I SA/Kr 1491/08

PostanowienieWSA w Krakowie2009-02-04

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że jej dochody są niewystarczające do pokrycia kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, a dodatkowo obciążona jest licznymi kredytami i prowadzi wiele spraw sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy dochody strony są niewystarczające na pokrycie bieżących kosztów utrzymania czteroosobowej rodziny, konieczność spłaty kredytów i prowadzenie wielu spraw sądowych, które znacząco zwiększają wydatki, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, aby umożliwić dostęp do wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Strona skarżąca R. P. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji. Strona prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe z niepracującą żoną i dwójką dzieci. Dochód skarżącego wynosi 3300 zł brutto miesięcznie, a koszty utrzymania rodziny ok. 2193 zł. Rodzina korzysta z pomocy rodziców i zaciąga kredyty na bieżące funkcjonowanie, które pochłaniają większość dochodu. Dodatkowo, skarżący jest stroną w 16 połączonych sprawach sądowych.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23.12.2004r., nr[...],w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, [...],w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów R. P. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z niepracującą żoną I. P. ur. w 1973r. , synem A. P. ur. w 1997r. oraz córką A. P. ur. w 1999r. Rodzina mieszka w domu o pow. 110 m2 znajdującym się w zabudowie szeregowej. Dom zbudowany został głównie z oszczędności pochodzących z czasów kawalerskich R. P.. Obecnie nieruchomość obciążona jest hipoteką. R. P. jest jedynym żywicielem rodziny. Otrzymuje pensję w wysokości 3 300 zł. miesięcznie brutto. Miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą ok. 2193 zł. Małżonkowie muszą jednak korzystać z pomocy rodziców – głównie w zakresie wyżywienia. Funkcjonowanie rodziny oparte jest bowiem o ciągłe zaciąganie kredytów (możliwe m.in. poprzez posiadanie kart kredytowych i dopuszczalnych debetów na kontach). Kredyty te trzeba jednak spłacać a owe koszty pochłaniają praktycznie cały uzyskiwany dochód. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Sytuacja R. P. nie daje zdaniem orzekającego możliwości uiszczenia przez niego kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych jego i rodziny. Wprawdzie uzyskuje on stałe wynagrodzenie jednak dochody te muszą wystarczyć na utrzymanie czteroosobowej rodzinny. Konieczność spłaty zaciągniętych i ciągle zaciąganych kredytów uniemożliwia natomiast wygospodarowanie wolnych środków, z drugiej strony jest niezbędna do funkcjonowania. Dochód przeznaczany jest bowiem na spłatę kredytów a ponowne ich zaciąganie umożliwia finansowanie egzystencji rodziny. Zwrócić trzeba ponadto uwagę, iż przed tut. Sądem prowadzone jest postępowanie w sumie w 16 sprawach (sygn. akt I SA/Kr 1491/08 – 1506/08) co znacznie zwiększa wydatki związane z kosztami sądowymi. Stąd też, zdaniem orzecznika, konieczność ich uiszczenia zagroziłaby egzystencji R. P. a wręcz uniemożliwiłaby realizację podstawowych potrzeb życiowych jego i rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt.2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło