I SA/Kr 1487/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.K., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23.07.2013r. , nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad 2008r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23.07.2013r. , nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad 2008r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów R.K. ur. w 1989r. jest obecnie na utrzymaniu matki A.K. ur. w 1966r, podobnie zresztą jak i jego brat B. K. ur. w 1991r., który jest studentem Uniwersytetu w K. Brat nie jest nigdzie zatrudniony i również nie uzyskuje dochodów. R.K. od początku roku 2013 z działalności gospodarczej prowadzonej pod firmą: FHU R.l nie uzyskał żadnych dochodów. W 2012r. jego dochód wyniósł 23 483 zł. przy przychodzie w wysokości 2 195 346,92 zł. Saldo konta wnioskodawcy w SKOK im. F.S., na dzień 03.11.2013r. opiewało na kwotę 46,88 zł. Umowa rachunku rozliczeniowego bieżącego prowadzonego przez Bank Spółdzielczy, została natomiast wypowiedziana dnia 13.05.2013r. z powodu nie uiszczenia przez posiadacza rachunku należnych opłat i prowizji. A. K. zatrudniona jest w przedszkolu na stanowisku nauczyciela i uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 1 600 zł., miesięcznie , brutto (netto 1291,98 zł.). W roku 2012. uzyskała ona dochód w wysokości 16 779,45 zł. przy przychodzie na poziomie 18 003,20 zł. Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują : czynsz – 211,81 zł., opłatę za wodę, centralne ogrzewanie i wywóz śmieci – 378,04 zł., opłatę za energię elektryczną – 231,04 zł., opłatę za internet i tv – 139 zł. Wnioskodawca, wraz z bratem jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego przy ul. G., w którym mieszka rodzina, w ½ części. Nieruchomość ta obciążona jest hipoteką umowną zwykłą w wysokości 85 737,92 EUR. oraz hipoteką umowną kaucyjną w wysokości 42 870 zł. na rzecz PKO BP S.A., ustanowioną z tytułu zaciągniętego kredytu hipotecznego. Raty kredytu, które według umowy wynoszą 619,06 EUR nie są spłacane z powodu trudności finansowych, co stało się przyczyną postepowania egzekucyjnego prowadzonego z wniosku wierzyciela. Ponadto jak wynika z elektronicznej księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości (ekw.ms.gov.pl) lokal ten obciążony jest hipoteką umowną w wysokości 150 000 zł. na rzecz A. P., hipoteką przymusową w kwocie 63 306,68 zł. na rzecz PPH "F" sp. z o.o. w K., hipoteką przymusową w wysokości 45 749,32 zł. na rzecz PPHU E. i Wspólnicy sp. jawna w K., hipoteką przymusową w wysokości 50 381,64 zł., na rzecz E. S.A w P. oraz hipotekami przymusowymi na rzecz Skarbu Państwa w K., w wysokościach : 874,49 zł., 729,60 zł., 1326,38 zł., 2153 zł., 792,52 zł., 824,96 zł., 9065,90 zł., 6477,40 zł., 27 984,20 zł. R. K. jest też wraz z E. W. współwłaścicielem samochodu osobowego marki Seat Leon, rok prod. 2006. Pojazd ten nie posiada jednak aktualnej polisy ubezpieczeniowej i nie jest używany. Strona skarżąca podaje , iż nie posiada oszczędności. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ). Obecna sytuacja R. K. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 2 042 zł. Nie otrzymuje on żadnych dochodów , nie posiada oszczędności i jest na utrzymaniu matki, której miesięczny dochód stanowi kwota 1 291,98 zł. Podkreślić natomiast należy że suma ta musi wystarczyć na zaspokojenie potrzeb życiowych trzech osób. Stąd też poczynienie jakichkolwiek oszczędności przy takim budżecie domowym nie jest możliwe. Strona skarżąca jest wprawdzie współwłaścicielem nieruchomości lokalowej w 1/2 części, zaspokaja ona jednak potrzeby życiowe zarówno wnioskodawcy , jego matki jak i brata. Poza tym biorąc pod uwagę, toczące się w stosunku do tej nieruchomości postępowanie egzekucyjne oraz ilość i wysokość hipotek ją obciążających, przyjąć należy, iż pozyskanie z niej jakichkolwiek środków finansowych jest nierealne. W związku z powyższym oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. Stąd też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. )