. W ocenie organu, z przyczyn oczywistych, nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. Zadłużenie jest wyższe, niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt. 4a u.s.u.s również w tej sytuacji nie ma zastosowania. Następnie ZUS wskazał na treść art. 24 ust. 2 u.s.u.s. i wywiódł, że zaległości na koncie zobowiązane nie zostały objęte postępowaniem egzekucyjnym. Nie można zatem uznać należności za całkowicie nieściągalne. Od listopada 2019 r skarżaca została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego jako osoba wykonująca umowę agencyjną/zlecenia. Naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Zdaniem ZUS, nie można zatem stwierdzić, aby okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s., zaistniały w omawianym przypadku. Z ww. powodów, nie zachodzą wobec zobowiązanego, przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Uniemożliwia to pozytywne rozstrzygniecie wniosku na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Dodatkowo ZUS dokonał analizy sprawy w świetle przesłanek wynikających z rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W tym zakresie wskazano, że ww. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego z tytułu wykonywania umowy agencyjnej/zlecenia i jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Boryka się z problemami narządu ruchu i przechodzi z tego tytułu rehabilitację, nie przedłożyła jednak żadnego dokumentu świadczącego o całkowitej i trwałej niezdolności do pracy, ponadto pozostaje aktywna zawodowo. Spłaca także zobowiązanie z tytułu umowy leasingu w formie układu ratalnego po 170 zł miesięcznie. Zdaniem ZUS, w zaistniałej sytuacji umorzenie zaległości naruszyłoby interes publiczny, wskutek przyznania nieuzasadnionej preferencji, osobie zobowiązanej względem innych podmiotów gospodarczych, które pomimo przejściowych problemów finansowych, ponosiły ciążące na nich obowiązki, wynikające z u.s.u.s. Trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca przystąpienie do spłacenia długów musi zostać udowodniona i mieć charakter trwały, a więc występować w dłuższym okresie czasu. Z dokumentacji sprawy nie wynika, aby stan zdrowia wykluczał ww. z aktywności zawodowej. Zakład nie posiada informacji o konieczności sprawowania przez ww. opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co pozbawiłoby ww. możliwości uzyskania dochodu, umożliwiającego opłacenie należności. Nie można stwierdzić, że w przedmiotowym przypadku zachodzą przesłanki, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt. 1 i 3 rozporządzenia. Przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia również nie ma zastosowania. Dokumentacja sprawy nie wskazuje na to, że zadłużenie wobec ZUS powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, wywołanych przez czynniki zewnętrzne, których nie można było przewidzieć, ani klęski żywiołowej, natomiast było wynikiem nie opłacenia w ustawowym terminie, płatności składek w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Z uwagi na wskazane powyżej okoliczności, w ocenie organu, brak było możliwości umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. W konsekwencji, ZUS uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje przesłanek do stwierdzenia, że zachodzą okoliczności, które skutkowałyby umorzeniem należności z tytułu nieopłaconych składek. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła wadliwość zaskarżonej podyktowanej głownie polityką ZUS, a wydana z pominięciem jej stanu zdrowia i trudnej sytuacji materialnej. W odpowiedzi na skargę ZUS, Oddział w K. podtrzymał zaskarżoną decyzję wraz z jej uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Spór w niniejszej sprawie dotyczy odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek. W ocenie Skarżącej jej sytuacja życiowa i finansowa uzasadnia umorzenie biorąc pod uwagę fakt , że wg. jej oceny nie ponosi winy za aktualny brak możliwości uiszczenia zaległości. W ocenie organu nawet tak trudna sytuacja Skarżącego nie stanowi dostatecznej przesłanki do umorzenia zaległości, co wykazano szczegółowo w zaskarżonej decyzji . Podstawą umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne jest art. 28 ust. 1-3a u.s.u.s. Przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do umorzeń między innymi składek na ubezpieczenie zdrowotne i składek na Fundusz Pracy (art. 32 u.s.u.s.) Zgodnie z art. 28 ust. 1 i ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Z. U. S. tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a, przewidującego wyjątek od zasady. Wyjątek ten polega na tym, że pomimo braku całkowitej nieściągalności składek możliwe jest ich umorzenie w uzasadnionych przypadkach, przy czym taka możliwość dotyczy tylko składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Stosownie zaś do art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Jak już wskazano powyżej, wyjątek od zasady, że umorzeniu podlegają należności z tytułu składek tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, dotyczy składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Wówczas należności mogą być umarzane w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.). W ustawie nie określono bliżej uzasadnionych przypadków w rozumieniu art. 28 ust. 3a u.s.u.s., natomiast zgodnie z art. 28 ust. 3b tej ustawy, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego otrzymał upoważnienie ustawowe do określenie w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad umarzania składek, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. (wydanego na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s.), Z. U. S. może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie tych należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Zaakcentować należy, że użycie przez ustawodawcę zwrotów "mogą być umarzane" (art. 28 ust. 1 i ust. 2 u.s.u.s.) i "Zakład może umorzyć" (§ 3 ust. 1 rozporządzenia) wskazuje jedynie na możliwość umorzenia, a nie obligatoryjność umorzenia w przypadku wystąpienia przesłanek umorzenia. Oznacza to, że nawet jeżeli zaistnieje jedna z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. czy § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, to nie musi ona skutkować umorzeniem należnych Zakładowi składek. Powyższe uregulowania dają zatem podstawy Zakładowi do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uprawnienie do działania w ramach uznania administracyjnego oznacza, że na gruncie analizowanego przypadku, do uznania organu pozostawiono stwierdzenie istnienia lub nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności, uzasadniających umorzenie zaległości lub odsetek, jak też zakres ewentualnego umorzenia. Oczywiście nie można przyjąć, że uznanie administracyjne oznacza zupełną dowolność sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że w każdym przypadku rozstrzygania sprawy administracyjnej organ wydający orzeczenie, także w swych motywach musi uwzględniać obowiązujący porządek prawny. Swoboda uznania organu administracji jest - przynajmniej na gruncie K.p.a. - ograniczona tym, że organ stosujący prawo jest zobowiązany mieć na względzie w toku postępowania "interes społeczny i słuszny interes obywateli", o których mowa w art. 7 K.p.a. (por. Janusz Borkowski [w:] Barbara Adamiak Janusz Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11. wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2011, str. 396-397). Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia również organu od obowiązku przeprowadzenia postępowania w prawidłowy sposób. Organ ma obowiązek wypełnić zawarty w art. 7 K.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w art. 77 § K.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Wydanie decyzji musi być więc poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych. Zadaniem sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim ocena, czy organ nie wykroczył poza zakres przyznanej mu przez ustawodawcę swobody orzekania oraz to, czy organ zachował określone prawem wymogi proceduralne. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych nie obejmuje natomiast prawidłowości wyboru przez organ jednej z możliwych opcji rozstrzygnięcia sprawy, gdyż wybór rozstrzygnięcia wymyka się kryteriom prawnym, opierając się na przesłankach celowościowych, rzetelnościowych, gospodarnościowych i innych tego typu determinantach pozaprawnych. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że kontrolą Sądu objęte zostały decyzja i prowadzące do wydania tych decyzji postępowanie, w którym Z.U.S. ustalił, iż nie ma podstawy do umorzenia składek, ponieważ nie zachodzi całkowita nieściągalność składek, o której mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., a także, że nie zachodzi przesłanka umorzenia składek określona w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia. W następstwie tej kontroli Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska organu, iż w przypadku Skarżącego nie zaistniała żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności, określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Skarżąca zarzuca przede wszystkim , iż organy nie odniosły się do jego ciężkiej sytuacji majątkowej oraz zdrowotnej. W rozpoznawanej sprawie Zakład, na podstawie przedłożonych do sprawy dokumentów oraz poczynionych ustaleń, poddał ocenie wszystkie okoliczności odnoszące się do sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej Skarżącej i dokonał ich merytorycznej oceny. W związku z ustalonym w toku postępowania administracyjnego stanem faktycznym stwierdzić należy, że decyzja będąca przedmiotem skargi odpowiada przepisom prawa. W niniejszym stanie faktycznym pomimo niskich dochodów Skarżąca nie wykazała , że w sprawie zachodzą nadzwyczajne okoliczności z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia. Co istotne Skarżąca nie przedstawił pełnej sytuacji majątkowej albowiem nie przedstawiła swoich wydatków. Natomiast sytuacja Skarżącej została przeanalizowana w oparciu o zgromadzone i przedstawione przez niego dokumenty. Słusznie organ zauważył, że ponoszenie stałych wydatków z tytułu utrzymania nie spełnia przesłanki do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, ponieważ są to koszty ponoszone przez ogół społeczeństwa. Skarżąca nie przedstawiła dowodów na trudną sytuację materialną w postaci np. nieopłaconych faktur i rachunków, czy też korzystania z jakiś form pomocy. Z dokumentacji sprawy nie wynika, aby stan zdrowia wykluczał ją z aktywności zawodowej. Skarżąca nie przedstawiła żądnych informacji o konieczności sprawowania przez ww. opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co pozbawiłoby ją możliwości uzyskania dochodu, umożliwiającego opłacenie należności. Również nie wykazano poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności. W świetle art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia, to ubiegający się o umorzenie należności z tytułu ubezpieczeń społecznych ma wykazać, że ze względu na stan majątkowy, sytuację rodzinną oraz zdrowotną nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Skoro zobowiązany ma wykazać spełnienie przesłanek wymienionych w § 3 rozporządzenia, będących podstawą dla organu rentowego do wydania decyzji o umorzeniu składek, to oznacza, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na nim, jako wnioskodawcy (por. wyroki NSA: z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt I GSK 980/18; z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 157/13; z dnia 13 marca 2014 r., sygn. II GSK 31/13; z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2132/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wynika to przede wszystkim z faktu, że umarzanie należności z tytułu składek jest wyjątkiem od zasady obowiązku ich opłacania. Ponadto to stronie znane są okoliczności, które uniemożliwiają jej uregulowanie zaległości (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2012 r., sygn. II GSK 149/1, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić należy, że umorzenie należności, będące w zakresie uznania administracyjnego winno być decyzją absolutnie wyjątkową, nie zaś regułą stosowaną często i nadmiernie. Twierdzenie to jest poparte treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2007 r. (sygn.V SA/Wa 1368/07), zgodnie z którym umorzenie ma charakter wyjątkowy, gdyż zasadą jest ich regulowanie. Umorzenie należności z tytułu składek stoi z kolizją z interesem społecznym, który należy rozumieć nie tylko jako korzyść służącą ogółowi społeczeństwa, lecz także jako solidarność społeczną, sprawiedliwość. z którym umorzenie zaległości z tytułu składek ma i musi mieć charakter wyjątkowy. Należy także wskazać, że wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów, Skarżący może ponownie wystąpić do organu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. W tym stanie sprawy, na podstawie a art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325.), Sąd orzekł o oddaleniu skargi

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło