I SA/Kr 1487/15

|Sygn. akt I SA/Kr 1487/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 listopada 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Ewa Michna (spr.), Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r., sprawy ze skarg A. Sp. z o.o. w A., na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 2 lipca 2015 r. Nr [...],[...], w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku, od nieruchomości za styczeń i luty 2015 r., , - s k a r g i o d d a l a - Dwiema decyzjami z dnia 16 marca 2015 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o. o. w A. (dalej "Spółka") - utrzymało w mocy decyzje Burmistrza W. z dnia 16 marca 2015 r. orzekające o odmowie udzielenia pomocy publicznej w formie rozłożenia na 12 rat zaległości z tytułu podatku od nieruchomości odpowiednio za styczeń i luty 2015 r. w kwocie po 16 341 zł. Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym: Spółka zwróciła się do Burmistrza W. z wnioskami o umorzenie lub w razie odmowy, rozłożenie na 12 rat, należności z tytułu podatku od nieruchomości za styczeń i luty 2015 r. w kwocie po 16 241 zł za każdy miesiąc, w ramach pomocy de minimis. We wniosku Spółka podała, że rozpoczęła działalność w sierpniu 2009 r., kiedy to w miejscowości Inwałd został wybudowany park rozrywki, stale od tamtej pory powiększany dzięki inwestycjom w nowe nieruchomości i instalację nowych urządzeń poszerzających ofertę parku. Niestety w latach 2010-2012 Spółka poniosła straty spowodowane zastojem w branży turystycznej, wywołanym kryzysem gospodarczym oraz warunkami pogodowymi. Z przedłożonych przez Spółkę dokumentów miało wynikać, że w 2010 r. odnotowała stratę w wysokości 1 523 305,87 zł, w 2011 r. wykazała zysk w wysokości 842 988,83 zł, w 2012 r. odnotowała stratę w wysokości 598 829,93 zł. Poszukując nowych źródeł dochodów zaczęła inwestować także w innych gałęziach rynku. W listopadzie 2012 r. zakupiła od spółki B. nieruchomość celem adaptacji i czerpania z niej pożytków, głównie z wynajmu. W dacie złożenia wniosku na zakupionym terenie prowadzone były prace porządkowe i rozbiórkowe, po zakończeniu których planowana była zmiana sposobu użytkowania terenu (świadczenie usług). Doprowadzić to miało w efekcie do gospodarczego wykorzystania nieruchomości i realnego uzyskania nowych źródeł dochodu, co pozwoliłyby uregulować zobowiązania między innymi z tytułu podatku od nieruchomości. W tym celu, w latach 2013 - 2014 Spółka dwukrotnie zwracała się do Burmistrza W. z wnioskiem o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego opisanego terenu w taki sposób aby poprzez odpowiednią zabudowę można było wykorzystać go na działalność usługową i handlową. Uwzględniając wniosek Spółki, Rada Miejska w Wadowicach uchwałą podjętą dnia 28 listopada 2014 r., przystąpiła do zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. Jednakże według oświadczenia Burmistrza W., zmierzał on do zablokowania procedury planistycznej na terenie stanowiącym własność Spółki, nie podając przy tym żadnego uzasadnienia. Zmiana stanowiska władz Gminy W., spowodowała, że cała inwestycja stanęła pod znakiem zapytania, bowiem wobec rozpowszechnianego publicznie stanowiska Burmistrza, podmioty zainteresowane najmem powierzchni handlowych, wycofały się z deklarowanej współpracy opracowanej po ponad rocznym okresie wytężonych rozmów i prac projektowych. Dla Spółki tym samym oddaliła się perspektywa pozyskania nowych, istotnych dochodów, a wszelkie koszty prac przygotowawczych związanych z obsługą projektu stały się realną stratą. Dodatkowo Spółka wskazała, że jesienią 2014 r. ukończyła prace nad budową Ogrodu [...] w I. oraz wyremontowała kamienicę położoną w W. przy ul. Z. Wskazane inwestycje służyły nie tylko Spółce, ale również wadowiczanom i pielgrzymom przybywającym licznie do W. Ponadto Spółka wskazała, że na dzień sporządzenia wniosku ma problemy z regulowaniem swoich bieżących zobowiązań (jako dowód w sprawie dołączyła bilans za lata 2012-2013). W jej opinii dodatkowa zapłata należności z tytułu podatku od nieruchomości, pogłębiłaby jeszcze i tak poważne problemy finansowe Spółki. Mogło to skutkować ograniczeniem działalności i doprowadzić do jej częściowej likwidacji lub wręcz do upadłości. Spółka otrzymała dotychczas pomoc de minimis w łącznej kwocie 21 641,40 zł. W uzasadnieniach decyzji organ I instancji wskazał, że wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Organ wziął pod uwagę fakt, że Gmina W. udzieliła już znacznego wsparcia Spółce bowiem za 2012, 2013 i 2014 otrzymała ona ulgę w spłacie zobowiązania podatkowego poprzez rozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości oraz ulgę w formie umorzenia w całości należnych odsetek od zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za okres od 1 grudnia 2012 r. do 28 lutego 2013 r. Analiza przedstawionych dokumentów finansowych nie pozostawiała, zdaniem organu, wątpliwości, że zobowiązania podatkowe, których dotyczył wniosek, stanowiły nieznaczny procent w strukturze zobowiązań podatkowych Spółki i ich zrealizowanie nie wpłynęłoby w znaczący sposób na pogorszenie jej sytuacji finansowej. Opisane przez Spółkę trudności finansowe nie mogły same w sobie stać się podstawą do zastosowania ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego. Trudna sytuacja finansowa Spółki była bowiem wynikiem działań podjętych przez Zarząd w przeciągu trzech lat działalności. Ponadto, jak organ zaznaczał, prowadzenie działalności gospodarczej jest obarczone ryzykiem, którego nie można przerzucać na organy samorządowe. Kupując i inwestując w dany obiekt Zarząd powinien ocenić konsekwencje z tym związane, tj. min. obowiązki podatkowe z jakich Spółka będzie musiała się wywiązać. Gmina nie mogła w dalszym ciągu ponosić kosztów niepowodzeń w prowadzonej działalności gospodarczej Spółki, finansując pośrednio jej działalność poprzez udzielanie kolejnych ulg. W odwołaniach Spółka zarzuciła naruszenie: – art. 67a § 1 – 2, art. 67b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 613), poprzez ich niezastosowanie; – art. 122 oraz art. 123 Ordynacji podatkowej, poprzez niepodjęcie przez organ wszelakich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W uzasadnieniu odwołania Spółka powtórzyła dotychczasowe argumenty. W uzasadnieniach decyzji organ II instancji podkreślił, że jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od zasady płacenia podatku w sposób i terminach przewidzianych przez prawo. Ponadto organ zaznaczył, że uznaniowy charakter decyzji w sprawie przyznania pomocy de minimis oznacza, że nawet stwierdzenie istnienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego nie powoduje po stronie organu obowiązku udzielenia ulgi podatkowej. Organ odwoławczy, podobnie jak organ i instancji stwierdził, że Spółka w latach ubiegłych systematycznie korzystała z ulg podatkowych udzielanych przez Burmistrza W. w zakresie podatku od nieruchomości. Zdaniem Kolegium pomoc udzielana podatnikom nie mogła mieć charakteru ciągłego, gdyż powodowałoby to złamanie zasady równości podatników wobec prawa, zasady powszechności opodatkowania i byłoby nadmiernym uprzywilejowaniem Spółki. W ocenie organu, za udzieleniem pomocy nie mogły przemawiać jedynie negatywne skutki podejmowanych przedsięwzięć gospodarczych czy też konieczność zaciągnięcia kredytów. Zobowiązania z tytułu zaciągniętych i spłacanych kredytów nie mogły bowiem mieć pierwszeństwa przed obowiązkami podatkowymi. W rozpatrywanym przypadku nie można było uznać, że sytuacja finansowa Spółki jest następstwem zdarzeń nadzwyczajnych. Spółka jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą ponosiła bowiem ryzyko z nią związane, a zdarzenia takie jak nieosiąganie zysków w zadawalającej wysokości czy też niewielka opłacalność nie uzasadniały przyznania ulgi, gdyż były normalnym okolicznościami związanym z prowadzaniem dzielności gospodarczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, podnosząc zarzut naruszenia art. 67a § 1, art. 67b § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, że w ustalonym stanie faktycznym nie przysługiwała jej pomoc publiczna w formie rozłożenia należności podatkowej na raty. W uzasadnieniu powtórnie opisała okoliczności złożenia wniosku. Odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych (tj. wyroku WSA w Gliwicach z dnia 27 stycznia 2015 r., I SA/Gl 664/14 oraz wyroku WSA w Olsztynie z dnia 21 stycznia 2015 r., I SA/Ol 833/14) Spółka podkreślała, że "interes publiczny" to również wspieranie podatników poprzez stosowanie ulg i to najmniej uciążliwych bo polegających jedynie na odraczaniu terminu płatności. Takie działanie pozwalałoby na wyeliminowanie kosztów pomocy społecznej. W ocenie Spółki, jej problemy były m.in. skutkiem działań burmistrza W. – burmistrz "pod sztandarem ochrony interesu publicznego" pozbawił Spółkę możliwości zarobkowania oraz korzystania z ulg podatkowych. Na zakończenie Spółka zaznaczała, że stosowane w przeszłości ulgi w postaci rozłożenia na raty i umorzenia nieznacznej kwoty odsetek, nie powinny mieć wpływu na rozpatrzenie jej wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi podtrzymało argumentację przedstawioną w decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu organy w sposób prawidłowy zbadały sytuację majątkową skarżącej (co zresztą nie było sporne) i rozważyły wszystkie przesłanki udzielenia ulgi podatkowej, o której mowa w art. 67a §1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Przepisy ten stanowią, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty (§1) lub odroczyć czy też rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej (§2). W ocenie Sądu organy słusznie uznały, że ponowne udzielenie ulgi (rozłożenie na raty) byłoby niezgodne z interesem publicznym, zasadą równości wszystkich podatników i powszechności opodatkowania. Należy przy tym zauważyć, co słusznie zaznaczono w wydanych w sprawie decyzjach, że Spółka korzystała już z rozłożenia na raty płatności zaległości podatkowych za lata 2012 -2014. Ponowne rozłożenie na raty należnych płatności stanowiłoby uprzywilejowanie Spółki w porównaniu do innych podatników, którzy ponosili na bieżąco obciążenia podatkowe związane z posiadanym majątkiem (taki jest charakter podatku od nieruchomości). Interes publiczny, o którym mowa w art. 67a Ordynacji podatkowej, nie może być rozumiany jako nakaz stałego udzielania ulg w płatnościach publicznoprawnych na przestrzeni kilku lat w celu zrównoważenia nietrafionych decyzji inwestycyjnych podatnika i to w sytuacji gdy tak naprawdę podatnik nie uprawdopodabnia w jakikolwiek sposób, że jego trudna sytuacja finansowa doprowadzić może do zwiększenia wydatków finansujących pomoc społeczną z funduszy publicznych (np. w formie zasiłków dla bezrobotnych, zasiłków celowych z pomocy społecznej). Z akt wynika również, że organ pierwszej instancji słusznie zauważał, że odmowa rozłożenia na raty należności podatkowych nie pogorszyłaby w sposób znaczący sytuacji finansowej Spółki. Istotnie z bilansów (Spółka nie przedstawiła rachunków zysków i strat) wynika, że na koniec 2013 r. kapitały własne nie były w stanie finansować ponoszonych strat (kapitały własne na koniec 2013 r. osiągnęły wartość ujemną -522 593,18 zł). Spółka miała przy tym duże zadłużenie długoterminowe (17 175 269,62 zł – najprawdopodobniej z tytułu kredytów) znacznie przekraczające zadłużenie z tytułu należności publicznoprawnych (487 460,36 zł). Brak rozłożenia na raty należnego podatku za dwa miesiące 2015 r. praktycznie nie wpłynąłby więc na istotną poprawę (a więc i pogorszenie) kondycji finansowej Spółki. Jak wynika z bilansów i pośrednio argumentacji skargi, głównym majątkiem Spółki były nieruchomości (w tym inwestycje w nieruchomości), co pozwala stwierdzić, że doszło do tzw. przeinwestowania. Słusznie organ I instancji zauważył, że trudna sytuacja finansowa Spółki była wynikiem działań podjętych przez Zarząd, a skutków tych decyzji nie można było przerzucać na organy samorządowe. Spółka podkreślała, że w interesie publicznym może być również udzielanie ulg podatnikom. Jednakże powoływane w tym kontekście przez Spółkę wyroki WSA w Gliwicach i WSA w Olsztynie właściwie nie dotyczą istoty spornego zagadnienia, skoro, jak już Sąd zauważał, Spółka nie uprawdopodobniła, że skutkiem odmowy rozłożenia na raty płatności podatku może być zwiększenie wydatków z tytułu pomocy społecznej. Podkreślanie przez Spółkę, że jej trudna sytuacja finansowa była m.in. skutkiem presji burmistrza W. na zmianę planów zagospodarowania przestrzennego - nie jest przekonywujące. Z twierdzeń skargi wynika, że Spółka nabyła nieruchomość (a więc rozpoczęła inwestycje) i dopiero potem podjęła starania o zmianę planów zagospodarowania przestrzennego w celu prowadzenia nowego rodzaju działalności. W niniejszym sporze dotyczącym bezpośrednio odmowy rozłożenia na raty należności podatkowej, Sąd nie może oceniać ani formalnej prawidłowości działań organów w zakresie zmian planów zagospodarowania przestrzennego (tego typu rozstrzygnięcia podlegają kontroli sądu administracyjnego na skutek wniesienia skargi na uchwałę), ani intencji każdej ze stron (burmistrza, rady miejskiej czy Spółki) w forsowaniu własnej wizji rozwoju W. Należy jednak zaznaczyć, że z reguły przy uchwalaniu planów zagospodarowania przestrzennego ścierają się różne interesy – różne poglądy na temat ładu przestrzennego. Każdy właściciel nieruchomości lub inwestor musi mieć świadomość, że władze publiczne nie mają obowiązku uwzględniać każdego wniosku o zmianę planów zagospodarowania przestrzennego. Nabywający nieruchomość przed zmianą planów, musi się liczyć z ryzykiem, że do takich zmian nie dojdzie. W tym kontekście Sąd doszedł do wniosku, ze nie były zasadne zarzuty naruszenia art. 67a § 1, art. 67b § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i skargę oddalił na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Sąd połączył sprawy obu skarg na zasadzie art. 111 §2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W rozpoznawanej sprawie obie skargi ze względu na skarżącą Spółkę oraz stan faktyczny i istotę spornych zagadnień prawnych, pozostawały ze sobą w związku w rozumieniu ww. przepisu. Uzasadnione było więc połączenie obu postępowań sądowych, wszczętych odrębnymi skargami, do łącznego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia