I SA/Kr 1486/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.L., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , z dnia 09.07.2015r., nr [...],[...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015r., postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla E.L. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek E.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 09.07.2015r., nr [...],[...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" EL ur. w 1935r. jest po udarze mózgu i cierpi m.in. na przewlekły nieżyt żołądka. Jest on ruchowo sprawny ale porusza się niepewnie, dość wolno. Posiada cechy zespołu otępiennego i nie jest w pełni zorientowany. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem L.L. ur. w 1968r., który jest osobą bezrobotną , bez prawa do zasiłku. Jest on chory i nie może podjąć pracy. E.L. otrzymuje emeryturę w wysokości 1725,38 zł., netto, miesięcznie. Miesięczne wydatki rodziny obejmują : czynsz za mieszkanie – 304 zł., opłatę za gaz – 97,62 zł. , opłatę za energię elektryczną – 159,95 zł. , opłatę za wodę i ścieki - 13,83 zł. Wnioskodawca ponosi też koszty lekarstw. E.L. nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartość pow. 3000 euro. Jest właścicielem: mieszkania o pow. 40 m2, nieruchomości rolnej o pow. 4,41 ha, stanowiącej nieużytki oraz ½ części nieruchomości zabudowanej, o pow. 0,35 ha, położonej w N., w stosunku do której toczy się od siedmiu lat postępowanie o jej podział. Syn L.L. jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 0,99 ha . Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). Obecna sytuacja strony skarżącej uzasadnia zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie dla niej adwokata w niniejszej sprawie. Wnioskodawca nie posiada bowiem żadnych zasobów pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Otrzymuje wprawdzie stały dochód w postaci emerytury, jednak świadczenie to musi zaspokajać potrzeby życiowe zarówno jego jak i syna. Z powodu wieku i stanu zdrowia E.L. nie jest natomiast w stanie podjąć pracy zarobkowej. Ponadto gospodarowanie w oparciu o budżet pochodzący tylko z jednej emerytury nie jest dla strony proste. E.L. zalega np. z opłatami za mieszkanie na kwotę 1 335,58 zł., której Spółdzielnia Mieszkaniowa "H" zamierza dochodzić na drodze sądowej. Posiadane przez wnioskodawcę nieruchomości stanowią z kolei albo nieużytki albo przedmiot postępowania sądowego, toczącego się od siedmiu lat. Stąd też, w świetle wymienionych okoliczności przedmiotowy wniosek należało uznać za uzasadniony i przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym. Nie można bowiem ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości. Orzeczono więc jak w sentencji, na podstawie art. 244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.).