I SA/Kr 1494/08

PostanowienieWSA w Krakowie2009-02-04

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, prowadząca gospodarstwo domowe z niepracującą żoną i dwójką dzieci, spłacająca kredyty i korzystająca z pomocy rodziców, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Strona skarżąca, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych. W sytuacji, gdy dochody rodziny są niewystarczające na pokrycie bieżących kosztów utrzymania, spłatę kredytów i konieczne wydatki, a dalsze obciążenie kosztami postępowania zagroziłoby egzystencji rodziny, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Strona skarżąca prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, jest jedynym żywicielem rodziny, otrzymuje wynagrodzenie 3300 zł brutto miesięcznie, a miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą ok. 2193 zł. Rodzina korzysta z pomocy rodziców i zaciąga kredyty na bieżące funkcjonowanie. Dodatkowo, przed sądem toczy się 16 innych spraw dotyczących strony skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23.12.2004r., nr[...],w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23.12.2004r., nr[...],w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów R. P. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z niepracującą żoną I. P. ur. w 1973r. , synem A. P. ur. w 1997r. oraz córką A. P. ur. w 1999r. Rodzina mieszka w domu o pow. 110 m2 znajdującym się w zabudowie szeregowej. Dom zbudowany został głównie z oszczędności pochodzących z czasów kawalerskich R. P.. Obecnie nieruchomość obciążona jest hipoteką. R. P. jest jedynym żywicielem rodziny. Otrzymuje pensję w wysokości 3 300 zł. miesięcznie brutto. Miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą ok. 2193 zł. Małżonkowie muszą jednak korzystać z pomocy rodziców - głównie w zakresie wyżywienia. Funkcjonowanie rodziny oparte jest bowiem o ciągłe zaciąganie kredytów (możliwe m.in. poprzez posiadanie kart kredytowych i dopuszczalnych debetów na kontach). Kredyty te trzeba jednak spłacać a owe koszty pochłaniają praktycznie cały uzyskiwany dochód. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Sytuacja R.P. nie daje zdaniem orzekającego możliwości uiszczenia przez niego kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych jego i rodziny. Wprawdzie uzyskuje on stałe wynagrodzenie jednak dochody te muszą wystarczyć na utrzymanie czteroosobowej rodzinny. Konieczność spłaty zaciągniętych i ciągle zaciąganych kredytów uniemożliwia natomiast wygospodarowanie wolnych środków, z drugiej strony jest niezbędna do funkcjonowania. Dochód przeznaczany jest bowiem na spłatę kredytów a ponowne ich zaciąganie umożliwia finansowanie egzystencji rodziny. Zwrócić trzeba ponadto uwagę, iż przed tut. Sądem prowadzone jest postępowanie w sumie w 16 sprawach (sygn. akt I SA/Kr 1491/08 - 1506/08) co znacznie zwiększa wydatki związane z kosztami sądowymi. Stąd też, zdaniem orzecznika, konieczność ich uiszczenia zagroziłaby egzystencji R. P. a wręcz uniemożliwiłaby realizację podstawowych potrzeb życiowych jego i rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt.2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło